Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r., II FZ 111/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r., II FZ 111/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia Prokuratora Rejonowego we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 657/09 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 24 lutego 2009 r., nr SKO.... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r. p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2010 r. (sygn. akt I SA/Lu 657/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie sądowe wszczęte skargą Prokuratora Rejonowego we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r. Zdaniem Sądu, sporna w tej sprawie jest kwestia, czy zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia, czy też zapłaty. U podstaw przyjęcia przedmiotu opodatkowania, a w konsekwencji zobowiązania podatkowego, legły art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 ze zm.).

3 Sąd wskazał, że wymienione przepisy są przedmiotem skargi konstytucyjnej, zarejestrowanej w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. SK 21/07 oraz pytania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarejestrowanego pod sygn. P 33/09. W ocenie Sądu, wynik sądowej kontroli zaskarżonej decyzji zależy więc od stanowiska Trybunału we wspomnianych sprawach. Uzasadnia to zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", do czasu wydania w nich orzeczeń. Za zawieszeniem postępowania przemawia też pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09.

4 W zażaleniu na opisane postanowienie Prokurator zarzucił naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 7 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Uchybienie tym przepisom polegało – zdaniem autora zażalenia - na błędnym przyjęciu, że wynik kontroli legalności zaskarżonej decyzji zależy od stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. SK 21/07 i P 33/09, podczas gdy rozstrzygniecie nie zależy bezpośrednio od wyniku innego toczącego się postępowania. W konsekwencji niezasadnie odstąpiono od zasady szybkości postępowania, określonej w art. 7 p.p.s.a., z jednoczesnym naruszeniem nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji.

5 W uzasadnieniu wspomniany autor podniósł, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy proceduralne - art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" oraz art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.). Akt administracyjny nie odnosi się zatem do przepisów, będących przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z kolei powołana przez Sąd uchwała nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Ponadto, Prokurator zauważył, że w analogicznej sprawie o sygn. akt I SA/Lu 616/09 Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania.

6 W konsekwencji autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

7 W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania – L. S.A. w B. – wniósł o jego oddalenie.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie jest zasadne.

11 Trafny w szczególności jest zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 p.p.s.a. Przewidziana w pierwszym z tych przepisów fakultatywność zawieszenia postępowania wynika z konieczności badania w każdym wypadku jego celowości. Celowość polega natomiast na ocenie, czy ewentualne skutki kontynuowania postępowania sądowego przemawiają przeciwko ochronie innej wartości, jaką jest wyrażona w art. 7 p.p.s.a. zasada szybkości postępowania sądowoadministracyjnego.

12 W rozpatrywanej sprawie celowości zawieszenia postępowania dopatrzyć się nie sposób. Przedmiotem sporu między skarżącym, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym była wyłącznie kwestia, czy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Organ podatkowy II instancji nie kwestionował bowiem samego powstania zobowiązania, ani podstawy prawnej, na jakiej podatek wymierzono. Oczywiście Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując legalność decyzji, nie musi ograniczać się do badania zagadnień związanych z przedawnieniem. Może rozważać także kwestię istnienia bądź nieistnienia podstawy prawnej do wymiaru podatku od wyrobisk górniczych. Gdyby przyjął, że podstawa taka nie istniała, mógłby zatem oddalić skargę, stwierdzając, że wprawdzie dokonano błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, regulujących skutki zapłaty podatku w zakresie biegu przedawnienia, ale błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie podatkowe należało umorzyć z innych przyczyn, a mianowicie wobec braku podstawy do wymiaru podatku. Taką teoretyczną możliwość dawałby Sądowi ewentualny wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający np., że treść art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych narusza zasadę poprawnej legislacji i z tej przyczyny nie może stanowić podstawy do opodatkowania wyrobisk górniczych.

13 Póki co jednak wspomniane przepisy nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a prawdopodobieństwo ich wyeliminowania ze skutkiem wstecznym jest bardzo małe. Trzeba mieć na uwadze, że w pytaniu prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009 r. (sygn. akt I SA/Gl 110/09) nie twierdzono nawet, że opodatkowanie obiektów znajdujących się w wyrobisku górniczym nie da się pogodzić z zasadą sprawiedliwości społecznej. Podniesiono jedynie, że – w ocenie WSA w Gliwicach – art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie posiada cech określoności i jednoznaczności. Trybunał Konstytucyjny może nie podzielić poglądu WSA, a w wypadku jego podzielenia ma możliwość wydania orzeczenia interpretacyjnego albo zakresowego, możliwość przesunięcia w czasie wejścia w życie orzeczenia albo takiego sformułowania orzeczenia, że nie będzie ono odnosić się do decyzji wydanych wcześniej.

14 W tych okolicznościach związek między przyszłym i trudno przewidywalnym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a rozpoznaniem skargi przez Sąd I instancji jest tak odległy, że nie uzasadnia zawieszenia postępowania sądowego. Przeciwnie, zawieszenie wszystkich postępowań sądowych i administracyjnych, dotyczących podatku od wyrobisk górniczych, groziłoby paraliżem aparatu skarbowego w odniesieniu do tego przedmiotu opodatkowania. Należało zatem przyznać priorytet zasadzie szybkości postępowania i uchylić zaskarżone postanowienie.

15 Rozstrzygnięciu temu nie stoi na przeszkodzie powołana przez Sąd I instancji uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. (I OPS 9/09), która ani w sentencji, ani w uzasadnieniu nie wypowiada się na temat przesłanek zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

16 Przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien mieć na uwadze, że kwestia wpływu zapłaty podatku na bieg przedawnienia była omawiana nie tylko w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych powołanych w skardze Prokuratora Rejonowego we W. oraz w odpowiedzi na skargę, sporządzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., ale została przesądzona w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 8 października 2007 r. (I FPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 1, poz. 4), a wcześniej była szczegółowo wyjaśniona m.in. w wyrokach NSA z dnia 28 czerwca 2004 r. ( FSK 200/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 4, z aprobującymi glosami B. Brzezińskiego i R. Mastalskiego, OSP 2005, nr 3, poz. 34), z dnia 19 stycznia 2007 r., II FSK 1377/05 (Lex nr 291789, POP 2007/6(81) oraz z dnia 2 marca 2007 r., II FSK 333/06 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

17 Z przytoczonych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.