Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2015 r., II FSK 3331/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2015 r., II FSK 3331/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 574/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 574/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M.S. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 18 lipca 2013 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych.

3 Przedstawiając w uzasadnieniu stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z dnia 18 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 30 kwietnia 2013 r. określającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Decyzja organu odwoławczego została doręczona na adres Skarżącego w dniu 22 lipca 2013 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki).

4 Na decyzję organu drugiej instancji Skarżący wniósł skargę w dniu 22 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano skargę).

5 Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 762/13 skargę odrzucił z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia.

6 Rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną od powyższego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 170/14 uchylił zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

7 Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu. Uchylając poprzednie postanowienie z dnia 26 września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. II FSK 170/14 wyraził pogląd prawny, w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt SK 22/11, że odrzucenie skargi kasacyjnej bez wezwania do usunięcia braków tej skargi w sytuacji, gdy przedmiotowa skarga kasacyjna nie zawiera wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia - jest niezgodne z Konstytucją.

8 Sąd pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę, w pełni podzielił przedstawione stanowisko, zauważył, że pogląd ten merytorycznie odnosi się do skargi kasacyjnej, zaś przedmiotem postępowania nie są braki formalne skargi kasacyjnej, lecz skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, a ściślej czy przedmiotowa skarga została wniesiona w terminie czy też z uchyleniem terminu.

9 Z materiałów sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 lipca 2013 r. zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 22 lipca 2013 r., a zatem termin do wniesienia skargi upływał z dniem 21 sierpnia 2013 r. Skoro zatem skarga została wniesiona w dniu 22 sierpnia 2013 r., to Sąd uznał, że została wniesiona z uchybieniem 30 dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 212, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."

10 Skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Mając bowiem na uwadze pominięcie zawarcia klauzuli pouczeniowej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wykonania czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji, w związku z uchybieniami proceduralnymi mającymi negatywny wpływ na merytoryczne rozpoznanie sprawy, winien skargę przyjąć.

11 Uchybienia proceduralne, które spowodowały niepowetowaną szkodę dla Skarżącego, bowiem zgodnie z zasadami postępowania sądów, wskutek nie budzącego wątpliwości braku zawarcia pouczenia organu o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie termin do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 kpa), z jednoczesnym pouczeniem o terminie do złożenia skargi kasacyjnej, przysługuje nadal termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wykonania czynności procesowej. Przyjęte jest bowiem, że datą od której należy liczyć 7 dniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli zatem Skarżący nie został poinformowany o środkach odwoławczych od uchybienia terminu do złożenia skargi, tak jak miało to miejsce w sprawie, to termin do złożenia wniosku o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez Skarżącego wiadomości, o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu.

12 W postanowieniu o odrzuceniu skargi nie była zawarta klauzula pouczeniowa o przysługującym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia czynności procesowej, zatem termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia czynności procesowej, nie zaczął jeszcze biec.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

14 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

15 Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

16 Zgodnie bowiem z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

17 Z akt sprawy wynika bezspornie, że w dniu 22 sierpnia 2013 r. została nadana w urzędzie pocztowym skarga Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 lipca 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

18 Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że ww. decyzja została odebrana w dniu 22 lipca 2013 r. W związku z powyższym, termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 21 sierpnia 2013 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jako wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

19 Bezspornym jest fakt, że skarga ta została wniesiona po upływie przewidzianego do jej wniesienia terminu, a wraz ze skargą nie został zgłoszony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

20 Odnosząc się do zarzutu, braku zawarcia pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, że nie mieści się w obowiązkach sądu wyjaśnianie jakie terminy i na jakich zasadach mogą być przywrócone (B.Dauter, Metodyka pracy sędziego, LexisNexis, Warszawa 2011, str. 52). Stosownie bowiem do art. 6 P.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przepis ten nie nakłada jednak na sąd obowiązku udzielania pouczeń, co do wszelkich możliwych zachowań. Sąd nie może ani zastąpić strony w jej czynnościach ani sugerować jej, że nie jest ona w stanie samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu. W sytuacji braku winy w uchybieniu terminu strona może - przy spełnieniu dodatkowych wymogów - wnieść wniosek o jego przywrócenie na podstawie art. 87 P.p.s.a. Instytucja przywrócenia terminu jest jednak odrębna od odrzucenia skargi, inne są też przesłanki jej zastosowania. Przywrócenie terminu jest bowiem szczególną instytucją prawa procesowego, która może nastąpić tylko na wyraźny wniosek strony, w którym wskazała ona przesłanki uzasadniające brak swej winy w uchybieniu terminu. Stosownie bowiem do brzmienia art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest obowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z takim wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi art. 87 § 4 P.p.s.a.

21 Przepisy nie wymagają natomiast od Sądu, aby pouczał stronę o działaniach, które należy podjąć w razie zaniedbań w celu zniwelowania ich skutków. Dlatego też Sąd nie pouczył Skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a wymaganie takiego zachowania od Sądu byłoby zbyt daleko posunięte.

22 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.