Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2015 r., II FSK 1881/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2015 r., II FSK 1881/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie: NSA Bogusław Dauter, del. WSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2024/12 w sprawie ze skargi W.K. i P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od W.K. i P.K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2024/12 uwzględnił skargę W. K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

3 w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz dwie decyzje Prezydenta [...] z dnia 7 lutego 2012 r. skierowane osobno do W. K. oraz P. K..

4 Przedstawiając stan faktyczny sprawy sąd I instancji podał, że dwiema decyzjami z 7 lutego 2012 r. Prezydent [...] ustalił odrębnie W. K. i P. K. wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie po 504,00 zł od nieruchomości położonej w W. przy ul. C. 18 (lokal mieszkalny nr 906, udział w garażu wielostanowiskowym oraz udziały w gruncie związane z tymi lokalami).

5 Skarżący złożyli odwołanie od tych decyzji, zarzucając niezasadne opodatkowanie udziału w garażu wielostanowiskowym stawką podatku jak dla "budynków pozostałych".

6 Decyzją z 17 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

7 Zdaniem organu, Prezydent [...] w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy opodatkował udział w lokalu garażowym stawką podatku właściwą dla budynków pozostałych zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Taka interpretacja niniejszego przepisu koresponduje również z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r. (II FPS 4/11), w której Sąd wyraził pogląd, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l.

8 W. i P. K. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucili naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela.

9 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2024/12 uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji.

11 Zdaniem sądu I instancji okoliczność, że nieruchomość będąca współwłasnością kilku podmiotów lub udział we współwłasności tej nieruchomości przysługujący kilku podmiotom łącznie stanowi odrębny przedmiot opodatkowania oznacza, iż w stosunku do tego przedmiotu powstaje obowiązek podatkowy. Z treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w związku z przedmiotem opodatkowania, a nie w związku z podmiotami podatku od nieruchomości. Oznacza to, że w przypadku powstania obowiązku podatkowego w stosunku do jednego przedmiotu opodatkowania przysługującego kilku podmiotom w sposób wskazany w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek ten stanowi źródło jednego zobowiązania podatkowego obciążającego solidarnie podmioty wskazane w tym przepisie.

12 W rozpoznanej sprawie organ pierwszej instancji dwiema odrębnymi decyzjami wymierzył podatek od miejsc garażowych W. K. i P. K.. Podatek ten został wymierzony każdemu z małżonków od tego samego przedmiotu opodatkowania i w tej samej kwocie (453,60 zł). Wydanie odrębnych decyzji w stosunku do każdego z małżonków, których przedmiotem opodatkowania była ta sama część lokalu użytkowego spowodowało, że od tego samego przedmiotu opodatkowania zostały wymierzone dwa zobowiązania podatkowe. To działanie organu podatkowego pierwszej instancji stanowiło naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 4 u.p.o.l., które miało wpływ na wynik sprawy.

13 Jednocześnie nie uznano zarzutu zastosowania przez organy podatkowe niewłaściwej stawki podatkowej. W przypadku, gdy garaż wielostanowiskowy stanowi odrębną nieruchomość lokalową należy zastosować do jego opodatkowania stawkę właściwą dla budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l.). Stawka właściwa do budynków mieszkalnych miałaby zastosowanie do garażu znajdującego się budynku mieszkalnym jedynie w sytuacji, gdy garaż ten nie stanowiłoby odrębnej nieruchomości lokalowej (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 27 lutego 2012 r. II FPS 4/11).

14 W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi w trybie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w trybie art. 185 § 1 P.p.s.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zarzuciło wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 4 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji wydał dwie odrębne decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości na 2012 r. w stosunku do każdego z małżonków, opodatkowując w nich tę samą część lokalu użytkowego (udział w garażu wielostanowiskowym), kreujące w istocie dwa zobowiązania podatkowe, a organ odwoławczy w jednym orzeczeniu niezasadnie utrzymał w mocy odwołania od takich decyzji.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

17 Jak wynika z uzasadnienia wyroku sądu I instancji przyczyną uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego było stwierdzenie, że organ I instancji odrębnymi, dwiema decyzjami z dnia 7 lutego 2012 r. wymierzył podatek od miejsc garażowych odrębnie dla każdego z małżonków K., wskutek czego od tego samego przedmiotu opodatkowania wymierzono dwa zobowiązania podatkowe. Okoliczności tej organ odwoławczy nie dostrzegł i nie wyeliminował.

18 Spór w niniejszej sprawie dotyczy więc zasadniczo zastosowania przepisu art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Zgodnie z jego treścią, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.

19 W wyroku z dnia z dnia 13 lutego 2007 r. II FSK 244/06, na który powołano się w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl powołanego przepisu małżonkowie traktowani są jak inni współwłaściciele. Organ podatkowy obowiązany jest zatem doręczyć małżonkom jedną odrębną decyzję na nieruchomość wspólną, wchodzącą w skład majątku małżeńskiego, jak i odrębną w przypadku odrębnej własności każdego z nich. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach powinni być wykazani oboje małżonkowie jako podatnicy, zaś podatek w jednej kwocie i każdy z małżonków winien otrzymać decyzję. Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną w pełni aprobuje. Dodać należy, że solidarny charakter decyzji wymiarowej skutkuje m.in. tym, iż każdemu z małżonków powinna zostać doręczona decyzja w tym samym brzmieniu, skierowana do obojga małżonków jednocześnie. Wynikające z decyzji jedno zobowiązanie podatkowe dotyczy bowiem obu małżonków niepodzielnie.

20 Stanowisko sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku sprowadzało się do przyjęcia, że w stanie faktycznym sprawy wydano dwie odrębne decyzje wymiarowe dotyczące tego samego przedmiotu opodatkowania, kreujące dwa odrębne zobowiązania podatkowe Ustalenia sądu I instancji podyktowane były tym, że każdemu z małżonków K. doręczono decyzję skierowaną wyłącznie do jego osoby.

21 Stanowisko to jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne. Sąd I instancji wyprowadził swój wniosek kierując się tylko wskazaniem adresata decyzji organu I instancji: odpowiednio są to W. K. i P. K. pomijając jednak treść tych decyzji.

22 Z treści decyzji organu I instancji wynika jednak, że jako przedmiot opodatkowania "podatek dotyczy następujących nieruchomości" organ ten przyjął m. in: budynki pozostałe, garaż miejsca postojowe o pow. 61,63 m2 wskazując jako współwłaściciela w doręczonych decyzjach odpowiednio W. K. i P. K.. Zatem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w tym zakresie powstał i był związany z przedmiotem opodatkowania, a nie w związku z podmiotami podatku od nieruchomości. Nie można wobec tego przyjąć, mając na uwadze treść art. 3 ust. 4 u.p.o.l., że każda z tych decyzji kreowała zobowiązanie podatkowe w odniesieniu do tych miejsc garażowych odrębnie dla każdego z małżonków. Jako wadliwość tych decyzji można i należy wskazać brak podania w podstawie prawnej art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ale uchybienie to nie miało w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotnego wpływu na wynik sprawy.

23 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne zarzuty zawarte w skardze. W tym zakresie należy przywołać i podzielić tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FPS 4/11, zgodnie z którą w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy.

24 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł jak punkcie pierwszym sentencji.

25 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 wymienionej wyżej ustawy.