Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 942/05

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 942/05

Tekst

TEZY

1 W przypadku gdy przedsiębiorca wskazał we wniosku na konkretne należności /zaległości podatkowe/, których objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym żądał, a nie określił jedynie ich rodzaj, wówczas organ był związany treścią wniosku i nie mógł rozważać zrestrukturyzowania innych należności /konkretnych zaległości podatkowych/ we wniosku nie wskazanych.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk – Sadowski, Sędziowie NSA Jerzy Rypina, Jan Grzęda (spr.), Protokolant Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Andrzeja P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 697/04 w sprawie ze skargi Andrzeja P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 kwietnia 2004 r., (...) w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Andrzeja P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 /słownie: sto osiemdziesiąt/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

3 Wyrokiem z 8 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Katowicach oddalił skargę Andrzeja P. /skarżącego/ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 22 kwietnia 2004 r. o odmowie zmiany decyzji w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowych.

4 Z uzasadnienia tego orzeczenia wynikało m. in., że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił zmiany swojej decyzji z 16 grudnia 2002 r. o warunkach restrukturyzacji, poprzez objęcie restrukturyzacją również kwoty 10.532,30 zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000 rok. Za podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia podał art. 207 i art. 253a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm. - dalej cyt. jako "ustawa restrukturyzacyjna"/. Odmowę uzasadniono faktem, że wniosek o objęcie wspomnianej kwoty restrukturyzacją złożono 30 stycznia 2004 r., a zatem po upływie terminu wynikającego z art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej z którego wynikało, że wnioski o restrukturyzację należało składać do 15 listopada 2002 r.

5 Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję naczelnika urzędu skarbowego, podzielając przy jego rozważania prawne.

6 Skarżący od decyzji organu podatkowego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji organów obydwu instancji.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał jednak, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie naruszała prawa. Wskazał, że pierwotna decyzja - wydana na skutek wniosku o restrukturyzację - wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Przy braku stosownych regulacji w ustawie restrukturyzacyjnej, na mocy jej art. 9, odnośnie zmiany bądź uchylenia decyzji restrukturyzacyjnej, w sprawie odpowiednie zastosowanie znajdował art. 253a par. 1 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego wynika, że uchylenie lub zmiana może nastąpić jedynie wówczas, gdy nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. W tym sensie za stojący na przeszkodzie uchyleniu prawomocnej decyzji restrukturyzacyjnej Sąd uznał wskazany przez organy podatkowe art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej, z którego wynikało, że datą graniczną składania wniosków o restrukturyzację był 15 listopada 2002 r.

8 Z pierwotnego wniosku restrukturyzacyjnego skarżącego natomiast nie wynikało, by obejmował on również kwotę zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000 rok.

9 W skardze kasacyjnej od wyroku WSA, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie prawa materialnego:

10 - art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej w zw. z art. 253a par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej sprzeciwia się uchyleniu decyzji z 16 grudnia 2002 r.;

11 - art. 13 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej poprzez przyjęcie, że wniosek, o którym mowa w art. 12 ust. 1 tejże ustawy, który powinien zawierać zgłoszenie rodzajów należności przesądza o zakresie należności objętych restrukturyzacją;

12 - art. 14 ustawy restrukturyzacyjnej poprzez przyjęcie, że organ restrukturyzacyjny nie może z urzędu rozszerzać zakresu należności objętych restrukturyzacją ponad wniosek przedsiębiorcy, gdyż jedynie należności objęte wnioskiem podatnika podlegają restrukturyzacji, a na organie spoczywa obowiązek zweryfikowania kwoty wskazanych przez stronę, a w konsekwencji ustalenia wysokości znanych należności podlegających restrukturyzacji,

13 - art. 17 ustawy restrukturyzacyjnej poprzez przyjęcie, że należności znane, o których mowa w tym przepisie są to należności znane podatnikowi, a nie organowi restrukturyzacyjnemu, przez co organ ten nie może z urzędu rozszerzać zakresu należności objętych restrukturyzacją ponad wniosek przedsiębiorcy

14 Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, bądź też uchylenie wyroku jak i decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

15 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że wykładnia celowościowa przepisów, których naruszenie w niej zarzucono skłania do wniosku, że obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o restrukturyzację było wskazanie jedynie rodzaju należności, których objęcia postępowaniem żądał. Z art. 12 ust. 4 oraz art. 17 ustawy restrukturyzacyjnej wynika natomiast, że organ powinien objąć postępowaniem restrukturyzacyjnym wszystkie znane sobie należności.

