Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2008 r., II FZ 305/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2008 r., II FZ 305/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "W." S.A. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1291/06 z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi "W." S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we K. z dnia 16 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji w zakresie stosowania prawa podatkowego postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 II FZ 305/08

U Z A S A D N I E N I E

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zwany dalej WSA, na posiedzeniu niejawnym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2008 roku, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi "W." S.A. w K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2006 r. Nr [...], w przedmiocie interpretacji w zakresie stosowania prawa podatkowego postanawia. W podstawie prawnej orzeczenia, WSA przywołał treść art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.)

4 W uzasadnieniu powyższego postanowienia WSA wskazał, że postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2006 r. WSA odrzucił skargę skarżącego "W." S.A. na Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2006 r., w przedmiocie interpretacji w zakresie stosowania prawa podatkowego. Przyczyną odrzucenia był brak wpisu, który jako stały powinien być uiszczony bez wzywania, z uwagi na reprezentowanie skarżącego przez adwokata. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu 18 października 2006 r. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, które jako niedopuszczalne zostało odrzucone postanowieniem WSA z dnia 27 listopada 2006 r. W uzasadnieniu podkreślono, iż od postanowienia o odrzuceniu skargi przysługuje skarga kasacyjna a nie zażalenie, które jako niedopuszczalne należało odrzucić. Postanowienie o odrzuceniu zażalenia zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 14 marca 2007 r. (sygn. akt II FZ 75/07) oddalił zażalenie podzielając stanowisko WSA.

5 Pismem z dnia 3 kwietnia 2007 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu skarżący podał, iż nie uiszczenie wpisu nastąpiło bez jego winy, albowiem nie mógł tego dokonać nie znając sygnatury akt. Uzasadniając zachowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał jako datę rozpoczęcia biegu terminu, dzień doręczenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007 r. WSA odrzucił wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej 10 maja 2007 r. Termin do wniesienia zażalenia upłyną więc 17 maja 2007 r. Pismem nadanym 4 czerwca 2007 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jednocześnie składając zażalenie na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2007 r. i opłacając należny od niego wpis. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż przyczyną uchybienia terminu do wniesienia zażalenia była choroba pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2007 r. WSA odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 506/07.

6 W dniu 26 lutego 2008 r. wniesiono ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. Powyższe pismo zostało wniesione przez pełnomocnika substytucyjnego, który utrzymuje, że dopiero w dniu 19 lutego 2008 r. dowiedział się o przeniesieniu na niego pełnomocnictwa. Tak więc, od maja 2007 r. kiedy to upływał termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2007 r. do 19 lutego 2008 r. pełnomocnik nie mógł wnieść zażalenia, ponieważ nie był on świadomy przeniesienia na niego pełnomocnictwa.

7 WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi "W." S.A. w K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2006 r., między innymi podkreślał, że w rozpoznawanej sprawie wniesiono dwa wnioski o przywrócenie terminu do dokonanie tej samej czynności procesowej - wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2007 r. Obydwa wnioski zostały złożone w różnym czasie (4 kwietnia 2007 r. i 26 lutego 2008 r.) przez dwóch różnych pełnomocników, ale do obydwu wniosków dołączono to samo zażalenie - dopełniając czynności do której uchybiono terminowi. Pierwszy wniosek został odrzucony z powodu niedochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywróceniu terminu. Zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie zostało następnie oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jest więc ono prawomocne i na mocy art. 170 p.p.s.a. wiąże strony. Drugi wniosek o przywrócenie terminu oparto jednak na innych przesłankach mających, w ocenie pełnomocnika, świadczyć o niezawinionym uchybieniu terminu. Dalej WSA wskazywał, że jedną z przesłanek przywrócenie terminu, jest brak winy w jego uchybianiu, co zdaniem Sądu w ocenianej sytuacji nie zachodzi. Pełnomocnik strony skarżącej przenoszący pełnomocnictwo na inne osoby (partnerów spółki partnerskiej), ma obowiązek takiego zorganizowania pracy, która zapewniłaby sprawną obsługę toczącego się postępowania sądowego w razie choroby czy urlopu jednego z nich. Podstawowym obowiązkiem jest jednak zawiadomienie ich o przeniesieniu pełnomocnictwa. Zaniedbanie w tym zakresie świadczy o winie w uchybieniu terminu. Ponadto, pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz strony. Niezależnie więc, ilu pełnomocników strona ustanowi, ich działania należy traktować, jak działania samej strony. W związku z tym, skoro nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu, WSA na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

