Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2020 r., II FSK 780/20

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2020 r., II FSK 780/20

Sentencja

1 Dnia 2 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 911/19 w sprawie ze skargi Gminy K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 2 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 911/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Gminy K. (dalej: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 6 czerwca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2010r.

3 W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie jest uprawniona do zaskarżenia ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, ponieważ w postępowaniu zakończonym tą decyzją, Wójt Gminy K. orzekał jako organ podatkowy pierwszej instancji. Zdaniem sądu nie budzi wątpliwości, że nie można mówić o interesie prawnym organu podatkowego pierwszej instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego. Organ powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w ogóle nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu.

4 Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę kasacyjną zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), przez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi w oparciu o przyjęcie, że zachodzi brak legitymacji skargowej ze strony skarżącej, podczas gdy do postępowania przystąpił Prokurator Okręgowy, który jest uprawniony do wniesienia skargi, zatem ewentualne braki w zakresie legitymacji skargowej zostały uzupełnione.

5 Skarżąca wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

6 W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej.

10 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest badaniem pod kątem spełnienia warunków formalnych jej wniesienia. W ramach tego postępowania sąd bada m.in. czy skargę wniósł uprawniony do tego podmiot. W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, który orzekał jako organ drugiej instancji w stosunku do Wójta Gminy K., który orzekał w pierwszej instancji, wniosła Gmina K. Oczywistym jest w takiej sytuacji brak interesu prawnego organu orzekającego w pierwszej instancji do wnoszenia skargi na orzeczenie organu odwoławczego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w danej sprawie, a mianowicie: skarżąca (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji – por. uzasadnienie uchwały SN z 22 października 1984 r., III AZP 5/84; OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego, OSP 1986, z. 2, poz. 26, a także post. NSA z 19 czerwca 2008 r., II OSK 813/08.

11 Na poparcie powyższego można również przywołać orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące kwestii legitymacji skargowej jednostek samorządu terytorialnego, których organy orzekały w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji. I tak w wyroku z 4 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1845/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Z kolei w uchwale z 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445).

12 W konkluzji wskazać należy, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który nie może być skarżącym. Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają m.in. skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a.

13 Bez znaczenia jest ponoszona na etapie skargi kasacyjnej okoliczność, że do niniejszego postępowania zgłosił swój udział Prokurator Okręgowy, co uzupełnia braki w zakresie legitymacji skargowej. Przypomnieć należy, że art. 50 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości. O niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjne będzie stanowić skarga wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju pisma. Przystąpienie Prokuratora Okręgowego do postępowania nie konwaliduje braku legitymacji procesowej skarżącej, która była inicjatorem niniejszego postępowania.

14 Z tych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów uznać należało za niezasadne, w związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.

15 Nie mógł być uwzględniony wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a). Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. i tylko w tych wypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami (art. 209 cyt. ustawy). W rozpoznawanej sprawie przepisy te nie mają zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (sygn. I OPS 4/07, ONSAiwsa 2008, Nr 2, poz. 23) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., określające sposób ponoszenia przez strony kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.