Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2016 r., II FZ 121/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2016 r., II FZ 121/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 991/15 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2015 r., nr: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 II FZ 121/16

UZASADNIENIE

3 Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 991/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodów z kapitałów pieniężnych odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 991/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym.

4 Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z dnia 28 października 2015 r. WSA w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego w WSA w Rzeszowie z dnia 13 października 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy.

5 Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 18 listopada 2015 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia 28 października 2015 r., jako podstawę prawną powołując art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.).

6 W zaskarżonym postanowieniu WSA w Rzeszowie zwrócił uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r, poz. 685), zmieniająca m.in. zasady rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie postępowanie sądowe zostało wszczęte skargą wniesioną w dniu 9 września 2015 r., dlatego zgodnie z art. 2 ww. ustawy nowelizującej rozpatrywanie wniosku o przyznanie prawa pomocy mogło odbyć się jedynie na gruncie przepisów w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Sąd podniósł, że żaden przepis p.p.s.a. nie przyznaje stronie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w spornej kwestii, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny jako orzekający w tym przedmiocie jest sądem drugiej instancji.

7 W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej zaskarżył je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie art. 258 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszym postępowaniu skarżącej nie przysługuje prawo do złożenia zażalenia na postanowienie WSA wydane ze względu na uprzednie wniesienie sprzeciwu.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Należy powtórzyć, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, modyfikująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I FZ 45/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Znacznej zmianie uległ m.in. art. 260 p.p.s.a., przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowiący, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie – jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w skarżonym postanowieniu – w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym – w przeciwieństwie np. do art. 258 § 4 p.p.s.a. (przewidującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wydawania zarządzeń lub postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., przez sąd) – nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie.

11 Wymaga przypomnienia również to, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie, jak to wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 28 października 2015 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy.

12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczności wskazywane przez pełnomocnika skarżącej, w zgodzie z którymi za uznaniem możności wniesienia spornego zażalenia przemawia nieuzasadnione zróżnicowanie w rozpoznaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy w związku z regulacją art. 258 § 4 p.p.s.a., nie rzutują na rozstrzygnięcie. Ma rację pełnomocnik pisząc, że sytuacja ta jest zróżnicowana, trudno jednak wyciągnąć z tego jakiekolwiek dalej idące wnioski. Ustawodawca uznał, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach to sąd (a nie referendarz sądowy) może wydać na posiedzeniu niejawnym postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy – wtedy też stronie przysługuje zażalenie. To jednak, że ustawodawca przewidział różne postępowanie w odmiennych sytuacjach – a regulacja art. 258 § 4 p.p.s.a. odróżnia od innych postępowań w zakresie prawa pomocy to, że dotyczy przypadków szczególnie uzasadnionych – jest ustawodawczym standardem. Powszechnie pożądanym stanem jest by podmioty znajdujące się w identycznej sytuacji traktować tak samo. Nie wynika jednak z tego, że nie można różnicować sytuacji podmiotów znajdujących się w sytuacjach odmiennych, a taka ma miejsce w omawianej regulacji. W istocie więc, twierdzenia pełnomocnika są zarzutem wobec ustawodawcy.

13 Zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Z tego powodu słuszne jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

14 Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.