Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., II FSK 844/12

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., II FSK 844/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA (del.) Teresa Randak, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 664/11 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania.

3 1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę K. S. (dalej Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki.

4 2. Decyzją z 31 maja 2010 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu I. Sp. z o. o. w B. (dalej spółka), za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty i marzec 2006 r. w łącznej kwocie 175.136,92 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 87.742 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 2.508,46 zł.

5 3. Decyzją z 27 sierpnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

6 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 927/10 uchylił zaskarżoną decyzję.

7 Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił jednoznacznie, czy zarząd spółki był jedno, czy wieloosobowy, kto był wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako członek zarządu tej spółki w okresie upływu płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2005 r. do marca 2006 r. Zdaniem Sądu ustalenia także wymaga, czy i o jakiej treści były podejmowane uchwały Walnego Zgromadzenia dotyczące składu zarządu spółki. Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie mają znaczenie wpisy do KRS oraz uchwały Walnego Zgromadzenia w przedmiocie powoływania i odwoływania członków Zarządu. Ustalić należało także, czy wpisy w KRS były aktualizowane. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie tego podstawowego zagadnienia ma istotne znaczenie dla sprawy.

8 Ponadto uznał, że wyjaśnienia wymaga, dlaczego B. O. pomimo figurowania w KRS jako członek zarządu spółki, została wyłączona z postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa).

9 5. Ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia 30 czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

10 W uzasadnieniu organ wskazał na konieczność dokonania ustaleń faktycznych zleconych przez WSA w Bydgoszczy. Opisał kierunek postępowania dowodowego, którego zakres uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

11 Skarga do Sądu pierwszej instancji.

12 6. Nie zgadzając się z wydaną decyzją Skarżący złożył skargę, w której stwierdził, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowe z dnia 27 sierpnia 2010 r. zakończyło sprawę jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ocenie Skarżącego, wydanie przez organ odwoławczy ponownej decyzji w tym przedmiocie narusza podstawowe konstytucyjne zasady równości wobec prawa oraz jednokrotnego orzekania w danej sprawie.

13 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

14 Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

15 8. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną.

16 W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy zasadnie na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na to, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. Świadczy o tym jego zakres. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowe wykazuje istotne braki w zakresie występowania jednej z przesłanek warunkujących odpowiedzialność Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki.

17 9. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie można podzielić stanowiska Skarżącego zajętego w skardze, że po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z 15 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 927/10 sprawę należy uznać za zakończoną. W wyroku tym Sąd zobowiązał jedynie organ podatkowy do wyjaśnienia określonych okoliczności faktycznych. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył też zasady równości oraz jednokrotnego osądzenia sprawy.

18 Skarga kasacyjna.

19 10. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię, tj. przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie strona przeciwna właściwie przekazała sprawę do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego.

20 Mając powyższe na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie prawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o zwolnienie od wpisu sądowego.

21 11. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

23 12. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

24 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1(34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.).

25 13. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

26 Należy zauważyć, że w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną to strona składająca ten środek odwoławczy zakreśla zakres kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. np. wyroki NSA: z 30 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1289/04; z 13 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 365/07; z 13 listopada 2009r., sygn. akt II FSK 906/08, dostępne w systemie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

27 Przytoczenie powyższej argumentacji natury ogólnej było konieczne przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutu skargi kasacyjnej. To on wyznacza bowiem zakres kontroli sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie.

28 14. Skarga kasacyjna zawiera jeden zarzut. Jej autor wskazał na podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli zarzut naruszenia prawa materialnego. Podstawa zaskarżenia z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może mieć dwojaką postać, a mianowicie błędnej wykładni przepisu prawa materialnego lub jego niewłaściwego zastosowania.

29 Błędna wykładnia oznacza niepoprawne odczytanie przez sąd treści przepisu. W takim przypadku konieczne jest wskazanie, jak zastosowany przepis winien być rozumiany. Natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego to dokonanie wadliwej jego subsumcji do już ustalonego stanu faktycznego.

30 Autor skargi kasacyjnej w ramach tej podstawy zarzucił błędną wykładnię art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie strona przeciwna właściwie przekazała sprawę do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B..

31 Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, że:

32 - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej nie jest przepisem prawa materialnego,

33 - Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej,

34 - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej jest przepisem prawa procesowego, odnosi się do postępowania administracyjnego i nie mógł być stosowany przez sąd administracyjny,

35 - jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji w ogóle nie powoływał tego przepisu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

36 Wskazana wadliwość sformułowanego zarzutu powoduje, że należało uznać go niezasadnym.

37 15. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.