Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2014 r., II FSK 3749/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2014 r., II FSK 3749/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia del. WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi B. U. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 315/09 oddalającym skargę kasacyjną B. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 717/08 w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 315/09, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 717/08, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz B. U. kwotę 20 332 ( słownie: dwadzieścia tysięcy trzysta trzydzieści dwa ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 II FSK 3749/13

UZASADNIENIE

3 Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. akt II FSK 315/09) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną B. U. (dalej: "Skarżący") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2008 r. (sygn. akt I SA/Łd 717/08) w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.

4 Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że decyzją z dnia 15 maja 2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi ustalił Skarżącemu zobowiązanie w ww. podatku. Decyzję wydano na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.".

5 Rozpoznawszy odwołanie Skarżącego, decyzją z dnia 3 kwietnia 2008 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

6 Wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na ww. decyzję.

7 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący podniósł między innymi zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

8 Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną z braku usprawiedliwionych podstaw.

9 Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, żądając uchylenia wyroku NSA oraz rozpoznania sprawy i uchylenia wyroku WSA w Łodzi. W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organów zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

10 Na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późń. zm.), decyzją z dnia 13 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości swoją decyzję z dnia 3 kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 15 maja 2007 r., jak również umorzył postępowanie w sprawie. Z pisma procesowego pełnomocnika Skarżącego z dnia 9 czerwca 2014 r. wynika, że powyższa decyzja jest prawomocna.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

12 Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

13 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a.).

14 Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1053/10, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

15 Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 13 maja 2014 r. w całości decyzji wymiarowej tego organu z dnia 3 kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z dnia 15 maja 2007 r. sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine P.p.s.a.).

16 Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Mając na uwadze wyznaczenie zakresu zwrotu wnioskami na poszczególnych etapach postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu przed sądem pierwszej instancji oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu kasacyjnym, związane z nimi wynagrodzenie pełnomocnika oraz opłata za sporządzenie uzasadnienia.

17 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205 P.p.s.a.