Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2024 r., II FSK 998/23

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2024 r., II FSK 998/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 766/22 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z 15 lutego 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 31 sierpnia 2022 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia.

3 2. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku przez pełnomocnika skarżącej podniesiono, na podstawie art. 174 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

4 a. art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez zastosowanie błędnej wykładni tego przepisu oraz uznanie, iż na rozstrzygnięcie organu w przedmiocie uznania złożonych przez skarżącą dokumentów nie przysługuje zażalenie, ani żaden inny środek zaskarżenia, w sytuacji w której biorąc pod uwagę charakter wydanego rozstrzygnięcia skutki jakie ów rozstrzygnięcie za sobą pociąga należy uznać, iż skarżący powinien mieć zagwarantowaną możliwość zbadania legalności takiej czynności czy aktu organu przez sąd administracyjny w przypadku, gdy organ podatkowy dokonał je i wydał go bezpodstawnie w sprawie, w której nie zachodzi przesłanka uzasadniająca uznanie korekty za bezskuteczną, a zatem, że

5 b. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwość w zakresie uzasadnienia, która nie pozwala w pełni poznać przesłanek, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok, w szczególności jeśli mieć na uwadze poprzestanie przez organ I instancji na przytoczeniu, że zgodnie z art. 236 § 1 o.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie wyłącznie, kiedy ustawa tak stanowi,

6 c. art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy przepisów prawa unijnego, w tym wynikającej z prawa pierwotnego unijnej zasady efektywności wynikającej z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

7 Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

8 3. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, dlatego została oddalona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw prawnych, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu.

9 Jak bowiem przekonująco wyjaśnił Sąd pierwszej instancji organy podatkowe zasadnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy ma zastosowanie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: "o.p."). Zgodnie z art. 236 § 1 o.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi, a do zażaleń odpowiednie zastosowanie mają przepisy o.p. dotyczące odwołań. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalność zażalenia na postanowienie o uznaniu za bezskuteczne złożonych w formie elektronicznej korekt deklaracji. Jak prawidłowo wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zażalenie takie nie przysługuje, zatem organy były uprawnione do zastosowania art. 228 § 1 pkt 1 o.p. Za prawidłowe uznał Sąd pierwszej instancji również rozstrzygnięcie dokonane w formie postanowienia.

10 Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że na rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonych przez skarżącą dokumentów nie przysługuje zażalenie, ani żaden inny środek zaskarżenia, w sytuacji gdy powinna mieć zagwarantowaną możliwość zbadania legalności takiej czynności organu podatkowego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Bezspornie, w sprawie zażalenie na postanowienie o uznanie za bezskuteczne złożonych w formie elektronicznej korekt i deklaracji nie przysługuje. Jako niezasadny należy potraktować zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwość w zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, która nie pozwala poznać przesłanek którymi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zawarł wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. przedstawiając stan faktyczny sprawy, zarzuty skargi oraz wyjaśniając podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Sąd wskazał również, że zarzuty skargi dotyczące ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy nie mogły być przedmiotem jego analizy bowiem organ odwoławczy orzekł o niedopuszczalności złożonego środka zaskarżenia, co uczyniło niedopuszczalną analizę merytoryczną postanowienia organu podatkowego.

11 Za chybiony trzeba również uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy przepisów prawa unijnego, w tym wynikającej z prawa pierwotnego zasady efektywności wynikającej z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Uzasadniając powyższy zarzut kasator twierdzi, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania złożonych dokumentów - plików JPK_V7M i zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych za bezskuteczne powinno podlegać kontroli sądowo-administracyjnej, popierając ten pogląd orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (post. NSA z 07.10.2020 r. I FSK 1934/17 i I FSK 2115/13). Zasadnym jest podnieść, że wskazane judykaty nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego wyroku przede wszystkim dlatego, że zostały wydane w innym stanie faktycznym od będącego przedmiotem oceny w sprawie. W stanie faktycznym sprawy organy podatkowe nie oceniały bowiem merytorycznej poprawności wskazanych dokumentów, a zakwestionowały uprawnienie osoby je składającej do dokonania tej czynności. W tym kontekście za niezrozumiały należy uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., którego skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie uzasadnił, a jednocześnie orzekając w sprawie Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy rozpoznał sprawę, odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi.

12 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na postawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 tej ustawy.