Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r., II FSK 1607/08

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r., II FSK 1607/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Bogusław Dauter, Anna Maria Świderska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. L.-Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 34/08 w sprawie ze skargi R. L.-Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego restrukturyzacji oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 34/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. L. – Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 grudnia 2007 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego restrukturyzacji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w związku z prowadzeniem postępowania w sprawie restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych zawiadomieniem z dnia 12 czerwca 2007 r. (doręczonym Stronie w dniu 15 czerwca 2007 r.) poinformowano Skarżącą o możliwości zapoznania się z dowodami i zebranymi materiałami w sprawie, określając zgodnie z art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), dalej w skrócie "o.p.", siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dnia 27 czerwca 2007 r. organ umorzył postępowanie restrukturyzacyjne (decyzję doręczono Stronie w dniu 4 lipca 2007 r.). Pismem z dnia 22 czerwca 2007 r. Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 276 k.k. Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 29 czerwca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 11 lipca 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania restrukturyzacyjnego, a Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organy wyjaśniły Skarżącej, powołując art. 165a o.p., iż skoro prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne zakończone zostało już poprzez wydanie decyzji przez organ l instancji (nawet nieostatecznej), nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie odrębnych postępowań w tym przedmiocie, stąd wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie restrukturyzacji był bezzasadny. Pismo Skarżącej z dnia 22 czerwca 2007 r. nie było wnioskiem w nowej sprawie, w której wszczęcie postępowania mogłoby nastąpić.

3 Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, iż Skarżąca składając w dniu 22 czerwca 2007 r. wniosek o zawieszenie postępowania dochowała terminu zakreślonego przez organ podatkowy w trybie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 o.p. Postanowienie pierwszoinstancyjne odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania zostało wydane w dniu 11 lipca 2007 r., a więc po doręczeniu Stronie decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne (dnia 4 lipca 2007 r.), tj. w okresie, gdy została już wprowadzona do obrotu prawnego. Zdaniem Sądu I instancji, stanowisko organu podatkowego należy oceniać przede wszystkim poprzez pryzmat dyspozycji art. 212 o.p., który stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Oznacza to, że w dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego. Od tej daty jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko w trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. A zatem, w ocenie Sądu I instancji, organ podatkowy wydając postanowienie już po doręczeniu Stronie decyzji, zasadnie odmówił wszczęcia postępowania.

4 W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia Skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a." naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nierostrzygnięcie wniosku Strony o zawieszenie postępowania podatkowego złożonego w prawidłowej formie i z zachowaniem terminu, co w konsekwencji pozbawiło Stronę prawa do sądu.

5 W uzasadnieniu powyższego zarzutu wskazano, iż Sąd I instancji całkowicie pominął fakt, że z wyłącznej winy organów skarbowych doszło do zaginięcia akt postępowania restrukturyzacyjnego. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził niemożność odtworzenia tych akt w całości. Skarżąca podkreśliła ponadto, iż wniosek jej został złożony w prawidłowej formie i z zachowaniem terminu. Określenie "inne naruszenie przepisów postępowania" użyte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie obejmuje tych naruszeń postępowania procesowego, które dają podstawę do wznowienia postępowania, a także naruszeń przepisów postępowania będących podstawą do stwierdzenia nieważności. Uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, jeżeli naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nigdy nie może mieć absolutnej pewności, jaki wpływ na wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści miało naruszenie przepisów proceduralnych. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, brak staranności wykazanej przez organy administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, mieszczą się w kategorii podstaw do uchylenia decyzji, a więc Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przyjął, że naruszenie przepisów postępowania przez pozbawienie Strony prawa do sądu nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącej o zawieszenie postępowania, pomimo, że został złożony w prawidłowej formie i z dochowaniem terminu, nie został merytorycznie rozstrzygnięty.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została skonstruowana w sposób wadliwy, uniemożliwiający merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w zakresie żądanym przez Skarżącą.

8 Na wstępie podkreślić należy, iż od 2004 r. wielokrotnie, zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie, podkreślano – omawiając sposób konstruowania skargi kasacyjnej – iż przytoczenie podstaw kasacyjnych w rozumieniu art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oznacza wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego naruszonych przez Sąd wojewódzki (por. post. NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 9). Nie może być więc uznane za podstawę kasacyjną w ujęciu wspomnianego unormowania (oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) ogólnikowe twierdzenie o "naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Związanie zarzutami skargi kasacyjnej wynikające z art. 183 p.p.s.a. oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozważy jedynie zarzuty powołane wprost we wniesionym środku odwoławczym. A zatem, w niniejszej sprawie Sąd II instancji odniesie się tylko do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., mimo, iż autor skargi kasacyjnej zdaje się formułować podstawę zaskarżenia wyroku z dnia 20 maja 2008 r. w sposób bardziej ogólny, poprzedzając art. 145 p.p.s.a. sformułowaniem "w szczególności".

9 Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stanowi, iż sąd administracyjny pierwszej instancji uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (innych niż przewidziane pod lit. b), jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest wystarczające do podważenia zaskarżonego wyroku powołanie wyłącznie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., gdyż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2396/04, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt I GSK 266/08 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie unormowanie to dotyczy przepisów procesowych stosowanych przez organ administracyjny w postępowaniu administracyjnym, a zatem zarzut naruszenia wskazanego przepisu podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem procedury administracyjnej, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Powołany przepis wyczerpuje zbiór możliwych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego poprzez generalne ujęcie wszystkich tych naruszeń, które nie zostały wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2, tj. dających podstawę do wznowienia postępowania a także stwierdzenia nieważności. "Inne naruszenie przepisów postępowania" o jakim mowa w przytoczonej regulacji musi zatem dotyczyć oceny konkretnych przepisów postępowania podatkowego dokonanej przez Sąd I instancji. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jednak naruszenia jakich to przepisów z tego zakresu Sąd I instancji wadliwie nie dostrzegł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano jedynie, iż wniosek o zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego złożono w prawidłowej formie i z zachowaniem stosownego terminu (nie powołując jednakże przepisów normujących tę kwestię), jak również zarzucono organom administracji (ogólnikowo) brak staranności w prowadzeniu sprawy (bez poparcia tego zarzutu odpowiednim przepisem regulującym zasady prowadzenia postępowania administracyjnego). A zatem, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – wskazany jako podstawa skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie – nie może zostać uwzględniony.

10 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.