Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2019 r., II FSK 455/19
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2019 r., II FSK 455/19Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 454/18 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
3 Wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. I SA/Rz 454/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. K. (dalej jako: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 kwietnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 2018 r.
4 Z uzasadnienia wyroku wynika, że Wójt Gminy B. ustalił powierzchnie nieruchomości podlegających opodatkowaniu na podstawie danych z ewidencji gruntów oraz deklaracji podatkowej na 2017 r. (INRL-1). Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 25 kwietnia 2018 r. SKO w Przemyślu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wystąpił ze skargą do WSA w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia.
5 Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że organy prawidłowo oparły się m.in. na danych wynikających z ewidencji gruntów, dokonując ustaleń odnośnie do przedmiotu opodatkowania. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z późn. zm., dalej jako: "p.g.k.").
6 2. Skarga kasacyjna.
7 Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi postawione zostały zarzuty naruszenia:
8 1. prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 p.g.k., przez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym również w postępowaniu podatkowym, a od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, podczas gdy na gruncie postępowania podatkowego możliwe jest pominięcie w wyjątkowych sytuacjach danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które byłyby nieprawdziwe, a podważenie mocy dowodowej ewidencji możliwe jest poprzez wykazanie innego dokumentu świadczącego o tejże wadliwości;
9 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
10 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w zw. z art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej jako: "o.p."), przez nieuwzględnienie przez WSA w Rzeszowie naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na niepodjęciu stosownych działań w celu rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności określeniu powierzchni nieruchomości oraz nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu podatkowym;
11 - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez jego błędne niezastosowanie i niezawieszenie toczącego się postępowania, mimo prowadzenia przez WSA w Rzeszowie innego postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi na decyzję w zakresie zmiany danych w ewidencji gruntów dotyczących nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, którego wynik może być znaczący dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
12 Mając na względzie tak sformułowane zarzuty, pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Rzeszowie oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
13 Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
14 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
15 Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
16 Istota powstałego w tej sprawie sporu, rozstrzyganego w granicach zarzutów kasacyjnych, sprowadza się do oceny, czy prawidłowe było dokonanie przez organ podatkowy wymiaru podatku od nieruchomości w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Skarżący kwestionował bowiem wysokość udziałów w użytkowaniu wieczystym działki, a w konsekwencji wysokość podstawy opodatkowania gruntu.
17 Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że Skarżący jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości o numerze ew. [...] o powierzchni 0,1641 ha (Ba), na której znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni 68.83 m2, budynek mieszkalny o powierzchni 44,53 m2, budynek pozostały o powierzchni 15,00 m2 oraz grunt pozostały o powierzchni 689,22 m2. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dane te mają decydujące znaczenie dla ustalenia podstawy wymiaru podatku od nieruchomości, co wprost wynika z art. 21 ust. 1 p.g.k. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2018 r., sygn. II FSK 552/18 (cytowane wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym także w postępowaniu podatkowym. Ewidencja ta ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 o.p., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone.
18 Należy oczywiście zgodzić się ze stroną skarżącą, że w niektórych przypadkach przy wymiarze podatku organy mogą nie uwzględnić danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy na podstawie art. 194 § 3 o.p., organy dojdą do wniosku, że są one zdezaktualizowane, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z przepisów regulujących ich prowadzenie, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. II FSK 1544/18). W tej sprawie takie przypadki nie miały jednak miejsca. Zatem nie było podstaw, aby pominąć dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
19 Z akt sprawy wynika, że Skarżący podjął starania, aby doprowadzić do zmian w ewidencji gruntów, jednak - jak dotychczas - są one nieskuteczne. W odrębnej sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. II SA/Rz 1063/18, WSA w Rzeszowie oddalił skargę złożoną przez Skarżącego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Sąd zaaprobował stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, podważających prawidłowość danych ujawnionych w ewidencji w zakresie powierzchni działki.
20 W związku z powyższym, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 p.g.k. oraz związany z nim zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 o.p. Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował stanowisko organów, które za podstawę ustalenia podstawy opodatkowania w niniejszej sprawy przyjęły dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie były zobowiązane do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w kwestii ustalenia powierzchni spornej nieruchomości.
21 Niezasadny jest także zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez niezawieszenie toczącego się postępowania, mimo prowadzenia innego postępowania sądowoadministacyjnego, którego wynik zdaniem Skarżącego mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że nawet gdyby zmiany dotyczące stanu nieruchomości ujawnionego w ewidencji gruntów okazały się korzystne dla Skarżącego, to zmiany te dla organu stają się wiążące dopiero z chwilą powiadomienia o nich przez właściwego starostę (§ 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.). Datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. To starostowie są upoważnieni do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (zob. wyroki NSA: z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. II FSK 2057/14; z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. II FSK 986/11).
22 Z tych względu skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 187
- Ordynacja podatkowa, art. 194 (§ 1, § 3)
- Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 21
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 122
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 125 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 187
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 194