Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r., II FSK 15/08

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r., II FSK 15/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Stefan Babiarz, NSA del. Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Kr 877/06 w sprawie ze skargi R. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. i 2002 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 I. Stan sprawy przedstawiał się następująco:

3 1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określił R.K. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne za 2001 r. i 2002 r.

4 Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że od 1995r. R.K. prowadził niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą polegającą na handlu używanymi samochodami. W latach 1995-1998 nabył 20 samochodów, natomiast w okresie objętym kontrolą tj. w latach 1999-2002 nabył 10 samochodów. W ocenie organów podatkowych taka ilość samochodów wskazuje, że podatnik nie nabył pojazdów na własne potrzeby, lecz w celach handlowych. Czynności R.K. polegające na wielokrotnym zakupie samochodów, a następnie ich sprzedaży stanowiły działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm), a zatem przychody podlegały opodatkowaniu w formie zryczałtowanej na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.).

5 Organy podatkowe nie przyjęły wyjaśnień podatnika, że pojazdy nabywał tylko dla własnych potrzeb oraz dla potrzeb swojej dziewczyny, a uruchamianie i naprawa samochodów dawała mu satysfakcję i traktował to jako hobby.

6 2. W odwołaniach od decyzji skarżący zarzucił, że decyzje oparte zostały na błędnym założeniu, że w latach 1999-2002 prowadził działalność gospodarczą polegającą na handlu używanymi samochodami.

7 3. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, który utrzymał w mocy zaskarżone decyzje, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdzał zasadność ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ pierwszej instancji.

8 4. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonym decyzjom oraz poprzedzającym je decyzjom organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie:

9 - art. 5, art. 120, art. 191 Ordynacji podatkowej,

10 - art. 2 ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie,

11 - art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 90, poz. 413, dalej updof) o podatku dochodowym od osób fizycznych.

12 W uzasadnieniu skarżący ponownie zarzucił, że decyzje zostały oparte na błędnym założeniu, że w latach 1999-2002 prowadził działalność gospodarczą polegającą na handlu używanymi samochodami. Wyjaśnił, że samochody nabywał do własnego użytku i do realizacji zainteresowań. Dodał również, że nie zarabiał na posiadanych samochodach, nie uzyskiwał dochodu z ich sprzedaży, wręcz odwrotnie ponosił straty. Organ pierwszej instancji w sposób wysoce nierzetelny i bez wszechstronnego rozpoznania w tym zakresie, poczynił ustalenia, co do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

13 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.

14 W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że istota sporu w rozpoznanych przez sąd sprawach, dotyczyła zakwalifikowania do jednego ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czynności polegających na zakupie i sprzedaży przez skarżącego w latach 2001 - 2002 samochodów osobowych.

15 W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych należy uznać za zasadne, gdyż znajduje ono oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz obowiązujących przepisach prawa podatkowego.

16 W przekonaniu Sądu niewątpliwie dokonywanie w okresie kilku lat wielokrotnego zakupu samochodów, a następnie ich sprzedaży, uzasadniało przyjęcie, że skarżący trudnił się handlem samochodami, a więc tym samym prowadził działalność gospodarczą w świetle art. 2 ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej.

17 Skarżący zarzucił organom podatkowym, że przyjęły błędne i bezpodstawne założenie, że zakup i sprzedaż samochodów następowała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Powołując się również na definicję legalną działalności gospodarczej wywodził, że obrót samochodami (zakup i sprzedaż) nie miał charakteru zarobkowego, albowiem nie uzyskiwał dochodu ze sprzedaży pojazdów, a wręcz odwrotnie ponosił straty. Sąd podniósł, że niewątpliwie celem każdej aktywności gospodarczej jest osiągnięcie zysku (zarobku). Jednakże nie zawsze cel ten jest zrealizowany, w niektórych sytuacjach działalność gospodarcza przynosi straty.

