Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., II FZ 284/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., II FZ 284/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. i W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1123/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia 1) oddalić zażalenie, 2) zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1123/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie E. i W. M. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 lutego 2008 r. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.

3 W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zażaleniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. skarżący reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli o zmianę zasądzonych na ich rzecz kosztów postępowania określonych postanowieniem zawartym w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1123/07.

4 Z uwagi na nieuiszczenie wpisu od zażalenia, Sąd pierwszej instancji - w oparciu o art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - odrzucił wniesiony przez stronę środek zaskarżenia.

5 W zażaleniu na powyższe postanowienie E. i W. M. domagali się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenia niezbędnych kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

6 Skarżący wskazując na naruszenie art. 219 i art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi argumentowali, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 227 powołanej ustawy.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Istota sporu zaistniałego na gruncie niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 194 § 1 pkt 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega opłacie sądowej.

10 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.

11 Wbrew wywodom skarżących, za niedopuszczalne należy uznać odwoływanie się w takim przypadku do art. 227 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

12 Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, opłat sądowych nie pobiera się od zażaleń na zarządzenia przewodniczącego oraz postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.

13 Podkreślenia wymaga, że pojęcia kosztów postępowania i kosztów sądowych nie mogą być ze sobą utożsamiane. Kategoria kosztów postępowania jest pojęciem szerszym, obejmującym swym zakresem, obok kosztów sądowych (opłaty sądowe i zwrot wydatków), również inne należności wymienione w art. 205 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (np. wynagrodzenie pełnomocnika, koszty przejazdów).

14 Konieczność rozróżnienia omawianych terminów potwierdza dodatkowo fakt, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wyodrębnia dwa środki zaskarżenia - zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, przewidziane w art. 227 § 1 i zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, wskazane w art. 194 § 1 pkt 9.

15 Jednocześnie zwrócić uwagę należy, że art. 227 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wyjątek od zasady powinien być interpretowany wąsko. Stanowi on bowiem odstępstwo od ogólnej reguły, zgodnie z którą strony są zobowiązane ponosić koszty postępowania związane z udziałem w sprawie, w szczególności są zobligowane do opłacania wpisów od wnoszonych przez nie zażaleń (por. art. 199 i art. 230 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

16 Nie bez znaczenia dla przyjmowania zawężającej wykładni komentowanego przepisu pozostaje również jego umiejscowienie w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Koszty sądowe", stanowiącym wyróżnioną część działu V poświęconego problematyce kosztów postępowania.

17 W świetle przedstawionych uwag nie może ulegać wątpliwości, że zwolnienie przewidziane w art. 227 § 2 ustawy dotyczy jedynie postanowień (zarządzeń) wydanych w przedmiocie kosztów sądowych. Wyłączenie - w oparciu o analizowany przepis - obowiązku uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) w przypadku zażaleń na postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania pozostawałoby w sprzeczności z literalnym brzmieniem tej regulacji i systematyką aktu prawnego, prowadząc tym samym do zakwestionowania racjonalności rozwiązań prawnych przyjętych przez ustawodawcę.

18 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie odrzucił wniesione przez stronę zażalenie z uwagi na nieuiszczenie przez pełnomocnika skarżących należnego wpisu stałego (por. art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

19 Wyjaśnienia ponadto wymaga, że zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie może odnieść zamierzonego skutku. Stosownie do art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 527 i powołane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego).

20 Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w przedmiotowym postępowaniu zażaleniowym opłacono wpis od zażalenia (por. k. 58 akt sądowych). Tymczasem z treści art. 220 § 4 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania - z powodu nieuiszczenia wpisu - wolne jest od wpisu sądowego. W związku z tym uiszczona w dniu 5 czerwca 2008 r. opłata sądowa w wysokości 100 zł podlega zwrotowi z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

21 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 220 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.