Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., II FSK 853/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r., II FSK 853/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 434/15 w sprawie ze skargi L. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 I.1. Zaskarżonym wyrokiem z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 434/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 18 grudnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

3 I.2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że postanowieniem z 18 grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z 14 listopada 2014 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z 10 października 2014 r. Zarzuty dotyczyły naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej u.p.e.a.) z uwagi na powołanie ustawy z poprzednim publikatorem oraz brak wypełnienia niektórych rubryk.

4 Organy uznały te zarzuty za niezasadne, bowiem powołanie poprzedniego Dziennika Ustaw dla tekstu jednolitego nie oznacza, że w sprawie była błędna podstawa prawna. Ogłoszenie tekstu jednolitego nie powoduje zresztą zmiany treści normatywnej ustawy, zaś powołanie po nazwie ustawy pierwotnego Dziennika Ustaw z dopiskiem "ze zm." w całości wypełnia wymóg wskazania aktu prawnego. Organy wskazały, że już samo powołanie jako podstawy tylko decyzji administracyjnej spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Ponadto pominięcie wypełnienia niektórych pól nie może stanowić podstawy zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

5 I.3. W skardze do WSA Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie złożonego zażalenia oraz naruszenie art. 23 § 4 pkt 1 u.p.e.a. poprzez naruszenie słusznego interesu Strony poprzez niedopełnienie przez Dyrektora Izby Skarbowej obowiązku w postaci kontroli przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów u.p.e.a. przez nadzorowany organ egzekucyjny.

6 I.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

7 I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd ten wyjaśnił, że przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji lub postanowienia albo innego rodzaju rozstrzygnięcia, z mocy których na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek, a w przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa – wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru (oznaczenia) przepisu nakładającego obowiązek. Nie jest przy tym konieczne wskazywanie przepisów prawa materialnego, na podstawie których została wydana decyzja nakładająca obowiązek.

8 W ocenie WSA prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, również oznaczenie decyzji organu podatkowego poprzez wskazanie jej numeru i daty wydania spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dane zawarte w tytule pozwalają więc na prawidłową identyfikację orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

9 II. W skardze kasacyjnej Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:

10 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co przejawiało się w nieodniesieniu się przez WSA do zawartego w skardze zarzutu, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko Skarżącemu jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że zaskarżone tytuły wykonawcze nie spełniają określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymogu wskazania podstawy prawnej obowiązku;

11 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy była ona zasadna, bowiem organy egzekucyjne obu instancji naruszyły przepisy postępowania błędnie uznając, że zaskarżone tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., co przejawiało się w błędnym uznaniu, że analiza treści art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, że przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano.

12 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej.

13 III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 IV. Skarga kasacyjna jest niezasadna.

16 IV.1. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna została oparta na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to należało wykazać ten wpływ. W skardze kasacyjnej jednakże pominięto ten wymóg. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się zaś do kwestionowania prawidłowości tytułu wykonawczego w świetle art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W okolicznościach tej sprawy brak wskazania w tytule wykonawczym aktualnego publikatora tekstu jednolitego ustawy, będącej źródłem materialnoprawnej podstawy obowiązku podlegającego egzekucji, nie stanowi wady tego tytułu wykonawczego, która uniemożliwiałaby prowadzenie egzekucji.

17 W orzecznictwie wskazuje się, że podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) należy odróżnić od podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika (vide wyroki NSA z 27 lutego 2007 r., II FSK 304/06; z 13 marca 2013 r., II GSK 2431/11; z 3 lipca 2013 r., II FSK 2229/11; orzeczenia.nsa.gov.pl).

18 Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie zgadza się z poglądem, że jeżeli egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, to powołanie jako podstawy prawnej obowiązku samej tylko decyzji spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Wskazanie więc w niniejszej sprawie obok decyzji również aktu normatywnego z poprzednim publikatorem nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy spełnione zostały wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Takie też stanowisko słusznie zajął Sąd pierwszej instancji, więc nie można zarzucić mu naruszenia któregokolwiek ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania – art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

19 IV.2. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.