Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., II FZ 1412/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., II FZ 1412/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 949/13 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 21 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określania przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródła przychodów za 2008 r. i dokonania zabezpieczenia przedmiotowych zobowiązań podatkowych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 949/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 21 maja 2013 r. w przedmiocie określania przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródła przychodów za 2008 r. i dokonania zabezpieczenia przewidywanych zobowiązań podatkowych.

3 W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 3 lipca 2013 r. skarżący działając przez pełnomocnika w osobie radcy prawego wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w dniu 21 czerwca 2013 r. została wniesiona skarga na ww. decyzję. Skarga została wysłana listem poleconym w ostatnim dniu terminu do jej złożenia. Przesyłka wróciła do nadawcy z adnotacją: adresat nieznany. Wnioskodawca wyjaśnił, że przyczyną zwrotu przesyłki był błąd w adresie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, za pośrednictwem którego składano skargę. Na kopercie wskazano omyłkowo: A. 1, zamiast: A. 83. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie przyczyną uchybienia terminowi była wyłącznie czynność o charakterze stricte technicznym – zwykła omyłka pisarska osoby nadającej pismo.

4 Sąd uznał, że z uzasadnienia wniosku wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna przeszkoda, która uniemożliwiała skarżącemu wniesienie skargi w terminie. O uchybieniu terminu zadecydował splot okoliczności: nadanie skargi w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi i błędne zaadresowanie przesyłki, a nie obiektywna przeszkoda. Gdyby pracownik skarżącego prawidłowo zaadresował kopertę, bądź gdyby skarga została wysłana odpowiednio wcześniej, to wówczas zwrot przesyłki nadawcy spowodowany błędnym zaadresowaniem umożliwiłby ponowne złożenie skargi.

5 Sąd nie podzielił stanowiska strony, że odmowa przywrócenia terminu w niniejszej sprawie oznacza, że skarżący zostanie pozbawiony konstytucyjnego prawa do sądu. Skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi, pomimo że nie wystąpiła żadna przeszkoda, która uniemożliwiła stronie wniesienie skargi w terminie. Okoliczności, które zadecydowały o tym, że skarga została złożona po upływie terminu, a tym samym nie zostanie merytorycznie rozpoznana, są wynikiem działań skarżącego i osób, za które strona odpowiada.

6 W zażaleniu na powyższe postanowienie stwierdzono, że omyłkowe oznaczenie ulicy na kopercie, mimo że zaadresowana była do właściwego organu, należy poczytać za zwykłą omyłkę pisarską pracownika skarżącego, który przygotowywał pocztę do wysyłki – za zdarzenie czysto losowe i przez skarżącego nie zawinione. Możliwość naprawy omyłki, zwykłego statystycznego błędu, winna być stronie umożliwiona tym bardziej, że niesie ona dla niej poważne konsekwencje w postaci uniemożliwienia sądowej kontroli decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać zatem okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. W orzecznictwie i literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu jest stanem wyjątkowym i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie była w stanie usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 938/08). Podkreślić przy tym należy, że w swojej ocenie Sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 85 p.p.s.a., tj. zasadą bezskuteczności czynności sądowych dokonanych po upływie terminu. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem wyjątkiem od tej ogólnej zasady.

10 W niniejszej sprawie skarga została nadana w terminie otwartym do jej wniesienia, jednakże na skutek błędu w adresie, przesyłka została zwrócona już po upływie tego terminu. W związku z powyższym skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wyżej wskazanego środka zaskarżenia.

11 Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalony już w judykaturze pogląd, że brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

12 W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sytuacji, gdy pracownik skarżącego błędnie zaadresował przesyłkę wpisując nieprawidłowy adres i w konsekwencji przesyłka ta została zwrócona, a termin do wniesienia środka zaskarżenia już upłynął, brak jest podstaw do uznania, że niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. Błąd w adresie skutkujący niemożnością doręczenia korespondencji należy uznać za niedbalstwo osoby dokonującej wysyłki, co wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Gdyby wnoszący skargę dołożył należytej staranności wymaganej w tej sytuacji i sprawdził dokładny adres organu, nie doszłoby do pomyłki, a w konsekwencji skarga zostałaby wniesiona w terminie prawem przewidzianym.

13 Z tych przyczyn, na podstawie art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji