Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., II FSK 266/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., II FSK 266/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 686/09 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w T. z dnia 25 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 12 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 686/09 odrzucił skargę S. Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 25 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.).

3 W uzasadnieniu podano, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję z dnia 23 kwietnia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Rozstrzygnięcie to, zawierające pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 8 lipca 2009 r. Skarga została złożona za pośrednictwem poczty w dniu 26 sierpnia 2009 r.

4 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że termin do złożenia skargi upłynął z dniem 7 sierpnia 2009 r. Skarga została złożona 26 sierpnia 2009 r., a więc 19 dni po terminie wskazanym w art. 53 § 1 p.p.s.a.

5 Warunkiem rozpatrzenia skargi na decyzję ostateczną jest złożenie jej w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Skoro pełnomocnik strony skarżącej nie zachował terminu do wniesienia skargi, to tym samym brak było podstaw do jej merytorycznego rozpatrzenia.

6 W skardze kasacyjnej na to postanowienie strona skarżąca zarzuciła wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

7 1. art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skarga została wniesiona po upływie terminu trzydziestu dni od dnia doręczenia spółce rozstrzygnięcia, gdyż została wniesiona w terminie,

8 2. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na wadliwe przyjęcie, że skarga została wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia spółce rozstrzygnięcia w sprawie zamiast przyjęcia jej do rozpoznania, gdyż została wniesiona w terminie.

9 Spółka zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i rozpoznanie merytoryczne oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

10 Jednocześnie spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o sygn. akt I SA/Bd 685/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

11 Spółka zarzuciła pominięcie przez Sąd I instancji faktu, wynikającego z akt sprawy, iż SKO w T. wysłało do pełnomocnika strony w lipcu 2009 r. dwie przesyłki. Jedna zawierała postanowienie z dnia 2 lipca 2009 r. a druga - decyzję z dnia 25 czerwca 2009 r. Obie doręczone były za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Potwierdzenie to oznacza tylko fakt odebrania korespondencji w dacie na niej odnotowanej. Nie wskazuje jednak na zawartości kopert. Obie koperty nie zawierały opisów ich zawartości.

12 Spółka wskazała, że dnia 25 czerwca 2009 r. SKO w T. utrzymało w mocy drugą decyzję jej dotyczącą, która dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, tyle że za 2007 r. Według pełnomocnika strony wielce prawdopodobne było to, że SKO w T. wysłało w tym samym terminie obie wydane przez siebie decyzje. Mniej prawdopodobny może być fakt, że w jednej dacie wysłano w jednej sprawie decyzję, a w drugiej postanowienie. Dodano, iż na obu kopertach zamieszczono takie same daty, napisane tym samym długopisem i w podobny sposób.

13 Poza tym SKO w T. ustosunkowując się do wniesionej skargi nie podniosło zarzutu uchybienia terminu do jej wniesienia.

14 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie skorzystało z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

17 Nie budzi wątpliwości, że wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest w każdym przypadku przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy stwierdzić, czy skarga została wniesiona w ustawowym, określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. terminie. Uchybienie temu terminowi skutkuje bowiem obowiązkiem odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

18 Termin do wniesienia skargi liczony jest od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Istotne jest zatem jednoznaczne ustalenie daty tego doręczenia. Odrzucenie skargi mimo istnienia wątpliwości co do złożenia skargi w terminie wskazanym w art. 53 § 1 p.p.s.a. naruszać może bowiem prawo strony do rozpatrzenia jej sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, por. też postanowienie Sądu Najwyższego dnia 14 listopada 2002 r., sygn. akt III RN 16/02, opubl. w OSNP z 2003 r., nr 22,poz. 531, aktualne także pod rządem obecnie obowiązujących przepisów).

19 W aktach sprawy – aktach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika skarżącej Spółki, przypięte do decyzji tego organu z dnia 25 czerwca 2009 r. W treści tego doręczenia podano, jakiej sprawy ono dotyczy (wskazano numer sprawy) , nie wskazano jednak, co konkretnie wysłano w kopercie, której dotyczyło potwierdzenie odbioru. Z potwierdzenia tego wynika, iż pełnomocnik skarżącego odebrał przesyłkę wysłaną wraz z tym potwierdzeniem odbioru w dniu 8 lipca 2009 r. Ani na oryginale decyzji, ani w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek adnotacji o dacie wyekspediowania decyzji z 25 czerwca 2009 r. Opisu takiego nie zawiera również koperta.

20 W lipcu 2009 r. pełnomocnikowi strony skarżącej doręczono również postanowienie z 2 lipca 2009 r. o sprostowaniu decyzji z dnia 25 czerwca 2009 r. Do oryginału tego aktu dopięte jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika jedynie numer sprawy, nie wskazano w nim zawartości korespondencji do niego dołączonej. Również i w tym przypadku ani na oryginale postanowienia, ani w innym miejscu w aktach sprawy nie podano informacji o dacie nadania korespondencji, zawierającej postanowienie. Także i w tym przypadku na kopercie nie opisano jej zawartości. Pełnomocnik skarżącej odebrał korespondencję, dołączoną do zwrotnego poświadczenia odbioru, przypiętego do postanowienia, w dniu lipca 2009 r.

21 Daty nadania obu wymienionych wyżej przesyłek są późniejsze niż data wydania postanowienia z dnia 2 lipca 2009 r. Oba zwrotne potwierdzenia odbioru mogły zatem dotyczyć doręczenia zarówno decyzji, jak i postanowienia. Wprawdzie logiczna kolejność zdarzeń wskazuje na większe prawdopodobieństwo wysłania w pierwszej kolejności decyzji, a nie postanowienia o jej sprostowaniu, jednakże nie można, w świetle treści zawartych w aktach dokumentów, wykluczyć, iż wyznaczenie posiedzenia w przedmiocie sprostowania decyzji opóźniło jej doręczenie i skutkowało doręczeniem w pierwszej kolejności wydanego później postanowienia.

22 Zawartość akt sprawy nie pozwala zatem na jednoznaczne i niebudzące wątpliwości stwierdzenie daty odbioru decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z 25 czerwca 2009 r. Organ odwoławczy nie zawarł bowiem w aktach sprawy wszystkich informacji, niezbędnych do ustalenia daty doręczenia stronie skarżącej decyzji ostatecznej. Datę doręczenia decyzji wywiedziono jedynie z faktu przypięcia zwrotnego potwierdzenia odbioru do oryginału decyzji. Z tych względów uznać należy odrzucenie skargi przez Sąd I instancji za przedwczesne, nie można bowiem jednoznacznie ustalić, kiedy rozpoczął bieg termin do jej wniesienia. Okoliczność tę Sąd I instancji winien był wyjaśnić, zwracając się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wskazanie innych dokumentów (np.: księgi korespondencji wychodzącej), które pozwoliłyby na jednoznaczne ustalenie daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji z dnia 25 czerwca 2009 r.

23 Z tych względów, uznając za zasadne zarzuty naruszenia art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 160 i 193 p.p.s.a. należało uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.

24 Naczelny Sąd Administracyjny, mimo uwzględnienia skargi i wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, nie zasądził ich zwrotu na rzecz strony skarżącej. Art. 203 pkt 1 p.p.s.a. nie ma bowiem zastosowania w przypadku zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 986/08, opubl. w Lex pod nr 506011 i z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 559/07, opubl. w Lex pod nr 479004). Obowiązuje w tym przypadku ogólna zasada ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem przez każdą ze stron (art. 200 p.p.s.a.).