8 Działając w imieniu skarżącego, adwokat jako jej pełnomocnik, na zasadzie art. 86 § 3 p.p.s.a. złożył zażalenie na wyżej wymienione postanowienie, które zaskarżył w całości.

9 Postanowieniu temu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, tj. art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że mimo iż Naczelny Sąd Administracyjny (z nieznanych przyczyn) uznał, że na podstawie pełnomocnictwa

10 złożonego we WSA w dniu 19 grudnia 2007 roku, pomimo jego nie przyjęcia nawet w tej dacie, pełnomocnik substytucyjny strony skarżącej, miał obowiązek złożyć zażalenie już 7 miesięcy wcześniej, zanim pełnomocnictwo to zostało złożone we WSA i 9 miesięcy wcześniej zanim zostało przyjęte, co więcej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż na podstawie tego samego pełnomocnictwa substytucyjnego, do złożenia zażalenia do NSA zobowiązany był aplikant adwokacki, pomimo zakazu wynikającego z art. 77 ust. 2 ustawy prawo o adwokaturze oraz pomimo faktu, iż na podstawie art. 77 ust. 1 tej samej ustawy do dnia 30 listopada 2007 roku niemożność jego działania odejmowała również

11 Wojewódzkie Sądy Administracyjne, uchybienie terminowi nastąpiło z winy pełnomocnika substytucyjnego, bowiem z siedmiomiesięcznym wyprzedzeniem powinien był on przewidzieć, iż pełnomocnictwo zostanie na niego przeniesione i złożone w Sądzie, co retroaktywnie nałoży na niego obowiązek działania w zastępstwie pełnomocnika głównego (pomimo braku przyjęcia pełnomocnictwa), który zastępując pełnomocnika substytucyjnego podczas jego urlopu, zachorował.

12 Wskazując na powyższe, wnoszono o uchylenie zaskarżonego postanowienia,

13 zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 600 zł, rozpoznanie niniejszego zażalenia, jako oczywiście uzasadnionego w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a.

14 W uzasadnieniu powyższego zażalenia zostały uszczegółowione przytoczone zarzuty.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

16 Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, dlatego też podlega oddaleniu.

17 Stosownie do treści przepis art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 tejże ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż uchybiony termin do wniesienia skargi należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego ( zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., s.148 ).

18 Jedną z istotnych przesłanek, również w rozpatrywanej sprawie, jest warunek z powyższego pkt 4, czyli brak winy w uchybieniu terminu. Zaistnienie pozostałych przesłanek, było bezsporne. Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy", polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego ( por. np. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego II, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego ( M. Jędrzejowska, Kodeks postępowania cywilnego III, s. 362 ) panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na przykład w postanowieniu z 2 października 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku ( sygn. akt V SA 793/02, opublikowane w: Monitorze Prawniczym z 2002, nr 23, s. 1059 ).

19 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjmując obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta, w tym od adwokata będącego pełnomocnikiem strony skarżącej, właściwego zorganizowania swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także odpowiednia organizacja zastępstwa, na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to przecież z odpowiedzialnością, za prowadzenie sprawy strony skarżącej oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. W takiej sytuacji, jak słusznie zauważa sąd I instancji, podstawowym obowiązkiem pełnomocnika, powinno być zawsze zawiadomienie innych osób ( partnerów spółki ) o przeniesieniu pełnomocnictwa. Zaistniałe w tym zakresie zaniechania ze strony profesjonalnego pełnomocnika, niestety nie wskazują na wystąpienie braku winy z jego strony. Z całą pewnością, nie jest to bowiem przeszkoda, której pełnomocnik nie mógł by usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

20 Mając powyższe na uwadze, wobec oczywiście niezasadnych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.