Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., II FSK 35/07

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., II FSK 35/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt III SAB/Wa 13/06 w sprawie ze skargi K. L. i I. L. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie doręczenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 28 września 2006 r., III SAB/Wa 13/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. L. i I. L. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w doręczeniu uwierzytelnionych odpisów dokumentów.

3 2. Rozstrzygniecie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: pismem z 5 października 2006 r. K. L. i I. L. wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów złożonych zdaniem wnioskodawców 28 sierpnia 1998 r. w Izbie Skarbowej w R., tj. pisma z 28 sierpnia 1998 r. zawierającego zawiadomienie o wycofaniu pełnomocnictwa udzielonego przez nich 1 kwietnia 1995 r. radcy prawnemu K. K. do reprezentowania w sprawach PWHU "K." spółka cywilna oraz załącznika do tego pisma, czyli uwierzytelnionego "za zgodność z oryginałem" przez Pierwszy Urząd Skarbowy w R. wskazanego wyżej pełnomocnictwa.

4 Odpowiadając na powyższy wniosek pismem z 4 listopada 2005 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. poinformował wnioskodawców, że nie posiada wskazanych przez nich dokumentów z uwagi na postępowania prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach ze skarg K. L. i I. L., a także ze względu na przekazanie do Ministerstwa Finansów akt podatkowych dotyczących innych postępowań prowadzonych z udziałem wnioskodawców.

5 Pismem z 5 stycznia 2006 r. K. L. i I. L. wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej w W. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R., stawiając organowi zarzut uchylania się od spełnienia ich żądania zawartego w piśmie z 5 października 2005 r. Powiadomili jednocześnie organ podatkowy, że dokumenty, o których uwierzytelnione odpisy ubiegają się, złożyli 5 maja 2000 r. "w oryginale i po uwierzytelnieniu" w Naczelnym Sądzie Administracyjnym do akt sprawy o sygn. III SA 45 - 46/99 oraz III SA 1072 - 1077/00. W ocenie skarżących, dokumenty te zostały "na skutek przestępstwa usunięte z tych akt co potwierdziły [ich zdaniem - dopisek Sądu] wydane w tej sprawie prawomocne orzeczenia Prokuratury Rejonowej W. i Sądu Rejonowego dla W.". Wystąpili zatem do Dyrektora Izby Skarbowej w W. "o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. do niezwłocznego doręczenia im żądanych dokumentów". Skarżący wyrazili jednocześnie pogląd, iż organ podatkowy "mógł wystąpić o wypożyczenie akt danej sprawy do innego organu czy tez sądu w celu sporządzenia dla nich kserokopii żądanych dokumentów i ich uwierzytelnienia". Ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej nie podjął wskazanych przez skarżących czynności, to pozostaje ich zdaniem w bezczynności.

6 Pismem z 6 lutego 2006 r., powołując się na art. 244 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - powoływanej dalej jako "Kpa"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił skarżącym, że "organy podatkowe nigdy nie posiadały oryginału pełnomocnictw, a jedynie dysponowały kopiami poświadczonymi za zgodność przez radcę prawnego". Przedstawił nadto swoją wiedzę co do okoliczności sprawy. W konsekwencji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał za zgodną ze stanem faktycznym odpowiedź udzieloną skarżącym, zawartą w piśmie z 4 listopada 2005 r.

7 3. Skarżący w piśmie z 6 lutego 2006 r., złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z 8 marca 2006 r. skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. uchylającego się od doręczenia K. i I. małżonkom L. uwierzytelnionych przez funkcjonariuszy publicznych Izby Skarbowej w Warszawie

8 W pismach procesowych z 18 kwietnia 2006 r., 10 maja 2006 r., 14 i 28 września 2006 r., skarżący wskazywali na okoliczności uzasadniające ich zdaniem skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. Na rozprawie, popierając skargę, pełnomocnik I. L. wystąpił "o zobowiązanie przez Sąd organu do wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów bądź też do złożenia oświadczenia, że organy nie działały na podstawie oryginałów pełnomocnictw".

9 4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 52 § 2, art. 141 § 1 pkt. 2 i art. 178 § 1 – 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.) oraz art. 241 Kpa wskazał miedzy innymi, że skarga podatników na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. jest przedwczesna, a tym samym niedopuszczalna. Brak jest bowiem rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia co do uznania ponaglenia za uzasadnione lub nieuwzględnienia ponaglenia, które to rozstrzygnięcie powinno zostać wydane w formie postanowienia. Dopiero wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Zdaniem sądu przedwczesne wniesienie skargi istotnie ogranicza możliwości załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym i pozbawia sąd możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, a tym samym spełnienia żądań skarżących, którzy domagają się "zobowiązania przez sąd organu do wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów bądź też do złożenia oświadczenia, że organy nie działały na podstawie oryginałów pełnomocnictw". Takie wnioski skarżący mogą natomiast złożyć, jeżeli zdecydują się na wystąpienie do Ministra Finansów z ponagleniem, w trybie art. 141 § 1 pkt 2 o.p., a następnie wystąpią z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wówczas organ ten obowiązany będzie przeprowadzić stosowne postępowanie w celu ustalenia, czy rzeczywiście Dyrektor Izby Skarbowej w W. naruszył art. 139 § 1 - 2 o.p. Zdaniem sądu, postępowanie sądowoadministracyjne nie może zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu podatkowego w sprawie, w której zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, niezbędne jest wniesienie ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Ponadto zdaniem sądu za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu, gdy dotyczy ona żądań, których spełnienie jest obiektywnie niewykonalne lub tych żądań, które nie mogą być spełnione z przyczyn niezależnych od organu.

10 5. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie obowiązujących przepisów. W związku z tak postawnym zarzutem wniesiono o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 6. Skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom formalnym przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, określonym w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. oraz wymaganiom szczególnym (materialnym), właściwym tylko dla niej, a mianowicie powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia; wskazanie czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia; oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

13 Niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. tylko dla skargi kasacyjnej nie podlega sanacji (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2004 r. FSK 884/04, niepubl.). Szczególnie ważne z punktu widzenia konstrukcji prawnej skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Trzeba zatem, spełniając ten ustawowy wymóg, wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Nie wystarczy przy tym ograniczenie się tylko do przytoczenia przepisu stanowiącego podstawę kasacji, konieczne jest także sprecyzowanie, do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego i/lub procesowego doszło i na czym ono polegało.

14 Zarzuty kasacyjne odnosić się winny do orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną, nie zaś do postępowania administracyjnego, które było przedmiotem oceny sądu pierwszej instancji. W postępowaniu kasacyjnym kontrolowane jest bowiem orzeczenie sądu, na które wniesiona jest skarga kasacyjna, nie zaś postępowanie i decyzje organów administracji (por. postanowienie NSA z 24 maja 2005 r., FSK 2302/04, niepubl.).

15 W sprawie niniejszej skarga kasacyjna czyni zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, nie wskazując przy tym na żaden konkretny przepis tego prawa i nie uzasadniając tak postanowionego zarzutu. Co prawda w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazuje na określone przepisy postępowania administracyjnego ale nie czyni w oparciu o nie żadnych zarzutów, lecz ogranicza się do ich ewentualnego zastosowania w toku postępowania podatkowego.

16 Ogólnikowość zarzutów podobnie jak brak ich sformułowania, tak co do naruszenia prawa procesowego jak i materialnego czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną, z uwagi na niedopełnienie wymagań materialnych. Wyłącza to bowiem możliwość oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 1 września 2004 r., FSK 161/04, niepubl.).

17 Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 178 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.