Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r., II FZ 100/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r., II FZ 100/18

Sentencja

1 Dnia 14 marca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "I." sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 819/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "I." sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2017., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 819/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę "I." sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2017 r. w przedmiocie określania dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.

3 Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału WSA w Olsztynie, pismami z dnia 15 listopada 2017 r., strona została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – KRS. Została też wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 2.000 zł, pod rygorem odrzucenia skargi.

4 Pisma w tej sprawie zostały prawidłowo doręczone spółce w dniu 27 listopada 2017 r. Pomimo wezwań wskazane braki formalne skargi nie zostały usunięte, a wpis sądowy od skargi nie został uiszczony.

5 W zaskarżonym postanowieniu WSA, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej powoływana jako "p.p.s.a.", skargę odrzucił.

6 W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 46 § 1 pkt 1-5, § 2, § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga wniesiona przez spółkę zawierała braki formalne oraz poprzez uznanie, że prawidłowo doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Na wstępie zauważyć należy, że skarżący nie neguje faktu niedokonania czynności, na które wskazywał Sąd pierwszej instancji. W zażaleniu, w pierwszej częściej, podważa on w ogóle zasadność wzywania do uzupełnienia braków poprzez podpisanie skargi i złożenie oryginału dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania osoby skarżącej. W drugiej części neguje on fakt otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu.

10 Odpowiedzieć wobec tego należy, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (por. rozważania NSA zawarte w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II FZ 786/17, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 ustawy, które w tej sprawie nie występują. Jak wskazano w uchwale NSA z 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest nawet dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 2001 r. o podpisie elektronicznym, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Tym bardziej nie spełnia tego wymogu "zwykły" wydruk (dokonany taką samą czcionką jak reszta pisma) imienia i nazwisko osoby składającej skargę w imieniu spółki. Na marginesie zauważyć należy, że możliwość wnoszenia pism w formie elektronicznej z elektronicznym podpisem przewidywać będzie dopiero art. 46 § 2a-2d p.p.s.a., który wejdzie w życie 15 maja 2018 r., co wynika z art. 11 u art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183, ze zm.).

11 Również argumentacja podnoszona w związku z brakiem konieczności wzywania do złożenia oryginału dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania osoby skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, wymóg, o którym tu mowa, jest przewidziany przepisami prawa - art. 29 p.p.s.a. Zarzuty podważające sensowność takiego wymogu są więc w istocie zarzutami wobec ustawodawcy, nie zaś wobec Sądu, który postępuje w zgodzie z procedurą właściwą dla danego postępowania.

12 Po drugie, stwierdzić trzeba - jak wielokrotnie odnotowywano w orzecznictwie (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3427/14) - że w ww. art. 29 p.p.s.a. jest mowa, iż umocowanie ma być wykazane dokumentem, ustawodawca nie dookreślił natomiast rodzaju wymaganego dokumentu. Oznacza to, że wnosząc skargę w imieniu spółki należy dołączyć do niej dokument, z którego będzie wynikało jaki podmiot umocowany jest do reprezentowania spółki. Przytoczone przepisy prawa nie określają jaki konkretnie musi to być dokument. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych przyjęto, że dokument ten powinien być zgodny z prawem i autentyczny. W przypadku spółki kapitałowej uznaje się, że jest to aktualny na dzień wniesienia skargi odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 615/06, publik. LEX nr 340187; na temat aktualności odpisu z KRS zob. uchwałę SN z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 92/07, publik. OSNC z 2008 r. Nr 11, poz. 126). Natomiast niezłożenie wraz ze skargą dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania spółki w myśl art. 29 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a., czyli w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Konsekwencją nieuzupełnienia przedmiotowego braku formalnego skargi jest jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

13 Za bezskuteczne uznać należy wskazywanie Sądowi na dostępność KRS w bazie internetowej, bowiem Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 349/16). Są to czynności procesowe stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty (organy procesowe). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musiałoby mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13).

14 Co do trzeciej kwestii, tj. nieuiszczenia wpisu sądowego, skarżąca argumentuje, że nie otrzymała w tym zakresie stosownego wezwania. NSA zwraca wobec tego uwagę, że co innego wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta nr 13 akt sądowych), którego odebrania skarżąca nie podważa, na którym znajduje się zaś informacja, że również wezwanie w zakresie wpisu sądowego zostało wobec spółki wystosowane i znajdowało się w przesyłce.

15 Należy wobec tego wyjaśnić, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (tak też NSA w postanowieniu z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II FZ 15/18). Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające. W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie obaliła domniemania prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru.

16 Mając na uwadze powyższe, zgodzić należy się z rozstrzygnięciem podjętym przez WAS w Olsztynie, opartym na dwóch przepisach, których znaczenie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił: tj. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Uwzględniające rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, nie sposób zasadnie utrzymywać, że spółka zastosowała się do jakiegokolwiek z wezwań, które w sposób należyty wystosował Sąd pierwszej instancji. Skargę należało więc odrzucić.

17 W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.

18 -----------------------

19 2