Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 r., II FSK 2032/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 r., II FSK 2032/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Stefan Kowalczyk (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 105/10 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 II FSK 2032/10

U Z A S A D N I E N I E

3 Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu oddalił skargę M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia 15 stycznia 2010 r. wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok.

4 Stan sprawy przedstawiał się następująco:

5 Wójt Gminy K., ustalił M. A. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok, za należące do niej nieruchomość budynkową i gruntową oraz łąki klasy VI położone w G. przy ul. N. przyjmując, że nieruchomość budynkowa w części przeznaczona jest na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu kwater.

6 Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że posiada ona budynek mieszkalno-pensjonatowy i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania.

7 Wskazała, iż posiada budynek mieszkalny, który ze względów infrastrukturalnych nie spełnia norm pensjonatu - nie jest przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie posiada zaplecza gastronomicznego.

8 Zarzuciła, że organ podatkowy przyjął dane z ewidencji gruntów i budynków oraz wynikające z projektu, a są one niezgodne ze stanem faktycznym, który winien być uwzględniany przy wymiarze podatków.

9 Jej zdaniem organ podatkowy winien wymierzyć podatek od nieruchomości za budynek mieszkalny, takim bowiem jest w rzeczywistości budynek, który wykorzystywany jest przez rodzinę podatniczki, a w okresie letnim jest w nim prowadzona działalność gospodarcza polegająca na wynajmie pokoi.

10 Wskazała także, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności z uwagi na wydanie jej przez osobę nieuprawnioną.

11 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

12 W uzasadnieniu organ wskazał, że M. A. w dniu 21 sierpnia 2002 r. uzyskała pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-pensjonatowego, a następnie w dniu 11 sierpnia 2006 r. uzyskała pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalno - pensjonatowego przy ul. N. w G.

13 Budynek zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym składa się z części mieszkalnej i pensjonatowej, na którą składa się m.in. 10 pokoi 2-osobowych oraz salka kominkowa.

14 Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, wpisaną od dnia 15 lipca 2006 r. do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Wójta Gminny K. pod nr [...], w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania w G. przy ul. N.

15 Organ uznał, że jest to okoliczność wystarczająca do stwierdzenia, że wszystkie posiadane przez nią budynki lub ich części, za wyjątkiem mieszkalnych i gruntów rolnych nie zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, oraz budowle, są związane z działalnością gospodarczą. W konsekwencji część budynku mieszkalnego zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania winna być opodatkowana najwyższymi stawkami podatkowymi w podatku od nieruchomości.

16 Takie wyodrębnienie spowodowało zastosowanie stawki właściwej dla budynków lub ich części mieszkalnych, do części mieszkalnej, natomiast stawki właściwej dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, dla części budynku mieszkalnego na taką działalność przeznaczoną i do niej wykorzystywaną.

17 Organ wskazał, że dla zastosowania najwyższej stawki podatku nieistotne jest, czy nieruchomość jest hotelem, pensjonatem, czy w innej formie prowadzona jest w nim działalność gospodarcza polegająca na wynajmie pokoi. Istotny jest fakt związania nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej polegającej, na wynajmie pokoi w części budynku mieszkalnego, nie natomiast forma w jakiej ta działalność jest prowadzona. .

18 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12.01.1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych / t.j. Dz.U.2010 nr 95 poz. 613 / zwanej dalej uopiol, to jest ustalenie najwyższych stawek od nieruchomości w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, poprzez przyjęcie, iż nieruchomość położona w G. na ul. N. jest zabudowana budynkiem mieszkalno-pensjonatowym, gdy w rzeczywistości jest to budynek mieszkalny i wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K.

19 Wskazała, na błędne stanowisko organów przyjmujące, że dla opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości wystarczający jest fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę i to nawet gdy nie jest ona przydatna z uwagi na rodzaj prowadzenia działalności. Nie można bowiem stawiać znaku równości pomiędzy związaniem z działalnością a zajęcia na prowadzenie działalności.

20 Podtrzymała nadto zarzuty odwołania co do charakteru budynku i wskazała, że prowadzi działalność w budynku mieszkalnym a nie pensjonatowym, bez zaplecza gastronomicznego, nie spełniającego warunków dla osób niepełnosprawnych, sezonowo.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28.04.2010 roku oddalił skargę.

22 W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca wybudowała zgodnie z projektem budowlanym budynek mieszkalno-pensjonatowy.

23 Wnioskiem z dnia 11 lipca 2006 r. wystąpiła o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu – budynku mieszkalno-pensjonatowego.

24 Decyzją z dnia 11 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalno-pensjonatowego.

25 Skarżąca z dniem 15 lipca 2006 r. dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, wskazując przedmiot działalności – miejsce krótkotrwałego zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowane, a miejsce prowadzenia działalności – G., N.

