Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., II FSK 843/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., II FSK 843/06

Tekst

TEZY

1 Powierzenie asesorowi sądowemu czynności sędziowskich w danym sądzie oznacza przyznanie mu władzy sądowniczej. Innymi słowy w zakresie

2 powierzonych mu zadań asesor jest sędzią. Jeśli zatem ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr

3 153 poz. 1270 ze zm./ posługuje się pojęciem sędziego dla określenia, np. składu sądu, to pojęcie to jest równoznaczne z pojęciem asesora, który z mocy

4 aktu mianowania i powierzenia mu pełnienia czynności sędziowskich jest właśnie sędzią.

Sentencja

5 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Włodzimierza Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Po 689/04 w sprawie ze skargi Włodzimierza Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 31 marca 2004 r. (...) w przedmiocie określenia straty z tytułu prowadzenia działalności oraz zobowiązania podatkowego z tytułu uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

6 I. Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z 7 lutego 2006 r., I SA/Po 689/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Włodzimierza Z. /zwanego dalej "Skarżacym"/ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 31 marca 2004 r., (...) w przedmiocie określenia straty z tytułu prowadzenia działalności oraz zobowiązania podatkowego z tytułu uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości.

7 Wyrok sądu I instancji zapadł w składzie trzyosobowym, tj. dwóch sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz asesora sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

8 II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie naruszenia art. 179 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483 ze zm.; powoływanej dalej jako "Konstytucja RP" lub "ustawa zasadnicza"/ oraz art. 183 par. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "ppsa"/ w związku z udziałem asesora sądowego przy wydaniu orzeczenia, wniósł Skarżący. W związku z wyżej wymienionymi naruszeniami, skutkującymi nieważnością postępowania, autor skargi kasacyjnej zażądał uchylenia zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu sądowi oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

9 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor, powołując się na art. 16 ust. 1 ppsa, wskazał, że sąd administracyjny, zarówno I jak i II instancji, na rozprawach i posiedzeniach jawnych, orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, tego stanu rzeczy nie zmienia przepis art. 26 par. 2 /wskazuje par. 1/ ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.; dalej "pusa"/, który pozwala co prawda Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, za zgodą kolegium sądu, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat. Nie jest to bowiem równoznaczne z nadaniem asesorowi przymiotu władzy sądowniczej właściwego sędziemu powoływanemu na ten urząd przez Prezydenta RP.

10 Dalej autor skargi kasacyjnej podkreślił usytuowanie ustawy zasadniczej w hierarchii źródeł prawa i wynikający z art. 8 obowiązek jej bezpośredniego stosowania.

11 Pełnomocnik Skarżącego, powołując się na art. 179 Konstytucji RP skonstatował, że tylko osoba powołana przez Prezydenta RP na sędziego może orzekać i wchodzić w skład sądu orzekającego. Natomiast udział asesora sądowego w wydaniu zaskarżonego wyroku, wyczerpuje przesłankę nieważności postępowania w postaci składu sprzecznego z przepisami ustawy.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

14 Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem prawnym o ograniczonym zakresie podmiotowym, przedmiotowym i czasowym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania /art. 183 par. 1 ppsa/.

15 W rozpoznanej sprawie autor skargi kasacyjnej jako podstawę zaskarżenia wyroku sądu administracyjnego I instancji wskazał jedynie nieważność postępowania związaną z udziałem w orzekaniu asesora sądowego.

16 Stosownie do art. 183 par. 2 pkt 4 ppsa, nieważność postępowania zachodzi wówczas, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

17 W ocenie Sądu, żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

18 Zasadę kolegialnego rozpoznawania spraw przez sądy administracyjne ustala art. 16 par. 1 ppsa, który stanowi, że sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Wyjątki od tej zasady określa powołana ustawa oraz ustawy szczególne.

19 W świetle art. 2 pusa sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny i wojewódzkie sądy administracyjne. W sądach administracyjnych zatrudnieni są asesorzy sądowi /art. 10 pusa/.

20 Stosownie do art. 26 par. 2 ustawy pusa, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może za zgodą kolegium sędziów, powierzyć asesorowi sądowemu pełnienie czynności sędziowskich w tym sądzie na czas określony, nieprzekraczający pięciu lat. Powierzenie asesorowi sądowemu czynności sędziowskich w danym sądzie oznacza przyznanie mu na ten czas władzy sądowniczej. Innymi słowy w zakresie powierzonych mu zadań asesor jest sędzią. Jeśli zatem ppsa posługuje się pojęciem sędziego dla określenia, np. składu sądu, to pojęcie to jest równoznaczne z pojęciem asesora, który z mocy aktu mianowania i powierzenia mu pełnienia czynności sędziowskich jest właśnie sędzią.

21 Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skład sądu administracyjnego I instancji był zgodny z przepisami prawa.

22 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak sentencji wyroku.