18 Ustalenia faktyczne dowodzą, że sprzedaż samochodów następowała po cenie wyższej od ceny nabycia, a o wykonywaniu prowadzonej działalności w sposób ciągły świadczy fakt, ze skarżący powyższym zajęciem trudnił się od 1995r. i w tym czasie dokonał zakupu i sprzedaży 30 samochodów. Argumentacja skarżącego przedstawiana w toku postępowania podatkowego przed organami obu instancji, a także w skargach, mająca uzasadniać twierdzenie, że nabywane samochody przeznaczane były na własne potrzeby. Nie zostały one bowiem potwierdzone jakimkolwiek dowodem, niektóre są niewiarygodne (skarżący nie brał udziału w żadnym rajdzie), a z niektórych wyjaśnień skarżący sam się wycofał (zakup samochodów dla swojej dziewczyny lub kolegi). W tym stanie sprawy należy uznać za całkowicie gołosłowne twierdzenie skarżącego, że organy podatkowe w sposób wysoce nierzetelny i bez dogłębnego i wszechstronnego rozpoznania sprawy poczyniły ustalenia, iż zachodzi prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącego, co czyni zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego tj. art. 120 i 191 Ordynacji podatkowej bezpodstawnym.

19 W opinii Sądu organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami i w 2001 oraz 2002 roku osiągnął z tej działalności przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

20 6. Od powyższego wyroku R.K. wniósł skargę kasacyjną. Orzeczenie zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie:

21 - art. 2 ust 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej,

22 - art. 5 oraz art. 120 i art. 191 Ordynacji podatkowej,

23 - art. 10 ust 1 pkt 3 w związku z art. 9a updof w zakresie prawa materialnego.

24 Zarzucono także przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie ustaleń w zakresie stosunku faktycznego zaistniałego w sprawie za prawidłowy, przyjmując za własne ustalenia poczynione przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. jak i Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

25 Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów podatkowych. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

26 W uzasadnieniu podkreślono, że R.K. kwestionuje ustalenia iż prowadził niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą polegającą na obrocie pojazdami mechanicznymi. Organy administracji skarbowej jak i Sąd pierwszej instancji pominęły w swoich ustaleniach, że wskazane pojazdy były przez wiele lat użytkowane przez sprzedającego podlegały naprawom na które skarżący ponosił określone nakłady finansowe poprzez zakup części i wyposażenia, co w sposób oczywisty wiązało się z wydatkowaniem określonych nakładów finansowych, stanowiących koszt po stronie skarżącego. Skarżący także we własnym zakresie wykonał szereg prac naprawczych, które stanowiły określoną wartość, gdyby traktować je jako usługę. Żaden z tych elementów nie został przez Sąd I instancji dostrzeżony. Podniesione natomiast przez Sąd twierdzenia iż wynik na działalności gospodarczej może mieć charakter ujemny i być stratą nie znajduje żadnego odniesienia do zaistniałego stanu faktycznego, gdyż taka ocena może zaistnieć wyłącznie dla podatku prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach realizacji działalności hobbistycznej i osobistej.

27 Sąd I instancji przyjął wszelkie ustalenia poczynione przez organy skarbowe. Nie podjął żadnych czynności w zakresie wszechstronnego i pełnego rozpoznania sprawy. Przyjmując wysokość zobowiązania podatkowego pominięto całkowicie stronę kosztową jeżeli hipotetycznie by przyjąć iż działalność gospodarcza by zachodziła, a takie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego mijają się z przepisami prawa podatkowego.

28 II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

29 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

30 1. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej z tej przyczyny, że ustawa ta nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym. To ostatnie reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa).

31 2. Nie mógł również przekroczyć granic swobodnej oceny dowodów ponieważ żaden przepis (Autor skargi kasacyjnej go nie wskazał) prawa takiego sądowi administracyjnemu nie przyznaje. Służy ono natomiast organowi podatkowemu (art. 191 Ordynacji podatkowej).

32 3. Wskazując przepisy prawa materialnego (art. 2 ust 1 Prawa działalności gospodarczej i art. 10 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 9a updof) skarżący wbrew wymogom art. 174 pkt 1 ppsa nie wskazał sposobu ich naruszenia (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie). Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący "kwestionuje ustalenia, iż prowadził ... działalność gospodarczą".

33 Tego rodzaju ustalenie jest elementem stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia i jako takie może być kwestionowane tylko przez odpowiedni zarzut natury procesowej. Brak takiego zarzutu sprawia, że sąd kasacyjny nie może skontrolować wyroku z tym aspekcie.

34 4. Z wyżej wskazanych przyczyn należało na podstawie art. 184 ppsa orzec jak w sentencji.