Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r., II FSK 1963/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2015 r., II FSK 1963/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Danuta Małysz, Protokolant Agata Han, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 41/13 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 23 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 I.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 41/13, oddalił skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 23 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r.

3 I.2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że decyzją z dnia 23 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. i 8 miesięcy 2009 r. Z akt sprawy wynika, że G. i R. S. złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości w dniu 29 lutego 2008 r. Podatnicy przedstawili opinię techniczno – ekonomiczną z dnia 2 marca 2008 r., sporządzoną na swoje zlecenie, dotyczącą stopnia zużycia technicznego budynków, oceny celowości przeprowadzenia remontu i oceny możliwości prowadzenia produkcji lub działalności gospodarczej zespołu budynków o dawnej funkcji przemysłowej. We wnioskach końcowych opinii określono zużycie techniczne budynku na 51,43%. Wskazano, że ewentualny zamiar dokonania remontu budynku jest zdecydowanie opłacalny. Ponadto rzeczoznawca stwierdził, iż w obecnym stanie technicznym zespół budynków nie może być przeznaczony pod jakąkolwiek działalność gospodarczą bez natychmiastowego wykonania robót uzupełniających. W dniu 2 lipca 2009 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości. W załączniku do tego protokołu wpisano, że w budynkach nr 585.2 (magazyn), 585.4 (warsztat, garaże), nr 585.11 (garaż) i nr 585.13 (garaż) była prowadzona działalność gospodarcza.

4 Decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. Burmistrza K. ustalił skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 28.896 zł i za 8 miesięcy 2009 r. w wysokości 17.264 zł. Wysokość zobowiązania ustalono przyjmując za podstawę opodatkowania powierzchnię:

5 1) budynków związanych z działalnością gospodarczą - 1.095 m2,

6 2) budynków pozostałych - 2.322,50 m2,

7 3) gruntów związanych z działalnością gospodarczą - 3.000 m2,

8 4) wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 4.400 zł.

9 Organ podatkowy pierwszej instancji w uzasadnieniu uznał, że ww. opinia techniczno-ekonomiczna z dnia 2 marca 2008 r. daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, iż przedmiot opodatkowania w 2008 r. i w części 2009 r. nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

10 Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia 23 listopada 2012 r. wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował pojęcie "względów technicznych" i wskazał, że w niniejszej sprawie, co do części obiektów, mają one charakter obiektywny i trwały, co upoważniało do zastosowania obniżonej stawki opodatkowania w tym zakresie. Wbrew zarzutom odwołania organ rozważył wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania, czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowych budynków według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym celu przeprowadzono oględziny z udziałem podatnika w dniu 2 lipca 2009 r. Z załącznika do tego protokołu jednoznacznie wynika, że w budynkach nr 585.2 (magazyn), nr 585.4 (warsztat, garaże), nr 585.11 (garaż) i nr 585.13 (garaż) była prowadzona działalność gospodarcza. Okoliczność tę potwierdzali początkowo sami podatnicy, gdyż w dołączonym do informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 29 lutego 2008 r. odręcznym piśmie zawarli m. in. szczegółowy wykaz powierzchni "budynków związanych z działalnością gospodarczą", wśród których znajdowały się ww. budynki. To, że w późniejszym czasie podatnicy zaprzeczyli tym ustaleniom, nie może być w ocenie organu odwoławczego brane pod uwagę, gdyż nie zostały przedstawione w tym zakresie żadne dowody.

11 I.3. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca zarzuciła naruszenie:

12 - przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) poprzez ustalenie podatku od budynków, których podatnicy z przyczyn technicznych nie wykorzystywali i obiektywnie nie mogli wykorzystywać do prowadzenia działalności gospodarczej, w wysokości należnej od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

13 - przepisów postępowania - art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w związku z 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej jako O.p.) poprzez wybiórczą i dowolną analizę zebranego materiału dowodowego, a także sprzeczność poczynionych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności polegającą na uznaniu, że stan techniczny budynków (nr ew. 585.1 oraz 585.8) umożliwiał ich wykorzystanie do celów działalności gospodarczej, wbrew jednoznacznym wnioskom uwzględnionej przez organ opinii biegłego oraz, że były one wykorzystywane pomimo znanej organowi z urzędu, bo podjętej przez Burmistrza decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

14 I.4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

15 I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargę oddalił.

16 Sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazał, że organ odwoławczy dokonał oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem operatu technicznego z marca 2008 r. Wbrew zarzutom skarżącej, z opinii technicznej nie można wyciągnąć wniosku, że obiektywnie przedmiotowe budynki nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Biegły wskazał tylko, że wymagają one remontu. Organ odwoławczy rozważył wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania, czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowych budynków według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym celu przeprowadzono oględziny z udziałem podatnika w dniu 2 lipca 2009 r., w trakcie których ustalono stan poszczególnych pomieszczeń według oznaczenia i wykonano zdjęcia fotograficzne. W ocenie Sądu z załącznika do tego protokołu jednoznacznie wynika, że w budynkach nr 585.2 (magazyn), 585.4 (warsztat, garaże), nr 585.11 (garaż) i nr 585.13 (garaż) była prowadzona działalność gospodarcza.

