Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2016 r., II FSK 142/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2016 r., II FSK 142/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie: NSA Andrzej Jagiełło, WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wójta Gminy J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 529/14 w sprawie ze skargi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego - Regionalnego Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w O. na interpretację indywidualną Wójta Gminy J. z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wójta Gminy J. na rzecz Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego - Regionalnego Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w O. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 529/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego – Regionalne Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w O. uchylił interpretację indywidualną Wójta Gminy J. z dnia 17 marca 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

3 Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że do Wójta Gminy J. wpłynął wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego – Regionalnego Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w O. (dalej jako "wnioskodawca", "skarżący") o interpretację przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca przedstawił we wniosku stan faktyczny oraz przyporządkowane mu pytanie – czy będąca w posiadaniu wnioskodawcy nieruchomość podlega podatkowi od nieruchomości, czy też jest od niego zwolniona na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz.849), dalej jako "u.p.o.l."? Przedstawiając swoje stanowisko wnioskodawca stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l.

4 Wójt Gminy J., w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 17 marca 2014 r., uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że wyjątek ustanowiony w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli w posiadaniu przedsiębiorcy są użytki rolne lub lasy, to co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, chyba że na prowadzenie działalności nie są zajęte, a nie są zajęte wtedy, gdy pomimo posiadania ich przez przedsiębiorcę są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym, a więc na działalność rolną lub leśną. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych i literaturę przedmiotu organ wskazał, że zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej powinno mieć charakter faktyczny, a określenie "związane z prowadzeniem działalności gospodarcze" należy uznać za pojęcie o szerszym zakresie znaczeniowym niż "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej". W ocenie organu, opisane grunty są wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej. W dniu 14 marca 2014 r. organ przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że wnioskodawca na nieruchomości poczynił nakłady w postaci zasypania i wyrównania terenu będącego poprzednio wyrobiskiem kopalni. Poczynione nakłady świadczą o przygotowaniu nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto organ stwierdził, że na nieruchomości nie jest możliwe prowadzenie gospodarki rolnej.

5 Wnioskodawca złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ustawowym terminie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

6 W skardze na opisaną interpretację indywidualną wnioskodawca wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Interpretacji zarzuci naruszenie:

7 - art.14b § 3 i art.14h w zw. z art.14j § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012r., poz.749 ze zm.), dalej powoływana jako "O.p.", przez przyjęcie, że w postępowaniu o interpretację możliwe jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego i jednostronne przyjęcie własnych ustaleń faktycznych przez organ, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę, na podstawie przeprowadzonych przez organ oględzin nieruchomości (stanowiącej własność wnioskodawcy) przeprowadzonych bez zawiadomienia wnioskodawcy o zamiarze przeprowadzenia tej czynności, a w konsekwencji niezawiadomienia – także bez udziału wnioskodawcy;

8 - art. 120, art. 121 § 1, art. 129 w zw. z art. 14h O.p., w szczególności przez nie zastosowanie się do obowiązujących przepisów, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do organu i zasady jawności dla stron – przez przeprowadzenie oględzin bez powiadomienia strony i w związku z tym bez zapewnienia jej udziału w tej czynności;

9 - przy założeniu, że w postępowaniu o interpretację obowiązują wszystkie przepisy O.p. – naruszenia szeregu innych przepisów tej ustawy, a w szczególności: art.123 - przez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w oględzinach i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do tego dowodu, art.190 i art.192 – przez brak zawiadomienia strony o oględzinach nieruchomości i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do tego dowodu oraz przez uznanie za udowodnioną okoliczność pomimo braku zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu, art. 187, art. 189, art. 191 – przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak wezwania stron do przedstawienia dowodów w sprawie i nie zebranie całego materiału dowodowego, w tym m. in. pominięcie dowodu z przesłuchania strony;

10 - art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l., przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość podlega podatkowi od nieruchomości pomimo sklasyfikowania jej w rejestrze gruntów, w części dotyczącej powierzchni 11,47 ha, jako użytki rolne i nie zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej;

11 - art. 7 ust.1 pkt 10 u.p.o.l., przez nie zastosowanie w części dotyczącej gruntów sklasyfikowanych w rejestrze jako nieużytki, mimo nieprowadzenia tam działalności gospodarczej;

12 - art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.o.l., przez nie zastosowanie w sprawie, podczas gdy skarżący jest jednostką oświatową i wykonuje statutowe i ustawowe zadania wchodzące w zakres działalności oświatowej.