26 Sąd wskazał, że bezsporne jest, iż przedmiot opodatkowania, od którego wysokość podatku jest kwestionowana przez stronę skarżącą, stanowi budynek w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. Nr 121, z 2006 r., poz. 844 ze zm.) dalej uopiol.

27 Poza sporem jest również, iż w dacie wydania decyzji organów obu instancji budynek ten nie był ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, co wykluczało wymierzenie podatku zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi lex specialis w odniesieniu do zasady określonej w art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

28 Według informacji z rejestru gruntów, działka miała oznaczenie [...] jako łąki trwałe ŁIV o pow. 0.13 ha i tereny mieszkalne B o pow.0.07 ha.

29 Niemożność odwołania się do legalnej definicji budynku mieszkalnego oraz nieujawnienie danego obiektu w ewidencji budynków, zdaniem Sądu nakazują dokonywać wyboru stawki opodatkowania w oparciu o dokumentację budowlaną danego budynku.

30 Zauważył, iż ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 uopiol upoważnił radę gminy do określania, w drodze uchwały, wysokości stawek podatku od nieruchomości, zakreślając maksymalną wysokość tych stawek.

31 W ustawie wprowadzono kilka różnych kategorii budynków i odpowiadających im maksymalnych stawek podatku oraz zróżnicowano je według sposobu wykorzystania obiektu. Najniższą stawkę przewidziano dla budynków mieszkalnych, a najwyższą dla budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

32 Zwrócił uwagę, że podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku, a opodatkowanie najniższymi, preferencyjnymi stawkami podatkowymi budynków mieszkalnych uzasadnione jest tym, że zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi.

33 Definicję pojęcia "budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 uopiol stanowiąc, że pod pojęciem tym należy rozumieć budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych.

34 Aby budynek mieszkalny mógł być opodatkowany stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, musi być zatem zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko znajdować się w posiadaniu przedsiębiorcy.

35 Tak więc nie nazwa budynku mieszkalnego czy to pensjonatowa, hotelowa ale fakt zajęcia budynku lub jego części na działalność gospodarczą przesądza o zastosowaniu najwyższej stawki podatku.

36 Za mające oparcie w obowiązujących przepisach i zgodne z przepisami uznał stanowisko organów co do opodatkowania gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako B mieszkalne o pow. 700 m2, stawką podatku 0,31 zł od 1 m2 powierzchni tj. właściwą dla gruntów pozostałych, nawet wówczas gdy budynek mieszkalny lub jego część zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

37 W myśl bowiem art. 1 a ust. 1 pkt 3 uopiol grunty związane z budynkami mieszkalnymi zostały wyłączone ze stawki od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

38 Za nieuzasadniony został uznany zarzut zastosowania najwyższej stawki podatku jak dla działalności gospodarczej do całego budynku skarżącej. Co do części budynku o powierzchni 334,67 m2 organ przyjął bowiem stawkę podatku jak dla budynków mieszkalnych tj. w wysokości 0,56 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, a nie stawkę 17, 60 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.

39 Co do opodatkowania części budynku mieszkalnego o pow. 223,24 m2 stawką podatku 17,60 zł od 1 m2 powierzchni tj. jak dla działalności gospodarczej, Sąd podkreślił, że nie jest kwestionowany fakt prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Nie jest również kwestionowany przedmiot działalności tj. krótkotrwałe zakwaterowanie, który potwierdzony jest także wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, jak również fakt zajęcia pokoi na działalność gospodarczą tj. ich wynajem, z tym wyjątkiem że skarżąca twierdzi iż jest to sezonowy wynajem kwater.

40 Z projektu budowlanego wynika jak zaprojektowano budynek, w tym jak zaprojektowano część pensjonatową stanowiącą 10 pokoi 2 osobowych oraz salę kominkową dla spotkań pensjonariuszy.

41 Za takim przeznaczeniem budynku przemawia też wniosek strony o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku i decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, więc zastosowanie najwyższej stawki podatku od nieruchomości do części budynku tj. 10 pokoi 2 osobowych oraz sali kominkowej dla spotkań pensjonariuszy uznał za uzasadnione.

42 Z przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 uopiol jednoznacznie wynika, że podatek od nieruchomości płacony przez przedsiębiorcę nie nawiązuje do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma okoliczność, że podstawą opodatkowania nieruchomości stanowi to czemu służy, jej przeznaczenie. Nie jest istotne z punktu widzenia opodatkowania jak intensywnie jest wykorzystywana i jakie przynosi to efekty gospodarcze.

43 Wskazał, że w przypadku niewykorzystania przez przedsiębiorcę posiadanych przez niego nieruchomości w całości lub w części z uwagi na losowy charakter tego rodzaju usług – zapotrzebowania pensjonariuszy, wyłącznym kryterium, na podstawie którego do ich opodatkowania mogą mieć zastosowanie stawki inne niż przewidziane w stosownej uchwale rady gminy dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, jest rezygnacja z działalności w tym budynku, z powodu niewykorzystania nieruchomości ze względów technicznych

44 Przez sposób wykorzystania budynku należy rozumieć to, na jakie cele czy potrzeby budynek jest zajęty, przy czym nie traci go przez fakt czasowego braku obłożenia pokoi.

