Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., II FSK 2556/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., II FSK 2556/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Marek Kraus, , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosków Fundacji P. [...] o uzupełnienie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2556/16, wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Go 136/16, w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 2 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: 1) oddalić wniosek o uzupełnienie wyroku, 2) oddalić wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku.

Uzasadnienie

2 1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 września 2018 r., II FSK 2556/16, oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 8 czerwca 2016 r., I SA/Go 136/16, wydanego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 2 marca 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

3 2. Pismem z 27 grudnia 2018 r. Fundacja P. [...] (dopuszczona do udziału w niniejszym postępowaniu postanowieniem NSA z 23 sierpnia 2018 r.) złożyła wniosek o uzupełnienie wyroku z 27 września 2018 r. o stwierdzenie: "organ odwoławczy powinien zbadać czy w sprawie dokonano weryfikacji istnienia podstaw do wszczęcia postępowania karnego skarbowego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego jeszcze przed jego wszczęciem, dla potrzeb ustalenia, czy postępowanie nie zostało wszczęte instrumentalnie celem wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego." Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku, jeżeli uzupełnienie wyroku w żądanym zakresie nie będzie prawnie możliwe, Fundacja wniosła o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku co do sformułowania: "Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy zbada również jaki był końcowy wynik postępowania w sprawie karnej skarbowej z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p." Zdaniem wnioskującej, "powyższe należy interpretować w taki sposób, że organ odwoławczy powinien zweryfikować zarówno, czy zbadano istnienie podstaw do wszczęcia postępowania karnego skarbowego jeszcze przed jego wszczęciem, jak również (o ile postępowanie karne skarbowe zostało ukończone), jaki był końcowy wynik postępowania karnego skarbowego".

4 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 3.1. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie, od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jak wiec wynika z treści tego przepisu strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W pierwszym przypadku, mimo że sąd nie jest związany granicami skargi, wyrok może zostać uzupełniony tylko o te akty lub czynności, które były objęte przedmiotem skargi. W drugim zaś przypadku strona może żądać uzupełnienia wyroku o zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, mimo że takie żądanie nie było objęte zakresem skargi. Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a., ma odpowiednie zastosowanie do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że uzupełnić można tylko sentencję wyroku (postanowienia), a nie jego uzasadnienie (por. komentarz do art. 157, B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IV., str. 445 - 446, oraz powołane tam orzecznictwo; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 343; postanowienie NSA z 27 maja 2011 r., II FSK 2067/09, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). Wniosek o uzupełnienie orzeczenia nie może bowiem zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej uzasadnienia orzeczenia (por. postanowienia NSA: z 7 grudnia 2007 r., II OZ 1268/07; z 28 grudnia 2007 r., II OZ 1331/07, publik. CBOSA). Uzasadnienie bowiem podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia (por. postanowienie NSA z 6 lipca 2011 r., II FSK 2066/09, publik. CBOSA).

6 Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w wyroku z 27 września 2018 r. nie brakowało dodatkowego orzeczenia, które Sąd powinien był zamieścić z urzędu, nie można również Sądowi zarzucić, że nie orzekł o całości wniesionego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 2018 r. orzekł bowiem o całości skargi kasacyjnej, która w pkt 1 orzeczenia została oddalona, natomiast w pkt 2 Sąd orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. NSA nie naruszył więc art. 157 § 1 p.p.s.a., albowiem wydany wyrok jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Z uzasadnienia wniosku Fundacji wynika natomiast, że domaga się ona w istocie uzupełnienia uzasadnienia wyroku, co - jak wskazano powyżej - jest prawnie niedopuszczalne.

7 3.2. Przechodząc do oceny wniosku o wykładnię wyroku NSA z 27 września 2018 r. należy stwierdzić, że nie jest on uzasadniony.

8 W myśl art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z przyjętym w piśmiennictwie i judykaturze stanowiskiem, konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania (por. T. Ereciński (w:) T. Ereciński (red.), J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza..., s. 581; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98, niepublik.). Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 6 kwietnia 2011 r., I OSK 1133/10; z 17 grudnia 2010 r., II OSK 1287/09; z 21 lipca 2010 r., II FSK 123/09; publik. CBOSA). Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., II GSK 1121/11, publik. CBOSA). Oczekiwania strony czy uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego co do kierunku i sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny nie upoważniają do kontynuowania procesowej polemiki po prawomocnym zakończeniu tego postępowania i to już nie tylko ze stroną przeciwną, ale z sądem wydającym ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie.

9 Wniosek formułowany w oparciu o art. 158 p.p.s.a., aby mógł odnieść pożądany skutek musi zawierać konkretne wskazanie, które fragmenty uzasadnienia budzą wątpliwości strony, czy też w jakiej części uzasadnienie pozostaje dla strony niezrozumiałe. Tymczasem uzasadnienie wniosku z 27 grudnia 2018 r. takich wskazań na rzeczywiste wątpliwości Fundacji co do treści wyroku nie zawiera. Z treści pisma wynika natomiast, że w istocie Fundacja żąda uzupełnienia motywów orzeczenia Sądu. Odnosząc się bowiem do zacytowanego zdania z uzasadnienia wyroku ("Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy zbada również jaki był końcowy wynik postępowania w sprawie karnej skarbowej z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p.") Fundacja zażądała wskazania, że "powyższe należy interpretować w taki sposób, że organ odwoławczy powinien zweryfikować zarówno, czy zbadano istnienie podstaw do wszczęcia postępowania karnego skarbowego jeszcze przed jego wszczęciem, jak również (o ile postępowanie karne skarbowe zostało ukończone), jaki był końcowy wynik postępowania karnego skarbowego".

10 Przedstawione w uzasadnieniu wyroku z 27 września 2018 r. motywy NSA są klarowne co do swojej treści i nie wymagają dodatkowej wykładni. W szczególności nie wymaga dodatkowych wyjaśnień cytowane we wniosku z 27 grudnia 2018 r. zdanie ze strony 14 wyroku NSA. Stanowi ono bowiem jedynie wzmocnienie argumentacji Sądu uzasadniającej konieczność oddalenia skargi kasacyjnej organu, a wskazany w nim przepis nie został powoływany w zarzutach rozpoznanego 27 września 2018 r. środka odwoławczego Dyrektora Izby Skarbowej.

11 3.3. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku że zawarte w piśmie z 27 grudnia 2018 r. żądania Fundacji nie mogły zostać uwzględnione. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.