Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., II FSK 2265/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., II FSK 2265/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA (del.) Małgorzata Bejgerowska, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. L. i W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 1082/17 w sprawie ze skargi M. L. i W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz M. L. i W. L. kwotę 3 177 (słownie: trzy tysiące sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Sygnatura akt II FSK 2265/18

3 U z a s a d n i e n i e

4 Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. Ł. i W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016.

5 W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a.) zarzucili naruszenie art. 3 ust. 2 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849, dalej: u.p.o.l.) w związku z art. 217 Konstytucji oraz art. 4 pkt 18 i art. 20 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909, dalej: u.o.g.).

6 Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucili naruszenie art. 183 § 2 P.p.s.a. polegające na pozbawieniu ich możności obrony swych praw poprzez doprowadzenie do uniemożliwienia im udziału w rozprawie wyznaczonej przez Sąd wskutek zawiadomienia o terminie rozprawy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. zamiast pełnomocnika skarżących, a także naruszenie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, dalej: P.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z 2 ust. 2 u.p.o.l. i art. 4 pkt 18, art. 20 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 22 ust. 1 pkt 4 u.o.g., naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. i naruszenie art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 199 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2017).

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie zajęło stanowiska co do jej zasadności w innej formie procesowej.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi jest nieważne ze względu na pozbawienie skarżących możności obrony ich praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.), przeto zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w całości na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. a sprawa zostaje przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania bez oceny zasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

10 Z akt sprawy w sposób niewątpliwy wynika, że zawiadomienie dla pełnomocnika skarżących, radcy prawnego F. K., o rozprawie, wyznaczonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na dzień 2.02.2018 r., doręczono J. K., Komornikowi przy Sądzie Rejonowym dla Ł. Tymczasem o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie (art. 91 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a.), przy czym jeżeli ustanowiono pełnomocnika, zawiadomienie należy doręczyć temu pełnomocnikowi (art. 67 § 5 P.p.s.a.). Nieprawidłowość zawiadomienia strony o rozprawie stanowi przesłankę odroczenia rozprawy (art. 109 P.p.s.a.). Przeprowadzając rozprawę w dniu 2.02.2018 r. pod nieobecność pełnomocnika skarżących i pomimo braku jego prawidłowego zawiadomienia Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył więc wymienione przepisy, a w konsekwencji pozbawił skarżących możności obrony ich praw. Oznacza to, że wystąpiła nieważność postępowania powodująca konieczność uchylenia zapadłego w tym postępowaniu wyroku bez badania zasadności podjętego w nim rozstrzygnięcia.

11 Należy dodać, że jako podstawę kasacyjną zarzutu nieważności postępowania wadliwie przytoczono art. 183 § 2 P.p.s.a., jako że przepis ten określa, kiedy nieważność postępowania zachodzi, toteż Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu tego ani nie mógł stosować, ani naruszyć. Ponieważ jednak na mocy art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nieważność postępowania bierze pod rozwagę z urzędu, nie jest w tym wypadku związany granicami skargi kasacyjnej i może wydać rozstrzygnięcie na korzyść strony, która w skardze kasacyjnej właściwych podstaw kasacyjnych nie przytoczyła.

12 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.