Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007 r., II FSK 828/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007 r., II FSK 828/06

Tekst

TEZY

1 Adresatem zarzutów kasacyjnych może być wyłącznie Sąd pierwszej instancji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Naczelnym Sądem

2 Administracyjnym jest bowiem orzeczenie sądowe, a nie decyzja administracyjna czy inny akt administracyjny.

3 W konsekwencji powołanie w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego /podatkowego/ wymaga ich powiązania z odpowiednimi

4 przepisami procedury sądowoadministracyjnej, naruszenia których, zdaniem skarżącego, dopuścił się Sąd pierwszej instancji.

Sentencja

5 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Sędziowie NSA: Jacek Brolik, Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowego "D." K. Spółka Jawna w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Ke 699/05 w sprawie ze skarg Przedsiębiorstwa Handlowego "D." K. Spółka Jawna w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 sierpnia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. z dnia 30 sierpnia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. z dnia 30 sierpnia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do maja 2005 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

6 Wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r., I SA/Ke 699/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "D." K. Spółka jawna w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 sierpnia 2005 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r., 2004 r. oraz miesiące od stycznia do maja 2005 r.

7 W uzasadnieniu orzeczenia podano, że decyzjami z dnia 30 sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta Kielc z dnia 10 czerwca 2005 r. w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości /lokalu użytkowego/ położonego w K. przy ul. P. 49/51 za wymieniony wyżej okres.

8 Jak wynika z ustaleń dokonanych w toku postępowania podatkowego, Przedsiębiorstwo Handlowe "D." K. Spółka jawna w K., na podstawie umowy najmu z dnia 15 lipca 1999 r., było posiadaczem wskazanego lokalu użytkowego, stanowiącego własność Gminy K. Umowa na skutek jej wypowiedzenia wygasła począwszy od czerwca 2005 r.

9 Zdaniem organów, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm. - zwana dalej u.p.o.l./ w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., skarżąca spółka stała się podatnikiem podatku od nieruchomości.

10 W skardze na powyższe decyzje spółka "D." wniosła o ich uchylenie zarzucając naruszenie art. 7 par. 1 i 2, art. 120, 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm. oraz art. 2 i 217 Konstytucji RP.

11 Zdaniem skarżącej spółki organy podatkowe błędnie przyjęły, że wprowadzona od dnia 1 stycznia 2003 r. zmiana ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znajduje zastosowanie do umów najmu zawartych przed tą datą.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, przywołując treść art. 7 Ordynacji podatkowej oraz art. 3 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. podkreślił, że skarżąca nie kwestionuje, iż spełnia kryteria pozwalające uznać ją za podatnika w myśl powołanego przepisu.

13 Sąd wskazał następnie, że zmiana ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dokonana ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 200 poz. 1683/ weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Oznacza to, że do zdarzeń zaistniałych od dnia 1 stycznia 2003 r. należy stosować przepisy ustawy w nowym brzmieniu. Chybiony jest zatem prezentowany w skardze pogląd, że skoro spółka weszła w posiadanie lokalu przed dniem 1 stycznia 2003 r. to zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące przed nowelizacją.

14 Skład orzekający nie dopatrzył się ponadto naruszenia art. 2 i 217 Konstytucji RP, ani art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej. W jego ocenie organ odwoławczy dopuścił się wprawdzie uchybienia art. 200 Ordynacji poprzez niewyznaczenie spółce siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednakże nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia a sama spółka zarzutu tego nie podniosła.

15 Zdaniem składu orzekającego fakt, że organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości dopiero w 2005 r. nie narusza zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela.

16 Sąd zwrócił również uwagę, że żaden ze wspólników spółki, mimo wezwania, nie złożył organowi informacji o nieruchomościach, zawierających dane niezbędne do wymiaru podatku, do czego wspólnicy byli zobowiązani stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l.

17 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Przedsiębiorstwo Handlowe "D." K. Spółka jawna w K. wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

18 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a./, naruszenie art. 121, 122, 187 par. 1, 200 par. 1 Ordynacji podatkowej i art. 2 i 217 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym naruszenie prawa procesowego, co miało istotne znaczenie dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, gdyż tylko przy prawidłowo zastosowanej procedurze postępowania zgodnej z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa można wydać orzeczenie i decyzje pozbawione istotnych uchybień formalnych decydujących o ich niezgodności z prawem.

