Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2021 r., II FSK 493/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2021 r., II FSK 493/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 650/20 w sprawie ze skargi S. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 4.050,00 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 650/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 13 marca 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. z odsetkami za zwłokę (treść uzasadnienia ww. wyroku dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

3 Pełnomocnik Skarżącej na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zaskarżył ten wyrok w całości.

4 Zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie braku zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.p."). Wyżej wymieniony przepis nie został zastosowany w stosunku do:

5 - obciążenia Spółki kosztami uzyskania przychodów wartością usług kolportażu zakupionych od S. [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa na łączną kwotę 115.880,27 zł,

6 - obciążenie Spółki kosztami uzyskania przychodów wartością usług kolportażu i kontroli kolportażu zakupionych od Agencji Reklamowo-Dekoracyjnej O. [...] na łączną kwotę 900.633,69 zł,

7 - obciążenia Spółki kosztami uzyskania przychodów wartością usług najmu pracowników zakupionych od S. [...] Sp. z o.o. na łączną kwotę 34.544,76 zł.

8 W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

9 W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

11 Skarga kasacyjna jest w stopniu oczywistym pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

12 Jak stanowi art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej unormowane w art. 174 - art. 176 P.p.s.a, wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 P.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1.03.2017 r. (II FSK 3133/16), "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 P.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego".

13 Powyższe uwagi są konieczne, gdyż sposób sformułowania rozpoznawanej skargi kasacyjnej wyraźnie odbiega od uregulowanego w przepisach ustawy oraz ugruntowanego w praktyce sądowoadministracyjnej wzorca, uniemożliwiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne odniesienie się do podniesionych w niej zarzutów.

14 Autorka skargi kasacyjnej jakby nie do końca rozumie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 P.p.s.a. Powołany powyżej przepis wyraźnie stanowi, iż kwestionowanie orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji w ramach postępowania kasacyjnego może zasadzać się na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub też na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem autorka wniesionego w niniejszej sprawie środka zaskarżenia, powołała w petitum skargi jedynie naruszenie przepisu prawa materialnego w zakresie braku zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p (podstawa z art. 174 pkt. 1 P.p.s.a), przy czym w uzasadnieniu tego zarzutu skupiła się głównie na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (podstawa z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Również w podsumowaniu skargi wskazano, iż "fakt, że niedostatecznie zbadano materiał dowodowy spowodował naruszenie prawa materialnego nie tylko przez organy obu instancji, ale też przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku".

15 Z powyższego wynika, że Strona skarżąca nie uzasadniła zarzutu naruszenia prawa materialnego, bowiem nie wskazała na czym dokładnie to naruszenie polegało. Ani w zarzucie, ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zaprezentowano wywodów na czym konkretnie polegało naruszenie prawa materialnego.

16 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, co oznacza, że na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wątpliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego. Tak więc, ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Dlatego, gdy Strona skarżąca nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez Sąd I instancji, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi.

17 Podkreślić raz jeszcze należy, że obowiązek powołania przez autora skargi kasacyjnej skonkretyzowanej podstawy zaskarżenia związany jest z ograniczoną kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dokonuje kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego wyłącznie przez pryzmat sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów (za wyjątkiem przypadku nieważności postępowania, który w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzi). W tej sytuacji uznać należy, że jedyny zarzut skargi kasacyjnej – nieprecyzyjny i nieuzasadniony - obarczony był istotną wadą konstrukcyjną, wykluczającą możliwość poddania go pod merytoryczne rozpoznanie.

18 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. – oddalił skargę kasacyjną.