13 W odpowiedzi na skargę organ wydający interpretację wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

15 Sąd I instancji wskazał, że postępowanie "interpretacyjne" opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Organ w postępowaniu o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej nie jest upoważniony do samodzielnego ustalania stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie nieuprawnione było zatem przyjęcie przez organ podatkowy, innego stanu faktycznego aniżeli wynikający z przedstawionego przez wnioskodawcę. Wójt Gminy nie był uprawniony do dokonania własnych ustaleń w sprawie wniosku o interpretację podatkową na podstawie dokonanych oględzin nieruchomości. Indywidualna interpretacja dokonana przez organ miała jedynie stanowić ocenę stanowiska wnioskodawcy bądź wskazanie prawidłowego stanowiska, z uzasadnieniem prawnym, przy uwzględnieniu stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionych przez zainteresowanego we wniosku o interpretację. W rozpoznawanej sprawie skarżący otrzymał indywidualną interpretację podatkową w innym zakresie niż przedstawiony we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej, głównie ze względu na samodzielne ustalenie stanu faktycznego w sprawie przez organ dokonujący interpretacji podatkowej.

16 W konsekwencji powyższego Sąd I instancji uznał za zbędne odnoszenia się do zarzutów dotyczących nie zawiadomienia strony o przeprowadzeniu dowodu z oględzin nieruchomości i uniemożliwienia jej czynnego udziału w postępowaniu.

17 Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd I instancji wskazał, że wobec stwierdzonych uchybień procesowych zaskarżonej interpretacji indywidualnej, ocena zasadności tych zarzutów jest przedwczesna.

18 Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Wójt Gminy J., zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

19 1. art. 183 § 2 p.p.s.a. polegające na dopuszczeniu do zastępowania organu przez nienależycie umocowanego pełnomocnika;

20 2. art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie do zastępowania organu pełnomocnika, który nie dołączył do akt sprawy właściwego pełnomocnictwa.

21 Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylnie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu Sądowi.

22 Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

23 Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego – Regionalne Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w O. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

24 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

25 Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.

26 Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej opiera się ona na stwierdzeniu, że radca prawny reprezentujący w postępowaniu przed Sądem I instancji Wójta Gminy J. złożył do akt sprawy nieprawidłowe pełnomocnictwo. Przedmiotowe pełnomocnictwo miało bowiem zostać udzielone przez Gminę J. zamiast prawidłowo – przez Wójta Gminy J..

27 Z protokołu rozprawy przed Sądem I instancji (k. 35 akt sądowych) wynika m. in., że za Wójta Gminy J. stawił się aplikant radcowski P. S., przedkłada upoważnienie udzielone przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika radcę prawnego M. R. wraz z pełnomocnictwem głównym. W aktach sądowych znajduje się upoważnienie zgodne z opisem w protokole (k. 33 akt sądowych) oraz pełnomocnictwo główne (k. 34 akt sądowych). Zgodnie z treścią pełnomocnictwa głównego: Wójt Gminy J. udziela radcy prawnemu M. R. pełnomocnictwa do reprezentowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w sprawie ze skargi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego – Regionalne Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w O., podpis – Wójt Gminy J.,W. G.

28 Wobec powyższego należy stwierdzić, że Sąd I instancji dopuścił do postępowania należycie umocowanego pełnomocnika Wójta Gminy J. Nie zachodzi zatem naruszenie art. 37 § 1 p.p.s.a. jak również nie zachodzi przesłanka nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

29 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 760) – oddalił skargę.