19 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka generalnie powtórzyła dotychczasową argumentację podnosząc, że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ogólna reguła, iż stosujemy prawo obowiązujące w momencie zaistnienia określonego zdarzenia, chyba że ustawa stanowi inaczej, pozostaje w sprzeczności z zasadą lex retro non agit, całkowicie pominiętą w zaskarżonym wyroku.

20 Skarżąca wskazała także, iż Sąd pierwszej instancji dokonując oceny stanu faktycznego naruszył wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania do organów podatkowych. Jej zdaniem uchybienie art. 200 par. 1 Ordynacji, stanowiącemu realizację wspomnianej zasady zaufania oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu dowodowym, należy uznać za istotne naruszenie przepisów postępowania. Twierdzenie, że okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ spółka nie wniosła w tym zakresie zarzutu, jest nieuzasadnione. W świetle art. 134 par. 1 p.p.s.a. Sąd był obowiązany do dokonania oceny prawnej tego naruszenia, mimo braku stosownego zarzutu skarżącej.

21 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

22 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

23 W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/ oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/. Prawidłowa konstrukcja zarzutów kasacyjnych, jak również spełnienie innych wymagań stawianych przedmiotowemu środkowi zaskarżenia, określonych w art. 175 i 176 powołanej ustawy, daje stronie gwarancję rozpatrzenia jej racji i dokonania kontroli zaskarżonego orzeczenia we wskazanym przez nią zakresie. Skarga kasacyjna wyznacza bowiem granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania /art. 183 par. 1 p.p.s.a./.

24 Jeżeli zatem skarżący wskaże konkretne przepisy prawa materialnego lub prawa procesowego, które - jego zdaniem - zostały naruszone, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy nie doszło w danym przypadku do uchybienia także innym przepisom. Niedopuszczalne jest również samodzielne precyzowanie, uściślanie lub korygowanie przez Sąd zarzutów kasacyjnych /por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r., GSK 10/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 9 str. 392; wyrok NSA z dnia 7 września 2004 r., FSK 102/04 - niepubl./.

25 Autor skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej wskazuje na naruszenie art. 121, art. 122, art. 187 par. 1 i art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 i art. 217 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym naruszenie prawa procesowego, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Takie sformułowanie podstaw kasacyjnych należy uznać za wadliwe i uniemożliwiające dokonanie oceny prawnej zasadności zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

26 Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że adresatem zarzutów kasacyjnych może być wyłącznie Sąd pierwszej instancji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem orzeczenie sądowe, a nie decyzja administracyjna czy inny akt administracyjny /por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, str. 406 i 455-456; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wyd. Prawn. LexisNexis Warszawa 2006, str. 370 oraz wyroki NSA: z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04 - ONSAiWSA 2004 nr 1 poz. 12, z dnia 29 października 2004 r., FSK 1206/04 - Lex nr 236863/.

27 W konsekwencji powołanie w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego /podatkowego/ wymaga ich powiązania z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej, naruszenia których, zdaniem skarżącego, dopuścił się Sąd pierwszej instancji.

28 Skarżąca spółka ograniczyła się tymczasem do wskazania uchybień przepisów postępowania podatkowego do których stosowania obowiązane są organy podatkowe. Podkreślenia wymaga, że nie może odnieść zamierzonego skutku próba przypisania przez stronę Sądowi pierwszej instancji naruszenia powołanych wyżej regulacji Ordynacji podatkowej. Sąd nie może bowiem postępować wbrew przepisom, których nie stosuje.

29 Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że bezskuteczność analizowanych zarzutów kasacyjnych czyni również bezprzedmiotowym rozważanie zagadnień dotyczących naruszenia unormowań konstytucyjnych /art. 2 i art. 217 Konstytucji RP/.

30 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafne jest także, zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, twierdzenie strony jakoby Sąd pierwszej instancji, w sposób niezgodny z art. 134 par. 1 p.p.s.a., uznał uchybienie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej za nieistotne z uwagi na to, że skarżąca spółka nie podniosła w tym zakresie stosownego zarzutu. Wniosek taki jest nieuprawniony i sprzeczny z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odniósł się bowiem do kwestii naruszenia art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej i dokonał jego oceny wychodząc poza granice skargi, stosownie do art. 134 par. 1 p.p.s.a.

31 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.