Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r., II FSK 1396/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r., II FSK 1396/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1053/14 w sprawie ze skargi C. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2. zasądza od C. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1053/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie.
3 Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
4 Decyzją z dnia 8 kwietnia 2014 r. Prezydent Miasta L. - dalej jako "Prezydent", określił C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.- dalej jako "Spółka", "strona" lub "skarżąca", zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r.
5 Powyższa decyzja została doręczona Spółce w dniu 9 kwietnia 2014 r.
6 W dniu 28 kwietnia 2014 r. Spółka wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi - dalej jako "SKO w Łodzi" lub "Kolegium", z wnioskiem
7 o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 8 kwietnia 2014 r. wnosząc jednocześnie odwołanie od tej decyzji.
8 Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazano, że w dniu 10 kwietnia 2014 r. Spółka ustanowiła pełnomocnika, który w dniu 17 kwietnia 2014 r. nagle zachorował, co uniemożliwiło mu wykonywanie obowiązków zawodowych, w tym m.in. wniesienie w terminie odwołania od decyzji z dnia 8 kwietnia 2014 r. Niezdolność do pracy trwała od 18 do 28 kwietnia 2014 r. Podkreślono, że pełnomocnik prowadzi indywidualną kancelarię, nie zatrudnia żadnego pracownika i nie mógł posłużyć się innymi osobami przy dokonaniu tej czynności.
9 Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. SKO w Łodzi odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
10 Zdaniem Kolegium, Spółka nie spełniła jednej z przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, mianowicie przesłanki braku winy
11 w uchybieniu terminu. Wskazano, że pełnomocnik strony powinien był uprawdopodobnić, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa; pełnomocnik powinien był wykazać,
12 że wniesienie odwołania nie było możliwe nie tylko osobiście, ale i przy skorzystaniu
13 z pomocy innych osób. Tymczasem od 10 kwietnia 2014 r., tj. dnia uzyskania pełnomocnictwa i pierwszego dnia terminu do wniesienia odwołania, do 18 kwietnia 2014 r. nie podjął żadnych działań w celu wniesienia odwołania od decyzji
14 w ustawowym terminie. Poza tym, w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w okresie od 18 kwietnia 2014 r. do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania, tj. 23 kwietnia 2014 r. (kiedy był chory), nie mógł nie tylko osobiście, ale i przy skorzystaniu z pomocy innych osób, wnieść odwołania. Kolegium wskazało, że samo twierdzenie pełnomocnika strony, iż nie mógł posłużyć się innymi osobami jest gołosłowne, a z dokumentu pełnomocnictwa nie wynika zakaz udzielania dalszych pełnomocnictw. Również twierdzenie, że nie było możliwe udzielenie dalszego pełnomocnictwa z uwagi na "charakter sprawy", w której miał wcześniej występować, uznano za gołosłowne, ponieważ z akt sprawy wynika, że w postępowaniu za 2013 r. Spółka występowała samodzielnie przed organem pierwszej instancji, a tylko do czynności oględzin nieruchomości jednorazowo była reprezentowana przez innego pełnomocnika, niebędącego radcą prawnym. Zdaniem SKO w Łodzi, nic nie wskazuje też na to, aby pełnomocnik poinformował stronę o niemożliwości wniesienia przez niego odwołania
15 w ustawowym terminie, tak żeby sama strona lub przez innego pełnomocnika mogła wnieść to odwołanie w terminie.
16 W związku z powyższym, w ocenie Kolegium strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia
17 8 kwietnia 2014 r., co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
18 W skardze na powyższe postanowienie Spółka, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła mu naruszenie przepisów art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa", poprzez:
19 1. błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nagła choroba pełnomocnika
20 nie stanowi okoliczności wyłączającej winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przedłożone wraz
21 z wnioskiem o przedłużenie terminu zaświadczenie lekarza sądowego, określające w swojej treści kod jednostki chorobowej pełnomocnika skarżącej zgodnego
22 z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych,
23 tj. J20, oznaczającego ostre zapalenie oskrzeli, której objawami znanymi choćby
24 w świetle zasad powszechnej wiedzy i doświadczenia życiowego są m.in. wysoka gorączka, silny kaszel oraz osłabienie organizmu, uniemożliwiające wykonanie obowiązków zawodowych, w tym posłużenia się osobami trzecimi, z uwagi na niemożliwość przekazania ewentualnemu substytutowi, którego w niniejszym przypadku pełnomocnik skarżącej nie był w stanie ustanowić, informacji o sprawie umożliwiających wniesienie odwołania, mając na uwadze charakter i rodzaj przeprowadzonych w toku sprawy czynności, co najmniej uprawdopodobniło,
25 że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy pełnomocnika;
26 2. jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę przywrócenia Spółce terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta, w sytuacji,
27 gdy w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu.
