Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., II FZ 327/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., II FZ 327/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. P. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FZ 327/10 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odrzucić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2010 r., I SA/Gl 262/10 w przedmiocie wpisu od skargi. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 7 września 2010 r.

3 W piśmie z dnia 14 września 2010 r. zatytułowanym "skarga odwoławcza" i złożonym za pośrednictwem Krajowej Rady Sądownictwa do Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący stwierdził, że nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniach czterech postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach II FZ 321/10, II FZ 328/10, II FZ 329/10 i II FZ 330/10, iż powoływanie się przez wnioskodawcę na sytuację majątkową pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności ustalenia wpisu w przedmiotowej sprawie. Skarżący stwierdził, że "boleje nad niezrozumieniem instytucji p.p.s.a.".

4 W uzasadnieniu pisma skarżący stwierdził, że skoro Sąd, mimo ubóstwa skarżącego i kompletnej jego bezradności nie przychylił się do wniosku strony, to mógł skorzystać z możliwości, przewidzianej w art. 299 § 1 p.p.s.a.. W związku z tym skarżący "postuluje o cofnięcie tego orzeczenia i skorzystanie z prawa j.w., w zamian czego w subrogacji konwalidacyjnej - sprawy (I C 214/10 - Bielsko–Biała, przejętej przez Skarb Państwa o 550 tys. zł) będzie można pokryć te i inne długi ".

5 Podtrzymanie oddalenia zażalenia zmusi skarżącego do skargi z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka w Strasburgu, co już zresztą się stało w przedmiocie odmów innych sądów karnych i cywilnych.

6 Z tych względów skarżący apeluje do organu konstytucyjnego NSA o przychylenie się niniejszego wniosku i skorzystanie z przepisu podyktowanego prawem art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przed konwencyjnymi.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Postanowieniem, którego uchylenia domaga się obecnie skarżący Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie określenia wpisu od skargi. Prawo do złożenia zażalenia na to zarządzenie wynikało z art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), który to przepis przyznaje prawo do zaskarżenia zażaleniem zarządzeń przewodniczącego i postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych. Rozpoznając środek odwoławczy Naczelny Sąd Administracyjny działał w ramach swojej właściwości, która obejmuje rozpoznawanie środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych (art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

9 Żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje jednakże środków odwoławczych od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ustawa ta za środki odwoławcze uznaje przy tym skargę kasacyjną (art. 173 § 1 p.p.s.a.) i zażalenie (art. 194 § 1 p.p.s.a.). Nie zna zaś środka w postaci " skargi odwoławczej". Art. 227 § 1 p.p.s.a. wśród orzeczeń podlegających zaskarżeniu wymienia jedynie zarządzenia przewodniczącego oraz postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Również art. 194 § 1 i art. 173 § 1 p.p.s.a. dotyczą wyłącznie postanowień wydanych przez wojewódzki sąd administracyjny (por. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., II GZ 187/07, opubl. w Lex pod nr 479149).

10 Postępowanie sądowoadministracyjne jest bowiem z mocy art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) postępowaniem dwuinstancyjnym. Orzeczenia wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania środka odwoławczego są ostateczne i prawomocne. Dwuinstancyjność postępowania sądowoadministracyjnego odpowiada wymogom wynikającym z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten wymaga, aby postępowanie sądowe było co najmniej dwuinstancyjne. Określenie ustroju sądów pozostawia zaś ustawom (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP) i w tym przypadku regulację taką zawarto w powołanej ustawie o ustroju sądów administracyjnych. Na wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasadę składa się m.in. konieczność zapewnienia sprawności sądowej i określenia oznaczonej liczby instancji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 kwietnia 2008 r., (sygn. akt. SK 77/06, OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39) stwierdził, że w pewnym momencie musi zapaść rozstrzygnięcie, które nie podlega kontroli innych organów i z którym wiąże się domniemanie zgodności z prawem, niepodlegające obaleniu w dalszym postępowaniu.

11 Z tych względów zażalenie skarżącego (nazwane skargą odwoławczą) na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało odrzucić na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 i art. 197 § 2 p.p.s.a.

12 Z uwagi na odwołanie się przez skarżącego do art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji wskazać należy, iż konieczność uiszczania opłat sądowych co do zasady nie może być uznana za pozbawienie strony prawa do rzetelnego procesu, gdy jednocześnie przewidziane są procedury, pozwalające stronie nieposiadającej odpowiednich środków w ramach prawa pomocy uzyskanie zwolnienia z tych opłat. Sprawa niniejsza nie dotyczyła jednakże prawa pomocy, a wysokości i obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, złożony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach będzie podlegał rozpoznaniu w postępowaniu wpadkowym, wywołanym tym wnioskiem.