Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2023 r., II FZ 12/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2023 r., II FZ 12/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2535/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 września 2022 r. nr 1401-IOD-3.4102.50.2022.7.MK w przedmiocie daniny solidarnościowej za 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., III SA/Wa 2535/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 września 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty daniny solidarnościowej za 2021.

3 W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z przytoczonych przez pełnomocnika okoliczności nie wynika aby zaistniała w sprawie taka sytuacja, w której strona nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Stąd Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: P.p.s.a) odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi.

4 W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego zmianę, ewentualnie o jego uchylenie. Pełnomocnik podniósł, że przedstawiając okoliczności, w których doszło do nagłego i gwałtownego zaostrzenia choroby uprawdopodobnił swój stan zdrowia.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

7 Zgodnie z treścią art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 P.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.

8 Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze jego działania. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 23 września 2014 r., II GZ 523/14). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., I FZ 248/14).

9 Na gruncie rozpoznawanej sprawy przedmiotem oceny Sądu pozostaje zachowanie doradcy podatkowego reprezentującego stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży niewątpliwie obowiązek dochowania należytej staranności wymaganej od profesjonalisty i taki też miernik należy przyjąć jako wzorzec oceny zawinienia w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej. Szczególne wymogi stawiane osobom umocowanym do występowania w imieniu strony skarżącej nie mogą jednak z góry wykluczać możliwości przywrócenia terminu. Uwzględnienie zgłoszonego w tym zakresie żądania wymaga bowiem każdorazowo analizy wskazanych przez wnioskującego okoliczności w kontekście przesłanek przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.

10 W argumentacji usprawiedliwiającej żądanie pełnomocnik wyjaśnił, że nie był w stanie uzupełnić wpisu od skargi w terminie do 30 listopada 2022 r. z powodu gwałtownego zaostrzenia choroby, na którą- z różnymi okresami nasilenia- choruje od wielu lat. Pełnomocnik przedstawił w celu uprawdopodobnienia przywoływanych przez siebie okoliczności dokumentację medyczną z wizyty u lekarza w dniu 5 grudnia 2022 r.

11 Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnik we wniesionych pismach procesowych nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji odmowę przywrócenia terminu należy uznać za zasadną. Analizując przywołane przez pełnomocnika okoliczności jak i dokumenty mające je potwierdzić uwagę przykuwa kilka faktów. Po pierwsze, pełnomocnik złożył dokument, w którym nie stwierdzono, że choroba pełnomocnika ograniczyła jego zdolność do wykonywania pracy zawodowej ani że wymaga opieki osoby trzeciej. Uwaga o powyższym charakterze nie znalazła się w przedstawionym dokumencie w formie informacji zawartej w zaleceniach lekarskich ani w wywiadzie lekarskim dotyczącym stanu poprzedzającego wizytę (k. 47 akt). Po drugie, pełnomocnik nie przedłożył ani nawet nie informował by korzystał w czasie biegu terminu do uzupełnienia wpisu od skargi (w okresie do 30 listopada 2022 r.) ze zwolnienia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do pracy.

12 Należy także podkreślić, że wbrew temu co zostało stwierdzone w zażaleniu, Sąd pierwszej instancji nie negował choroby pełnomocnika i jej nasilenia, zasadnie jednak ocenił, że ze złożonej kopii karty wizyty ambulatoryjnej z 5 grudnia 2022 r. nie wynika zaistnienie nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności samodzielnie lub przy pomocy dorosłego domownika lub współpracownika w czasie, w którym pełnomocnik powinien wykonać obowiązek wynikający z wezwania sądu.

13 W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji nie było podstaw do uznania zażalenia za zasadne.

14 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.