Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2014 r., II FSK 3324/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2014 r., II FSK 3324/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi S. J. o wznowienie postępowa sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 1528/10 oddalającym skargę kasacyjną S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r. syg. akt I SA/Ol 376/09 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 16 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 1528/10, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 376/09, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie na rzecz S. J. kwotę 52080 (słownie: pięćdziesiąt dwa tysiące osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem postępowania jest skarga S. J. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1528/10, w którym oddalono skargę S. J. (dalej: skarżący, strona) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 376/09. Sąd pierwszej instancji w wyroku tym oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 16 marca 2009 r. uchylającą decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 2 grudnia 2005 r. i ustalającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2000 r. w wysokości 2.478.042,00 zł.

3 Skarżący oparł skargę o wznowienie postępowania na fakcie, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (publ. Dz. U. z 2013 r. poz. 985), stwierdził niekonstytucyjność art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., który to przepis był materialnoprawną podstawą wskazanych na wstępie decyzji i wyroków.

4 W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 376/09 i umorzenie postępowania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowań wznowionych.

5 W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie, a w przypadku jej uwzględnienia o odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub części.

6 Dyrektor poinformował, że po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. uchylił w całości decyzję z dnia 16 marca 2009 r. ustalającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2000 r. w wysokości 2.478.042,00 zł i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora UKS w O. z dnia 2 grudnia 2005 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

9 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.).

10 Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2011 r., II FSK 1528/10, jak również poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 23 grudnia 2009 r., I SA/Ol 376/09 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

11 Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w O., w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. Nr (...) decyzji wymiarowej tego organu z dnia 16 marca 2009 r. Nr (...) oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 2 grudnia 2005 r. Nr (...) sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.

12 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

13 Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie dotyczy przepisów z zakresu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a.

14 Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej jednej trzeciej stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.

15 Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205 i art. 209 P.p.s.a.