Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2008 r., II FZ 163/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2008 r., II FZ 163/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA : Bogusław Dauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. w K. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1255/07 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 3 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 23 stycznia 2008 r, I SA/Kr 1255/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek E. sp. z o.o. w K. o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 3 sierpnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r.

3 Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie sprawy: spółka wniosła skargę na decyzję organu podatkowego drugiej instancji. Zarządzeniem z 30 października 2007 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi. Zarządzenie to zostało spółce doręczone 30 listopada 2007 r.

4 Pismem z 31 grudnia 2007 r. spółka wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu sądowego. Uzasadniając wniosek wskazano, że osoba będąca pracownikiem strony, co prawda otrzymała korespondencję z sądu 30 listopada 2007 r., jednakże na skutek swojego przeoczenia przedłożyła ją prezesowi zarządu spółki dopiero 24 grudnia 2007 r.

5 Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 87 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że nie przekazanie korespondencji przez pracownika spółki prezesowi zarządu nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Zdaniem sądu pierwszej instancji skarżąca w żaden sposób nie wykazał, iż nie z własnej winy nie zachowała terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych w terminie zakreślonym przez sąd, i że w jej przypadku "zaistniała sytuacja wyjątkowa".

6 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka podniosła, że nie przekazanie przez pracownika korespondencji prezesowi zarządu jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu. W drodze bowiem po odbiór korespondencji pracownicy spółki zepsuł się w porze wieczornej samochód. Sytuacja ta wywoła stres, którego skutkiem było zapomnienie o wszystkich przesyłkach nie tylko tych z sądu. Zdaniem strony nie można mówić o winie zarządu w sytuacji kiedy czynności z zakresu odbioru przesyłek powierzono pracownikowi, któremu przydarzyło się nieszczęście, jakim jest awaria samochodu wieczorną porą w obcym mieście w piątek wieczór. Zdaniem strony obiektywny miernik staranności jaki należy przyjąć, rozstrzygając o przesłance winy odnieść trzeba w pierwszym rzędzie do wnioskodawcy, a dopiero ewentualnie w dalszej kolejności do osób, które wykonują stosowne czynności za wnioskodawcę, przyczyniły się do uchybienia terminu.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 5. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z mającego zastosowanie w sprawie art. 86 § 1 u.p.p.s.a. wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis, odczytywany łącznie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Użyte w tym przepisie pojęcie nieostre, tj. brak winy, wymaga skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji skarżącego, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Z powyższym obowiązkiem skarżącego powiązany jest odpowiadający mu obowiązek sądu, do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku (załączonych dokumentach) okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 86 § 1 p.p.s.a. W swojej ocenie sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 85 p.p.s.a., tj. zasadą bezskuteczności czynności sądowych dokonanych po upływie terminu oraz uregulowaniami art. 141 § 4 w zw. z art. 166 u.p.p.s.a., zgodnie z którymi sąd zobowiązany jest odpowiednio umotywować swoje rozstrzygnięcie (por. post. NSA z 9 lutego 2006 r., sygn. akt II FZ 531/06, niepubl.). Mając zatem na uwadze powyższe, należy zauważyć, że wskazanych przez skarżącą spółkę okoliczności nie można uznać za uzasadniające przywrócenie terminu - a dokonana w tym zakresie ocena sądu pierwszej instancji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowa.

9 W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jako przyczynę uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu spółka we wniosku wskazała że osoba będąca pracownikiem strony, co prawda otrzymała korespondencję z sądu 30 listopada 2007 r., jednakże na skutek swojego przeoczenia przedłożyła ją prezesowi zarządu spółki dopiero 24 grudnia 2007 r. W złożonym zażaleniu dodatkowo wskazano, że w drodze po odbiór korespondencji, pracownicy spółki zepsuł się w porze wieczornej samochód. Sytuacja ta wywoła stres, którego skutkiem było zapomnienie o wszystkich przesyłkach nie tylko tych z sądu. W związku z tym należy zauważyć, że rozpatrując wniosek sąd pierwszej instancji nie mógł znać okoliczności powoływanych przez skarżącego w zażaleniu. Tym samym dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena oparta była na wszystkich znanych mu okolicznościach i nie została przez skarżącego zakwestionowana. To bowiem na wnioskodawcy spoczywa obowiązek prawidłowego udokumentowania wniosku i przedstawienia okoliczności uzasadniających przywrócenie. Nie może być bowiem tak, że dopiero w zażaleniu skarżący wskazuje na szerszy zakres okoliczności, które mogłyby uzasadniać dodatkowo wniosek o przywrócenie terminu, widząc w tym jednocześnie okoliczności które uzasadniałyby uchylenie prawidłowego postanowienia sądu pierwszej instancji.

10 Odnosząc się natomiast do podnoszonej w zażaleniu kwestii miernika staranności, należy wskazać, że co do zasady strona ma rację. Jednakże powoływany w zażaleniu fragment uzasadnienia postanowienia NSA z 5 września 2006 r., II FZ 531/06, niepubl., nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania. W tamtej bowiem sprawie istniały zdecydowanie inne okoliczności stanu faktycznego niż w przedmiotowej sprawie. Wskazać bowiem należy, że na gruncie przedmiotowej sprawy przyczyną złożenia wniosku o przywrócenie terminu, było spóźnione przekazanie korespondencji sądu prezesowi zarządu. Sprawa dotyczy zatem w tym zakresie stosunków obowiązujących w osobie prawnej, a konkretnie winy w wyborze osoby odpowiedzialnej za odbiór korespondencji. Analizując zatem pojęcie winy w wyborze należy wskazać, że dotyczy ono przede wszystkim zlecenia czynności profesjonaliście (zawodowemu pełnomocnikowi) por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2004 r, sygn. akt FZ 110/04, niepubl.) bądź podmiotu, od którego należałoby wymagać należytej organizacji pracy (zwłaszcza osoby prawnej, przedsiębiorcy) por. post. NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 8291/98, Lex 40385. To pracodawca jest odpowiedzialny za prawidłową organizację w zakładzie pracy. W tej sytuacji błąd osoby odpowiedzialnej za odbiór korespondencji podlega innej ocenie niż w przypadku, gdyby dotyczyło to osoby fizycznej. Tym samym podnoszone w zażaleniu i wniosku okoliczności nie można uznać za uzasadniające brak winy. W konsekwencji wydane przez sąd pierwszej instancji orzeczenie odmawiające przywrócenia terminu jest prawidłowe.

11 Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.