16 Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

18 Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie.

19 Otóż wskazać należy, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

20 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

21 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

22 Poza tym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania /art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a./.

23 Skarżący oparł się jedynie na pierwszej podstawie odwoławczej, dowodząc, że skutkiem błędnej wykładni przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej sąd I instancji uznał, że zakres postępowania prowadzonego w trybie ustawy restrukturyzacyjnej wyznaczała treść wniosku o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, tzn., że postępowanie dotyczyć mogło jedynie należności w tym wniosku wskazanych.

24 Skarżący nie podnosił zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego.

25 Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawę prawną uwzględnienia wniosku skarżącego w postępowaniu administracyjnym stanowić mógł art. 253a par. 1 Ordynacji podatkowej. Uznał jednak, że brak było podstaw do zmiany decyzji, ponieważ zachodzi przewidziana w powołanym przepisie negatywna przesłanka rozstrzygnięcia o zmianie decyzji, tj. że sprzeciwia się temu przepis szczególny - art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej wyznaczający termin do zgłoszenia zaległości podatkowych do postępowania restrukturyzacyjnego.

26 Skarżący zatem by skutecznie zaskarżyć wyrok Sądu I instancji winien w ramach drugiej podstawy odwoławczej /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./ zarzucić /via właściwy przepis procedury sądowoadministracyjnej/ naruszenie art. 253a par. 1 Ordynacji podatkowej, czyli przepis zastosowania którego odmówiono, a do zastosowania którego - zdaniem skarżącego - zachodziły przesłanki. Brak takiego zarzutu stoi na przeszkodzie uwzględnieniu skargi kasacyjnej, bez względu na zasadność zarzutów naruszenia prawa materialnego.

27 Niemniej należy uznać, że wykładnia art. 12 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej /bo tylko ten przepis spośród wskazanych w skardze był przedmiotem wykładni/ dokonana przez sąd I instancji była prawidłowa. O tym, które zaległości podatkowe były objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym decydowała treść wniosku.

28 Art. 13 ust. 1 ustawy zobowiązywał przedsiębiorców ubiegających się o restrukturyzację do wskazania jedynie rodzaju należności spośród wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy. Organ następnie sam ustalał jakie które zaległości nadają się do restrukturyzacji i obejmuje je postępowaniem /art. 12 ust. 4 ustawy/.

29 Niemniej brak jest podstawy prawnej z której możnaby wywieść zobowiązanie organu do objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości podatkowych innych niż wskazane we wniosku, jeżeli wnioskodawca określił je konkretnie /np. zaległość w określonym podatku za określony miesiąc, zaległość wynikająca z konkretnie wskazanej decyzji/.

30 Innymi słowy, w przypadku gdy przedsiębiorca wskazał we wniosku na konkretne należności /zaległości podatkowe/, których objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym żądał, a nie określił jedynie ich rodzaj, wówczas organ był związany treścią wniosku i nie mógł rozważać zrestrukturyzowania innych należności /konkretnych zaległości podatkowych/ we wniosku nie wskazanych.

31 Zresztą należy zauważyć, że sama ustawa restrukturyzacyjna rozróżniała należności znane /w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy/ objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym od nim nieobjętych /art. 11 ust. 1 pkt 1/.

32 W tym stanie rzeczy, skarga kasacyjna jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu /art. 184 p.p.s.a./. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono skarżącego /art. 204 pkt 1 p.p.s.a./.