Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2016 r., II FZ 1042/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2016 r., II FZ 1042/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1090/15 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić T.L. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1090/15.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1090/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 30 sierpnia 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. Pismem z 3 lipca 2015 r. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego r. pr. T.D. w dniu 24 sierpnia 2015r.

3 Pismem z 2 października 2015 r. pełnomocnik Skarżącego - adw. D.W. - wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. Do wniosku dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię oświadczenia Skarżącego o cofnięciu pełnomocnictwa dla r. pr. T.D.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w niniejszej sprawie radcy prawnemu T.D. zostało udzielone pełnomocnictwo na rozprawie 19 października 2012 r. Podkreślił, iż w treści pełnomocnictwa wprost wskazano sygnaturę sprawy - III SA/Wa 3013/11. Tym samym w ocenie Skarżącego, pełnomocnictwo złożone do akt było pełnomocnictwem tylko do sprawy o sygnaturze III SA/Wa 3013/11. Skarżący pismem z 2 marca 2015 r. cofnął pełnomocnictwo radcy prawnemu T.D.. W dniu 2 października 2015 r. nowy pełnomocnik otrzymał pismo z WSA z dnia 30 września 2015 r., w którym WSA przedstawił informacje w kwestii dokonanych doręczeń.

4 W ocenie pełnomocnika Skarżącego w zaistniałej sytuacji nie można Skarżącemu, który nie jest prawnikiem, zarzucić winy w ewentualnym naruszeniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Termin (7 dniowy) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie powinien być liczony od dnia doręczenia pisma WSA z dnia 30 września 2015 r. tj. od dnia 2 października br.

5 Zaskarżonym postanowieniem z 22 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu. Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 239/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2012r., sygn. akt III SA/Wa 3013/11. Konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez tut. Sąd (i związana z tym zmiana sygnatury akt) będąca następstwem ww. wyroku NSA nie spowodowała, że zmieniła się tożsamość sprawy - postępowanie sądowoadministracyjne nadal pozostaje to samo. W związku z powyższym, przyjąć należy, że pełnomocnictwo z dnia 18 października 2012 r. udzielone r. pr. T.D., pomimo wskazania poprzednio nadanej sygnatury akt, obejmowało umocowanie do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie prowadzonej obecnie pod nową sygnaturą akt III SA/Wa 1090/15. W ocenie Sądu, Skarżącemu można przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to Skarżący dokonał wyboru pełnomocnika, którego zaniechanie doprowadziło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

6 Powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył zażaleniem.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynika z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP) oraz naruszałoby prawo do sądu (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając rygor określony w art. 85 P.p.s.a., ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Jak stanowi z kolei art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

9 Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżący uprawdopodobnił szereg okoliczności, wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim wskazać należy, że w pełnomocnictwie z 18 października 2012 r. wyraźnie zaznaczono, że dotyczy ono sprawy toczącej się pod sygn. akt III SA/Wa 3013/11. Ponadto przebieg tej konkretnej sprawy stanowi dodatkową okoliczność usprawiedliwiającą niedopełnienie w terminie czynności procesowej przez Skarżącego. Zwrócić należy uwagę, że sąd administracyjny pierwszej instancji wyrokiem z 19 października 2012 r. uwzględnił skargę. Orzeczenie to zostało następnie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez organ podatkowy, a sprawa poddana została pod ponowne rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym postępowanie toczyło się już pod inną sygnaturą. Skarżący nie brał osobistego udziału ani w postępowaniu przed NSA, ani w rozprawie przed WSA w Warszawie podczas ponownego rozpoznania sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący miał prawo żywić usprawiedliwione okolicznościami przekonanie, że pełnomocnictwo udzielone T.D. do występowania przez WSA w Warszawie wygasło, w związku z czym mógł oczekiwać, że kolejne pisma w sprawie będą kierowane na adres samej strony. W konsekwencji NSA stwierdza, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy Skarżącego, a zaskarżone postanowienie narusza prawo.

10 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art.86 i 87 P.p.s.a.