45 Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie

46 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 121, póz. 844 ze zm/ tj. ustalenie najwyższych stawek od nieruchomości w całym roku podatkowym w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy w rzeczywistości nieruchomość położona w G. na ulicy N. jest w budynkiem zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej tylko w okresie sezonu letniego, od 1 lipca do 30 sierpnia.

47 Wskazała, że kwestionowała opodatkowanie najwyższymi stawkami za cały rok, bowiem z samego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że prowadzi działalność nie w okresie całego roku. a jedynie w sezonie letnim. Wpisana została do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy K. pod nr [...] i prowadzi działalność w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania w G., przy ul. N.

48 Zdaniem skarżącej Sąd nie wypowiedział się co do tego że skarżąca prowadzi działalność jedynie w sezonie letnim.

49 Sąd nie wziął pod uwagę, zdaniem skarżącej, że organy odmówiły rozważenia istotnej części dowodów, jakie strona skarżąca przedstawiła w toku postępowania administracyjnego.

50 Skarżąca przedstawiała dokumenty z Urzędu Marszałkowskiego, iż nieruchomość w której prowadzi działalność gospodarczą nie spełnia norm pensjonatu, nie jest przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie posiada zaplecza gastronomicznego. Z tego tez powodu skarżąca nie ma możliwości prowadzenia całorocznej działalności gospodarczej, a jedynie krótkotrwałą.

51 W ocenie skarżącej nie można ustalając wysokość podatku od nieruchomości pominąć tej kwestii i tym samym obciążyć skarżącą najwyższymi stawkami opodatkowania za cały okres rozliczenia, gdy w rzeczywistości nieruchomość przeznaczona jest na prowadzenie działalności gospodarczej tylko przez okres dwóch miesięcy.

52 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

53 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

54 Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a.- , skargę kasacyjną można oprzeć na wymienionych w tym przepisie podstawach, a więc naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie / art. 174 pkt 1/, jak również naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.

55 Jak wynika z skargi kasacyjnej skarżąca oparła skargę na podstawie naruszenia prawa materialnego zarzucając błędną wykładnię art. 2 ust. 1 uopiol tj. wskazując, że organ podatkowy dokonał ustalenia najwyższych stawek od nieruchomości w cały roku podatkowym w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy w rzeczywistości nieruchomość była zajęta na prowadzenie działalności tylko w okresie sezonu letniego.

56 W uzasadnieniu skarżąca wskazała również, że Sąd nie uznał tego, że skarżąca wynajmuje pokoje tylko w sezonie letnim. Zaaprobował również wadliwe ustalenia organów, bowiem nie rozważyły one dowodów co do tego, iż pensjonat nie jest przygotowany do działalności całorocznej, a jedynie do działalności krótkotrwałej. Fakt, iż działalność gospodarcza jest prowadzona przez krótki okres w ciągu roku, jej zdaniem winna znaleźć odzwierciedlenie w stawkach opodatkowania

57 Należy wskazać, że skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatku i opłatach lokalnych, nie wskazując konkretnej jednostki redakcyjnej w ramach ust. 1 tego przepisu.

58 Podkreślić należy również, że niezależnie od braku dokładnego wskazania przepisu którego naruszenie zarzuca, naruszenie tego przepisu, w ocenie skarżącej, miało nastąpić przez ich błędną wykładnię. Błędna wykładnia tego przepisu zdaniem skarżącej polegała na tym, że ustalono najwyższe stawki podatku od nieruchomości w cały roku podatkowym w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

59 Należy więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób, który nie pozwala sądowi odwoławczemu na merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku.

60 Zarówno z petitum skargi kasacyjnej jak też z jej uzasadnienia wynika, że skarżąca w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne.

61 Nadto z uzasadnienia skargi nie można wywieść jakich konkretnie przepisów postępowania dotyczą zarzuty skargi, a które zostały naruszone przez Sąd I instancji.

62 Należy więc podkreślić że zgodnie z art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

63 Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu.

64 Naczelny Sąd Administracyjny nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny

65 Należy podkreślić że jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu/ wyrok NSA z dnia 31.01.2012 r II FSK 1406/10, Lex 1108977 /.

66 Wobec więc uznania, iż uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odpowiada przytoczonej podstawie kasacyjnej, a z uzasadnienia nie można wywieść zarzutów skargi, należy uznać, że kontrola zaskarżonego wyroku nie jest możliwa.

67 W tym stanie rzeczy Sad na podstawie art. 184 ppsa skargę oddalił.