Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2006 r., II FZ 367/06

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2006 r., II FZ 367/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jacek Brolik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [A] Sp. z o.o. w U. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 662/03 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w U. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku /Ośrodek Zamiejscowy/ w Słupsku z dnia [...] maja 2003 nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty skarbowej pobranej za grudzień 1997r. postanawia: uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 662/03 i przekazać sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 13 lutego 2006 r., o sygn. akt I SA/Gd 662/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił [A] Sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

3 W uzasadnieniu tego postanowienia w pierwszej kolejności przybliżono przebieg postępowania sądowego. W tych ramach wskazano, że w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. Sąd na posiedzeniu w dniu 4 stycznia 2006 r. odroczył ogłoszenie wyroku do dnia 17 stycznia 2006 r. Na tym posiedzeniu nikt się w imieniu spółki nie stawił (stwierdzono prawidłowe zawiadomienie o terminie posiedzenia). Następnie w dniu 11 stycznia wpłynął wniosek skarżącej o sporządzenie i doręczenie zapadłego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniosek ten postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 r. został oddalony. Zapadłe postanowienie do strony skarżącej wysłano w dniu 20 stycznia, a zostało ono odebrane w dniu 25 stycznia 2006 r. Tego samego dnia skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

4 Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd wskazał, iż w postępowaniu sądowo-administracyjnym strona o wydanych postanowieniach dowiaduje się przez ich ogłoszenie albo doręczenie. Ogłasza się postanowienia wydane na rozprawie, doręcza się zaś postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym lub te wydane na rozprawie, o ile podlegają zaskarżeniu. Postanowienie w przedmiocie odroczenia ogłoszenia orzeczenia nie podlega zaskarżeniu, zatem Sąd nie miał obowiązku jego doręczenia. Powyższa okoliczność w powiązaniu z nieusprawiedliwioną nieobecnością strony na rozprawie przesądzała o tym, że brak jej wiedzy co do odroczenia terminu ogłoszenia wyroku, a w konsekwencji jego wniesienie po ustawowym terminie, nie wynikał z zaniedbania Sądu. Powyższego stanu nie zmieniały również podnoszone przez stronę skarżącą argumenty (włamanie do biura), gdyż przy ich pomocy nie uprawdopodobniła, iż nie podnosi winy w uchybieniu terminu.

5 W zażaleniu na opisane postanowienie wniesiono o jego uchylenie w całości oraz o przywrócenie stronie skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zarzucając naruszenie art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej "u.p.p.s.a.") w związku z art. 91 § 3 i art. 139 § 1 u.p.p.s.a.

6 W uzasadnieniu do tak sformułowanych zarzutów wyjaśniono, że strona działając w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, informację o nieobowiązkowym stawiennictwie na rozprawie w dniu 4 stycznia 2006 r. zrozumiała w ten sposób, że sprawa nie wymagała dalszych wyjaśnień poza tymi złożonymi w skardze. Tymczasem, w ocenie skarżącej, działanie Sądu było niekonsekwentne, gdyż skoro odroczono ogłoszenie wyroku, to oznaczało, iż potraktowano zawisłą sprawę jak zawiłą. Niekonsekwencja więc polegała na tym, że z jednej strony nie informuje się strony, że sprawa wymaga dalszych wyjaśnień, a z drugiej natomiast klasyfikuję się taką sprawę jak zawiłą. W związku z tym żaląca stwierdziła, że Sąd powinien ją pouczyć (czego nie zrobiono), iż sprawa jest zawiła i wymaga dalszych wyjaśnień, a tym samym jej obecność na rozprawie jest konieczna.

7 Ponadto skarżąca spółka podkreślił, że działanie Sądu traktuje jako poważne zaniedbanie, gdyż doprowadziło ono do niezawinionego przez nią uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jej zdaniem zaniedbanie miało polegać na tym, że postanowienie Sądu z dnia 16 stycznia 2006 r. zostało wysłane dopiero 20 stycznia, a strona otrzymała je fizycznie dopiero w dniu 25 stycznia 2006 r., a zatem po 10 dniach od jego wydania. Podniesiono przy tym, że Sąd działał ze świadomością, iż strona nie wie o rozpoczęciu biegu 7-dniowego terminu do złożenia stosownego wniosku, zatem powinien dołożyć wszelkich starań, aby jej taką możliwość stworzyć.

8 W końcowej części uzasadnienia dla podniesionych zarzutów skarżąca wskazała, iż przesyłki z Gdańska do U. docierają najwyżej po dwóch dniach od ich wysłania. Podczas gdy w niniejszej sprawie minęło 5 dni. Okoliczność ta – w ocenie skarżącej – prowadzi do wniosku, że postanowienie z dnia 16 stycznia 2006 r. zostało wysłane dopiero w dniach 23 lub 24 stycznia, a więc 8 lub 9 dni od jego wydania.

9 W świetle powyższego wyrażono pogląd, że zaniedbania Sądu uniemożliwiły stronie skarżącej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a tym samym pozbawiły ją możliwości odwołania się do drugiej instancji w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje:

11 Zażalenie jest zasadne.

12 Wobec takiej jego oceny w punkcie wyjścia rozważań stwierdzić trzeba, iż ażeby w przedmiotowej sprawie było możliwe ustalenie, kto ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, koniecznym jest dokładne wyjaśnienie wszystkich elementów stanu faktycznego. W tym zakresie należy przyznać rację stronie, która, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skutecznie wskazuje na (ogólnie rzecz ujmując) nie do końca satysfakcjonujące działanie Sądu I instancji. Nie wiadomo bowiem, dlaczego w przedmiotowej sprawie postanowienie z dnia 16 stycznia w przedmiocie oddalenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostało wysłane dopiero w dniu 20 stycznia 2006 r., a doszło do strony pięć dni później. Okoliczność ta, dla wyniku sprawy, ma o tyle istotne znaczenie, że gdyby postanowienie to zostało wysłane 18 lub nawet 19 stycznia (i nawet przy założeniu, że przesyłka również dotarłaby do adresata po 5 dniach), strona skarżąca miałaby możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Nie bez znaczenia dla takiego wywodu pozostaje także fakt, iż żaląca spółka działa w postępowaniu bez profesjonalnego pełnomocnika, w związku z czym Sąd w swych działaniach w stosunku do niej obowiązany jest uwzględnić treść art. 6 u.p.p.s.a. Zatem wysyłanie sądowej korespondencji po 5 dniach od zapadnięcia postanowienia i mając świadomość, iż od 4 dni (ogłoszenie wyroku nastąpiło 17 stycznia) biegnie termin do złożenia prawidłowo wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, może budzić zastrzeżenia.

13 Chociaż Naczelny Sąd Administracyjny daleki jest od podzielenia przypuszczeń strony skarżącej dotyczących faktycznego momentu wysłania postanowienia z dnia 16 stycznia dopiero w dniu 23 lub 24 stycznia, to niemniej jednak jej wątpliwości co do samej zasady podziela. W związku z tym przy ponownym rozstrzyganiu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien odnieść się i wyjaśnić przyczyny opóźnienia wysyłki postanowienia z dnia 16 stycznia 2006 r.

14 Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.