Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 r., II FSK 3809/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 r., II FSK 3809/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Beata Cieloch, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi S. D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 181/10 oddalającym skargę kasacyjną S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 588/09 w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 181/10, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 588/09, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu na rzecz S. D. kwotę 5.917 (słownie: pięć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem postępowania jest skarga S. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 181/10, w którym oddalono skargę S. D. (dalej: skarżąca, strona) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 588/09. Sąd pierwszej instancji w wyroku tym oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 stycznia 2009 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

3 Skarżąca oparła skargę o wznowienie postępowania na fakcie, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (publ. Dz. U. z 2013 r. poz. 985), stwierdził niekonstytucyjność art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., który to przepis był materialnoprawną podstawą wskazanych na wstępie decyzji i wyroków.

4 W konsekwencji skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r., zmianę tego wyroku przez uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Alternatywnie skarżąca wniosła o uchylenie tego wyroku oraz decyzji organów obu instancji, tj. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 stycznia 2009 r. oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 1 marca 2006 r. Alternatywnie do tego zaś żądania skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji, uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w części ustalającej skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora w zakresie uchylającym decyzję organu pierwszej instancji.

5 Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje oraz za postępowanie wznowieniowe.

6 W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku bądź podjęcia postępowania – o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wskazał, że Marszałek Sejmu skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących skutków prawnych wyroku Trybunału, na który powołuje się skarżąca.

7 W piśmie z dnia 15 maja 2014 r. Organ poinformował, że decyzją z dnia 2 maja 2014 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia 27 stycznia 2009 r. oraz poprzedzającą ja decyzję Dyrektora UKS z dnia 1 marca 2006 r. i umorzył postępowanie w sprawie. W związku z powyższym wniósł o rozważenie możliwości umorzenia postępowania oraz o odstąpienie od zasądzania kosztów postępowania na podstawie art. 207 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.).

8 W piśmie procesowym z 20 października 2014 r. pełnomocnik Strony zmodyfikował żądanie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego i wniósł o:

9 - zmianę wyroku NSA z 8 czerwca 2011 r. poprzez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 sierpnia 2009 r. i umorzenie sprawy z powodu jej bezprzedmiotowości zgodnie z art. 282 § 2 P.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach według norm przepisanych;

10 - zasądzenie kosztów postępowania wznowieniowego według norm przepisanych.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

13 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 P.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.).

14 Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2011 r., II FSK 181/10, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 sierpnia 2009 r., I SA/Wr 588/09 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

15 Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 2 maja 2014 r. (...) w całości decyzji wymiarowej tego organu z dnia 27 stycznia 2009 r. (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 1 marca 2006 r. (...) sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.

16 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

17 Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie dotyczy przepisów z zakresu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a.

18 Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalności administracji publicznej pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej połowie stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.

19 Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205 i art. 209 P.p.s.a.