Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., II FSK 2580/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., II FSK 2580/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Po 932/13 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 16 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku akcyzowym postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 16 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku akcyzowym.

3 Stan sprawy Sąd przedstawił następująco:

4 Pismem z dnia 25 czerwca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lipca 2012 r., M.B. wniósł o umorzenie zaległości podatkowej w wysokości 27.235,00 zł wraz z odsetkami. Wniosek uzasadnił tym, że jest osobą długotrwale bezrobotną, utrzymującą się z pomocy MOPR. Do wniosku strona dołączyła kserokopię pisma dotyczącego Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego, kserokopię pisma z MOPR w [...] z dnia 18 czerwca 2012 r. oraz kserokopię dwóch decyzji MOPR w [...] z dnia 20 kwietnia 2012 r.

5 Decyzją z dnia 18 września 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. odmówił skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej określonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia 15 czerwca 2012 r. oraz odsetek za zwłokę. Zdaniem organu, trudna sytuacja strony nie może stanowić wyłącznej przesłanki do udzielenia ulgi w spłacie należności podatkowych. Umorzenie przedmiotowych zaległości stałoby w sprzeczności z interesem publicznym, naruszając zasadę równości opodatkowania w stosunku do innych podatników.

6 W odwołaniu z dnia 1 października 2012 r. podatnik wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Ponownie wskazał na swoją trudną sytuację finansową, informując jednocześnie, iż od 4 miesięcy zatrudniony jest na kontrakcie socjalnym za co otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 695,00 zł. Ponadto wyjaśnił, że handel tytoniem miał poprawić jego sytuację materialną oraz, że nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji z tego wynikających.

7 Pismem z dnia 28 marca 2013 r. organ drugiej instancji wezwał stronę do nadesłania oświadczenia o aktualnej sytuacji rodzinnej i majątkowej. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. strona przedstawiła swoją obecną sytuację rodzinną i finansową. Wskazała również jakie osiąga dochody oraz jakie są jej miesięczne wydatki. Oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości. Do pisma podatnik załączył zaświadczenie o wysokości dochodów, zawiadomienie o wysokości opłat za użytkowanie lokalu i fakturę za gaz.

8 Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia 16 lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu, opisane przez stronę problemy finansowe nie mają cech nadzwyczajności czy też losowości i dotykają wiele osób. Sytuacja finansowa podatnika jest trudna, jednak nie na tyle, by uniemożliwiała regulowanie powstałego zadłużenia. Skarżący posiada stałe źródło dochodu, wprawdzie nie jest ono wysokie, ale również wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem nie są wysokie. Podatnik nie posiada na utrzymaniu dzieci lub innych osób. Ponadto podatnik nie przedstawił żadnej dokumentacji, która świadczyłaby o jego problemach ze stanem zdrowia, czy kosztami związanymi z ewentualnym leczeniem. Nie udokumentował również wystąpienia nagłych i nieprzewidzianych zdarzeń losowych.

9 Podatnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe rozstrzygnięcie.

10 Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zaznaczył, że decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi. W ocenie Sądu, organ dokonał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowej analizy sytuacji finansowej i majątkowej podatnika. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych, w oparciu o które prowadzono postępowanie oraz na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. Organy w toku postępowania podjęły czynności niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek tej decyzji. Ustalenia organów uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej: O.p.).

12 W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

13 Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 122 O.p. i art. 187 O.p. poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji niepełnych ustaleń dokonanych przez organy administracji podatkowej i uznanie ich za prawidłowe, w sytuacji, gdy ustalenia te nie obejmują wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, pomimo że o tych okolicznościach organy miały wiedzę. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, organy nie wzięły pod uwagę faktu, że skarżący spłaca również grzywnę, orzeczoną wobec niego w postępowaniu karnym.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji prowadził kontrolę postępowania podatkowego wyłącznie pod kątem proceduralnym z uwagi na uznaniowy charakter wydanych przez organy rozstrzygnięć. W związku z powyższym również kontrola instancyjna prowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny musi ograniczyć się do tego aspektu postępowania. Zakres niezbędnych ustaleń, poczynionych w sprawie przez organy podatkowe, a zaaprobowanych w zaskarżonym wyroku przez Sąd pierwszej instancji, wyznaczony jest przez ustawowe przesłanki, od których uzależnione jest przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.

16 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że organy zgromadziły materiał dowodowy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. W szczególności należy wskazać, że postępowanie na podstawie art. 67a O.p. wszczęte zostało na wniosek skarżącego i to na nim spoczywał obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi. Tymczasem zgromadzony przy współudziale podatnika materiał dowodowy w sprawie nie dawał podstaw do zastosowania art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Sąd pierwszej instancji wnikliwie przeanalizował uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pod kątem dokonanej przez organy oceny sytuacji finansowej i majątkowej podatnika. Na tej podstawie słusznie uznano, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, opierając się przede wszystkim na deklaracjach i dokumentach nadesłanych przez stronę.

17 W konsekwencji powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 122 O.p. i art. 187 O.p. okazały się chybione, w związku z czym skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 P.p.s.a.

18 W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2013 r., SK 14/13, wskazać należy, iż NSA nie mógł rozstrzygać w zakresie wniosku pełnomocnika strony o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia na podstawie art. 250 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym jak i wznowieniowym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 P.p.s.a).