Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2014 r., II FSK 2642/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2014 r., II FSK 2642/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia del. WSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi P. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 299/08 oddalającym skargę kasacyjną P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt I SA/Op 141/07 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 299/08, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt I SA/Op 141/07, 3. umarza postępowanie sądowe, 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz P. G. kwotę 556 (słownie: pięćset pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem postępowania jest skarga P. G. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 299/08, mocą którego oddalono jego skargę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt I SA/Op 141/07. W wyroku tym Sąd pierwszej instancji oddalił skargę P. G. o (dalej: skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 stycznia 2007 r.

3 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

4 Skarżący na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm., dalej – "P.p.s.a."). stwierdził, że zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania w tej sprawie, gdyż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (publ. Dz. U. z 2013 r. poz. 985), stwierdził niekonstytucyjność art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., który to przepis był materialnoprawną podstawą wskazanych na wstępie decyzji i wyroków.

5 Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

6 Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu uchylił w całości swoją decyzję z 22 stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z 21 grudnia 2005 r. ustalającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, jak również umorzył postępowanie w sprawie.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

8 Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

9 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), art. 272 § 1 P.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie". Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a.).

10 Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2009 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 299/08, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

11 Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 16 maja 2014 r. w całości decyzji wymiarowej tego organu z 22 stycznia 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z 21 grudnia 2005 r sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine P.p.s.a.).

12 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

13 Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie odnosi się do przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a.

14 Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez skarżącego były: wpis od skargi o wznowienie postępowania (skarżący był zwolniony od wpisu od skargi przed sądem pierwszej instancji oraz od wpisu od skargi kasacyjnej), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej połowie stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.

15 Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205, art. 209 P.p.s.a.