28 W uzasadnieniu skargi wskazano, że odwołanie pełnomocnik Spółki złożył za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 28 kwietnia 2014 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, przedkładając wraz z nim zaświadczenie lekarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2014 r. oraz wniosek
29 o odroczenie terminu rozprawy w sprawie przez Sądem Okręgowym w Łodzi, jednocześnie wskazując, że w dniu 17 kwietnia 2014 r. nagle zachorował i wobec tego nie był w stanie samodzielnie dokonać powyższej czynności, ani też - z uwagi na chorobę i charakter postępowania - przekazać sprawy innej osobie. Zdaniem Spółki, mając na uwadze dokumenty załączone do wniosku o przywrócenie terminu, w tym
30 w szczególności zaświadczenie lekarza sądowego określającego jednostkę chorobową pełnomocnika, wbrew ocenie SKO w Łodzi, zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dodano, że we wniosku
31 o przywrócenie terminu wskazano, iż ustanowiony pełnomocnik prowadzący indywidualną kancelarię radcy prawnego nie zatrudnia żadnych pracowników,
32 a w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania, tj. w dniu 17 kwietnia 2014 r., zapadł na nagłą chorobę (ostre zapalenie oskrzeli), co potwierdza zaświadczenie lekarza sądowego złożone do akt sprawy. Pełnomocnik skarżącej nie był zatem w stanie przekazać sprawy innej osobie celem wniesienia odwołania, co uczynił w pierwszym dniu po ustaniu przeszkody do jego wniesienia.
33 SKO w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
34 Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1053/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - dalej jako "WSA w Łodzi", uchylił zaskarżone postanowienie.
35 Zdaniem Sądu, organ podatkowy wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.
36 WSA w Łodzi przytoczył następnie treść art. 162 Ordynacji podatkowej
37 i przeprowadził wywód poświęcony instytucji przywrócenia terminu, podkreślając,
38 że ocenę działań profesjonalnego pełnomocnika należy dokonywać w oparciu
39 o kryterium szczególnej staranności przy reprezentowaniu mocodawcy w postępowaniu. Zaakcentowano, że kryterium tego nie można jednak absolutyzować, bo może to prowadzić do przyjęcia, iż warunkiem prawidłowego wykonywania obsługi prawnej jest zatrudnianie przez kancelarię przynajmniej dwóch profesjonalistów oraz udzielanie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) w każdej sprawie, "na wszelki wypadek".
40 W rzeczywistości o zachowaniu szczególnej staranności (ewentualnie jej braku) powinny decydować okoliczności konkretnej sprawy. W przypadku orzeczonej niezdolności do pracy tymi okolicznościami mogą być: rodzaj schorzenia, konieczne zabiegi lecznicze i przewidywalny czas leczenia.
41 Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że na poparcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik skarżącej przedstawił zaświadczenie lekarza sądowego, potwierdzające stan jego niezdolności do pracy w okresie od 18 do 27 kwietnia 2014 r. ze względu na ostre zapalenie oskrzeli. Z zaświadczenia tego wynika ponadto, że przewidywany termin zdolności pełnomocnika do stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie to data 28 kwietnia 2014 r., czyli dzień, w którym został złożony wniosek o przywrócenie terminu.
42 Mając powyższe na uwadze WSA w Łodzi uznał, że ocena wystąpienia po stronie pełnomocnika strony winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania została przez organ dokonana z naruszeniem zasad postępowania podatkowego, dotyczących obowiązku wyczerpującego zebrania i prawidłowej oceny materiału dowodowego sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
43 Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wywody organu wskazujące na zawinienie pełnomocnika skarżącej Sąd uznał za teoretyczne i w żaden sposób nieskonkretyzowane. Podkreślono, że organ nie ustalił chociażby, czy
44 w kancelarii pełnomocnika zatrudnione są inne osoby posiadające uprawnienia umożliwiające im ewentualne zastępstwo w reprezentowaniu skarżącej w toku postępowania. Powyższe nieuprawnionym czyni stanowisko organu odwoławczego,
45 że pełnomocnik mógł posłużyć się inną osobą w celu sporządzenia odwołania i jego nadania w placówce pocztowej.
46 W ocenie Sądu, bez szczególnej doniosłości pozostają także dywagacje organu co do możliwości złożenie odwołania między udzieleniem przez Spółkę pełnomocnictwa, tj. 10 kwietnia 2014 r., a dniem rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego,
47 tj. 18 kwietnia 2014 r. Sąd zwrócił uwagę, że z treści art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wynika, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Zatem przepis ten nie odbiera stronie prawa do dokonania czynności procesowej w ostatnim dniu tego terminu.
