Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r., II FSK 2952/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r., II FSK 2952/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi R. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II FSK 998/11 oddalającym skargę kasacyjną R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1076/10 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 6 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II FSK 998/11, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1076/10, 3) uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 6 września 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia 21 czerwca 2010 r. nr [...], 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz R. P. kwotę 7197 (słownie: siedem tysięcy sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 11 października 2012 r. (sygn. akt II FSK 998/11) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną R. P. – nazywanego dalej "skarżącym", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I Sa/Go 1076/10 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

3 Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. decyzją z 21 czerwca 2010 r. ustalił skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. w kwocie 141.346,00 zł.

4 Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izb Skarbowej w Z., decyzją z dnia 6 września 2010 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

5 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc przy tym zarzut naruszenia m.in. art. 20 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.".

6 Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1076/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.

7 Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną, którą wspomnianym na wstępie wyrokiem, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jako niezasadną.

8 Następnie w skardze o wznowienie postępowania sądowego skarżący wniósł o:

9 1.) uwzględnienie skargi i wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II FSK 998/11, zmianę objętego wznowieniem wyroku NSA przez uwzględnienie skargi kasacyjnej podatnika i:

10 - zmianę orzeczenia pierwszej instancji i orzeczenie przez NSA o uwzględnieniu skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy 2006 w wysokości 141.346,00 zł, wyliczonego od dochodu nie znajdującego potwierdzenia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 188.461,00 zł, tym samym orzeczenie o uchyleniu w całości wyżej oznaczonej zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Z. oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzenie w całości postępowania skarbowego z decyzji Dyrektora UKS i decyzji odwoławczej Dyrektora Izby Skarbowej, ponieważ wszystkie orzeczenia sądowe oraz zaskarżone decyzje organów skarbowych, są merytorycznie nieprawidłowe, nie posiadające podstawy prawnej w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09;

11 2.) o nakazanie Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Izby Skarbowej w Z. dokładnego wyliczenia kwot ściągniętych od podatnika na podstawie wzmiankowanej wyżej decyzji organów podatkowych, z obowiązkiem zwrotu tych należności podatnikowi w terminie miesiąca;

12 3.) wstrzymanie postępowania egzekucyjnego – w pierwszej kolejności o spowodowanie niezwłocznego odblokowania kont bankowych podatnika, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. aktualnie pod sygnaturą PP/4114-7/13, dot. wyegzekwowania od podatnika należności głównej za rok podatkowy 2006 w wysokości 73.933,67 zł, odsetek za zwłokę 22.4987,00 zł, razem 96.420,67 zł, ponieważ dalsza egzekucja grozi podatnikowi niepowetowaną stratą, jak: utrata nieruchomości, w tym miejsca prowadzenia (od kilku lat) działalności gospodarczej, utratą miejsca zamieszkania dla podatnika i jego rodziny, z powodu zablokowania od ponad 3 lat kont bankowych oraz obciążenia długiem wobec Skarbu Państwa, stają się niemożliwe spłaty bieżących kosztów działalności gospodarczej oraz utrzymania dla siebie i rodziny, co grozi kolejnymi odsetkami za zwłokę, odszkodowaniami cywilnymi, sprawą o alimenty;

13 4. ) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów sądowych według norm przepisanych.

14 Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

16 Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

17 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. sygn. akt II GPS 1/10, art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie."

18 Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).

19 Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP - Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II FSK 998/11, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1076/10 oraz decyzje organów podatkowych obu instancji (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Skoro decyzję wydano na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, należy uznać, że jest ona sprzeczna z prawem. Okoliczność ta przesądza o konieczności uchylenia - poza zapadłymi w sprawie wyrokami sądowymi - także decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 6 września 2010 r., nr [...], jak też poprzedzającej ją decyzji Dyrektora urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia 21 czerwca 2010 r. nr [...].

20 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 2 oraz art. 200 w zw. z art. 276 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpiono od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego na tym etapie postępowania sądowego. Za "przypadek szczególnie uzasadniony", w rozumieniu wymienionego przepisu, Sąd uznał w niniejszej sprawie to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sądy administracyjne, art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją.