Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2016 r., II FSK 3577/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2016 r., II FSK 3577/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 706/13 w sprawie ze skargi R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 15 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Sygnatura akt II FSK 3577/13

3 U z a s a d n i e n i e

4 Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

5 Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:

6 Dnia 22 stycznia 2013 r. skarżący wniósł o doręczenie mu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 2 listopada 2012 r., która nie została mu skutecznie doręczona oraz – z ostrożności procesowej – o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, podnosząc, że pomimo złożenia w siedzibie tego organu informacji o nieobecności w miejscu zamieszkania w okresie od 21 listopada 2012 r. do 12 stycznia 2013 r. oraz prośby o niedoręczanie w tym terminie korespondencji, wymieniona decyzja została mu doręczona w trybie art. 150 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.).

7 Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że decyzja po awizowaniu została skutecznie doręczona w dniu 21 listopada 2012 r. jego pełnomocnikowi. Jakkolwiek skarżący w dniu 20 listopada 2012 r. poinformował o cofnięciu pełnomocnictwa, jednak w dacie wyekspediowania decyzji (co nastąpiło dnia 5 listopada 2012 r.) pełnomocnik ten był jeszcze prawidłowo umocowany do reprezentowania skarżącego; skarżący praktykował zresztą częste zmiany pełnomocników, utrudniające skuteczne doręczenia. Wprawdzie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do byłego pełnomocnika skarżącego o zwrot doręczonej mu decyzji, ale czynność ta nie miała znaczenia prawnego, podobnie, jak późniejsze doręczenie skarżącemu kserokopii tej decyzji. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 5 grudnia 2012 r., a skarżący nie wykazał okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminowi, co zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p. wyklucza możliwość jego przywrócenia.

8 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że wadliwie uznano skuteczność doręczenia decyzji odwołanemu pełnomocnikowi oraz że doręczenie tej decyzji dnia 14 grudnia 2012 r. miało jedynie znaczenie informacyjne; przeczy temu wystosowane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej żądanie odesłania rzekomo doręczonej decyzji. Z kolei doręczenie decyzji byłemu już pełnomocnikowi pozbawiło skarżącego możliwości złożenia odwołania, niezależnie od tego, że wynikająca ze względów zdrowotnych nieobecność skarżącego w kraju powodowała nieskuteczność doręczenia. Skarżący nie zawinił zatem w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, bowiem decyzja nie weszła skutecznie do obrotu prawnego.

9 Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zauważył, że brak skutecznego doręczenia decyzji powodowałby, że nie rozpocząłby biegu termin do wniesienia odwołania, nie mógłby on być przeto przywrócony; skuteczność doręczenia decyzji stanowi zatem zagadnienie wstępne. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa należy oceniać na dzień wyekspediowania przesyłki, co prowadzi do wniosku, że wysłanie decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na adres dotychczasowego pełnomocnika skarżącego było prawidłowe, a będące jego następstwem doręczenie – skuteczne. Z kolei przeświadczenie skarżącego o nieskuteczności tego doręczenia nie stanowi spełnienia przewidzianej w art. 162 § 1 O.p. przesłanki braku zawinienia w uchybieniu terminowi.

10 W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

11 Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:

12 a) art. "145 § 1 lit. c" P.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 i art. 150 § 1 i § 2 O.p. przez uznanie za skuteczne doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 2 listopada 2012 r. pełnomocnikowi skarżącego, odwołanemu dnia 21 listopada 2012 r., wskutek przyjęcia, iż stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien być oceniany na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym przypadku nadania przesyłki na adres ustanowionego pełnomocnika;

13 b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przez nieuwzględnienie skargi, mimo, że organ drugiej instancji nie zbadał przesłanek, jakimi kierował się organ pierwszej instancji, żądając zarówno zwrotu decyzji od odwołanego pełnomocnika, jak i ponownie doręczając ją na adres strony skarżącej, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, iż działanie takie nie znajduje podstawy prawnej w sytuacji uznania, że doręczenie decyzji w dniu 21 listopada 2012 r. było skuteczne, co dodatkowo znalazło potwierdzenie w uzasadnieniu skarżonego wyroku;

14 c) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak pełnego odniesienia się przez Sąd do zarzutu w zakresie uznania przez organ drugiej instancji doręczenia decyzji przez organ pierwszej instancji jedynie w celach informacyjnych na adres skarżącego w dniu 14 grudnia 2012 r., a więc po terminie do wniesienia odwołania oraz wobec zlekceważenia istotnego faktu, iż skarżący przez niewłaściwe działanie organu pierwszej instancji został wprowadzony w błąd co do prawidłowości doręczenia tej decyzji w dniu 21 listopada 2012 r. na adres odwołanego pełnomocnika, a co wbrew twierdzeniu organu drugiej instancji negatywnie przełożyło się na jego sytuację prawną.

15 Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszą się wyłącznie do kwestii skuteczności doręczenia decyzji, a więc do kwestii wprowadzenia tej decyzji do obiegu prawnego. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, dopiero przesądzenie, że decyzja została skutecznie doręczona, powoduje, że rozpoczął bieg termin do wniesienia od niej odwołania, a w konsekwencji, że w przypadku uchybienia temu terminowi otwiera się możliwość jego przywrócenia w przypadku, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy (art. 162 § 1 O.p.). Jednakże brak w rozpoznawanej skardze kasacyjnej jakichkolwiek zarzutów, odnoszących się do spełnienia przez skarżącego przesłanki przywrócenia terminu w postaci braku winy w jego uchybieniu, powoduje istotne ograniczenie zakresu orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie może tylko zbadać kwestię skuteczności doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 2 listopada 2012 r., nie może natomiast odnieść się do okoliczności rozstrzygających o ewentualnym zaistnieniu przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu.

18 W związku z powyższym należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II FSK 3588/13, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26lipca 2013 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wr 707/13, oddalającego skargę skarżącego od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 marca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że nie tylko ostatecznie, ale i prawomocnie, przesądzono, iż kwestionowane przez skarżącego doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 2 listopada 2012 r. było skuteczne. Na mocy art. 170 P.p.s.a. przywołany, prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiąże – między innymi – sąd, który go wydał, a więc wiąże Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że wyrokując w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wymienionym wyrokiem, co skutkuje związaniem sformułowaną w tamtym wyroku oceną prawną co do skuteczności doręczenia wymienionej decyzji.

19 Odnosząc powyższe do zarzutów obecnie badanej skargi kasacyjnej skarżącego, należy stwierdzić a limine, że żaden z tych zarzutów nie może być uwzględniony już tylko z tego powodu, że wyraża pogląd prawny pozostający w sprzeczności z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Skarga kasacyjna musi zatem podlegać oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. bez względu na treść postawionych w niej zarzutów, co czyni zbędnym szczegółowe do nich się odniesienie.

20 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a., zasądzając od skarżącego na rzecz strony przeciwnej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.