Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2014 r., II FSK 3322/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2014 r., II FSK 3322/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi S. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 1038/10 oddalającym skargę kasacyjną S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 698/09 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 1038/10, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 698/09, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie na rzecz S. J. kwotę 28420 (słownie: dwadzieścia osiem tysięcy czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1038/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. J. (zwanego dalej "skarżącym") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 698/09 w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2009 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

3 Skarżący, na podstawie art. 270 w zw. z art. 272 § 1 i 2 oraz art. 275, art. 276 i art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), wniósł o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Wniósł także o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1309/10, uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 564/09 i umorzenie postępowania, z uwagi na usunięcie z systemu prawnego podstawy prawnej pozwalającej na określanie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tzw. nieujawnionych źródeł, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o zasądzenie zwrotu kosztów wznowionych postępowań.

4 W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, a w przypadku jej uwzględnienia o odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub części.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

7 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.).

8 Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2011 r., II FSK 1038/10, jak również poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2009 r., I SA/Ol 698/09 (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

9 Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. Nr [...] decyzji wymiarowej tego organu z dnia 6 sierpnia 2009 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 9 września 2008 r. Nr [...] sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.

10 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

11 Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 p.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy p.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 p.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 p.p.s.a. nie dotyczy przepisów z zakresu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 p.p.s.a.

12 Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej jednej trzeciej stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.

13 Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.