17 Ponadto Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, odnośnie do wykładni art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. Z przepisu tego wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Grunt, budynek i budowla są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, chyba że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę. Sąd podzielił w tym zakresie argumentację organu, że pod tym pojęciem rozumieć należy obiektywne stany faktyczne, w których nieruchomość, budynek, budowla nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć również charakter obiektywny. Wobec powyższego Sąd uznał, że zgodnie z powołanymi przepisami prawa materialnego, w takim stanie faktycznym, nie było podstaw do zastosowania stawek obniżonych.

18 II. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej wywiódł skargę kasacyjną zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

19 - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm. dalej jako P.u.s.a.) i art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez ustalenie w sposób odmienny niż zostało to ustalone w zaskarżonej decyzji i mimo że ustalenie to nie było sporne pomiędzy stronami, że stan techniczny budynków nie uniemożliwiał ich wykorzystania w działalności gospodarczej i tym samym nie dawał podstawy do zastosowania obniżonych stawek podatku i w konsekwencji zaniechanie rozważenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez akceptację sprzecznych wniosków wyciągniętych w ustalonym przez siebie stanie faktycznym;

20 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nie uchylenie decyzji SKO w Olsztynie z dnia 23 listopada 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. i 8 miesięcy 2009 r., w sytuacji oparcia rozstrzygnięcia o sprzeczne wnioski wyciągnięte na podstawie ustalonego stanu faktycznego, a mianowicie że stan faktyczny budynków (oznaczonych nr ew. 585.1 oraz 585.8), wchodzących w skład zespołu budynków o dawnej funkcji przemysłowej, umożliwiał ich wykorzystanie do celów działalności gospodarczej, wbrew jednoznacznym wnioskom uwzględnionej przez organ biegłego, a nadto wbrew odmiennym ustaleniom oględzin przeprowadzonych w toku postępowania oraz pomimo znanej organowi z urzędu odmowy Burmistrza Miasta K. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

21 Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Olsztynie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, o ile nie przedstawi ona rachunku poniesionych w sprawie kosztów i wydatków.

22 III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

24 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w sposób należyty wywiązał się z obowiązku kontroli legalności kwestionowanej decyzji w zakresie wynikającym z uregulowania zawartego w art. 3 § 1 P.p.s.a. Przedmiotem oceny Sądu była zarówno prawidłowość przeprowadzonego postępowania, także odwoławczego, na tle zasad postępowania podatkowego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.) w tym poprawność oceny dowodów, jak i prawidłowość poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Ocena ta znalazła wystarczające odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał na te okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjął za podstawę własnych rozważań poczynione przez organy podatkowe ustalenia faktyczne. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 145§1 pkt 1 lit.c. p.p.s.a. w zw. z art.122,187 §1 i art.191 O.p. nie zasługiwał na uwzględnienie.

25 Organy podatkowe rozważyły okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania, czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie budynków według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym celu przeprowadzono oględziny 2 lipca 2009 r., w trakcie których ustalono stan poszczególnych pomieszczeń. Wskazano, że skoro skarżąca zdecydowała się prowadzić działalność gospodarczą w części budynków, to sama wyłączyła tę część z ich złego stanu faktycznego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustalony podatek dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie przekroczył powierzchni zadeklarowanej, a zatem organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości w wymiarze korzystniejszym, niż wynikało to z przepisów prawa materialnego.

26 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację organu uznając, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, zgodnie z wymogami norm prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i przedstawił odpowiednią argumentację uzasadniająca zajęte stanowisko. Uznano, że wbrew zarzutom skarżącej, z opinii technicznej nie można wyciągnąć wniosku, że obiektywnie przedmiotowe budynki nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Sam fakt, że Sąd nie podzielił zarzutów podnoszonych przez skarżącą i wbrew jej stanowisku uznał za trafne ustalenia faktyczne nie oznacza, że dopuścił się przypisywanych przez autora skargi kasacyjnej uchybień. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan faktyczny zaaprobowany i przyjęty za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji nie został w skardze kasacyjnej skutecznie podważony.

27 Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.