48 Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy WSA w Łodzi polecił organowi odwoławczemu rozważenie wszystkich elementów stanu faktycznego i prawnego sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej przez Sąd.
49 Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiodło SKO w Łodzi, reprezentowane przez pełnomocnika - radcę prawnego Z. D., wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego wg norm prawem przepisanych.
50 Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.
51 poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
52 1. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na pominięciu znajdującego się w aktach sprawy dowodu z pisma pełnomocnika Spółki z dnia
53 18 kwietnia 2014 r. adresowanego do Sądu Okręgowego w Łodzi, z którego wynika, że pomimo trwającego ostrego zapalenia oskrzeli, pełnomocnik Spółki był w stanie złożyć osobiście 4 dni później, tj. w dniu 22 kwietnia 2014 r. o godz. 9:22 w biurze podawczym Sądu Okręgowego w Łodzi wskazane wyżej pismo, a dowód ten wskazuje na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia 8 kwietnia 2014 r.;
54 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2, art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia SKO
55 w Łodzi z powodu oceny, że braku winy pełnomocnika Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia 8 kwietnia 2014 r., w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym wynikało, iż pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, a więc odmowa przywrócenia tego terminu do wniesienia odwołania była uzasadniona;
56 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia SKO
57 w Łodzi z powodu naruszenia zasad postępowania podatkowego dotyczących obowiązku wyczerpującego zebrania i prawidłowej oceny materiału dowodowego sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej odnośnie wystąpienia po stronie pełnomocnika winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy organ ten nie naruszył tych przepisów,
58 tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ to na stronie leżał ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i strona nie uprawdopodobniła tego braku winy, a więc zaskarżone postanowienie SKO w Łodzi było zgodne z ww. przepisami Ordynacji podatkowej;
59 4. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 163 § 1 i 2 oraz
60 art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, polegające na uchyleniu zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez zawarcia wskazań co do dalszego postępowania, w sytuacji, gdy do sądu administracyjnego nie zostało zaskarżone postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania - odnoszące się do odwołania strony złożonego razem z tym wnioskiem o przywrócenie terminu.
61 Spółka nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
62 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
63 Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
64 Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
65 Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.
66 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna trafnie zarzuca, że zaskarżony wyrok narusza opisane w niej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
67 Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w swej istocie do pominięcia przez Sąd pierwszej instancji, udokumentowanego w aktach sprawy, faktu aktywności zawodowej pełnomocnika strony skarżącej w okresie jego choroby. Zatem niedokonanie oceny tej okoliczności stanowi o naruszeniu przez WSA w Łodzi przede wszystkim przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Z ich treści wynika, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
68 W tym miejscu podkreślenia wymaga, że art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na zainteresowanego obowiązek uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, którą w rozumieniu art. 162 § 1 tej ustawy jest każda jej postać, w tym także niedbalstwo, jako jedna z form winy nieumyślnej.
69 O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 533/12, Gazeta Prawna 2013/84/4, i wskazane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, należy przy tym do organu rozpatrującego wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
70 Z poczynionych powyżej uwag wynika, że strona składająca wniosek
71 o przywrócenie terminu w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej strona nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, LEX nr 1233075). A zatem, przy ocenie wniosku
72 o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy
73 w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie (wyrok NSA z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt
74 I FSK 1279/12, LEX nr 1555882).
75 W wyroku z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2114/12 (LEX nr 1512635) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skoro z treści wniosku i załączonych dokumentów absolutnie nie wynika, iż wnioskodawca korzystający z placówki lecznictwa otwartego i skierowany do leczenia w domu nie mógł przeprowadzić żadnej rozmowy telefonicznej (wysłać maila), aby zlecić dokonanie czynności procesowej współpracownikowi lub samej stronie, to brak jest podstaw, aby przyjąć, że samo złożenie przez pełnomocnika skarżącej zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego jego niezdolność do pracy w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania ze względu na zły stan zdrowia, można było oceniać w kontekście przesłanki uprawdopodobnienia braku winy tegoż pełnomocnika (a co za tym idzie - skarżącej) w niedochowaniu terminu określonego w przepisie art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przy czym ocena ta nie może być utożsamiania z kwestionowaniem samego zaświadczenia lekarskiego; jak wyżej wskazano - należy rozróżnić samą przeszkodę od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi,
76 tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie.
77 W wyroku z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I GSK 1381/12 (LEX nr 1446500) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyjmuje się powszechnie, iż za przyczynę uzasadniającą w takim przypadku brak zawinienia uznawane są wszelkie nadzwyczajne okoliczności i zdarzenia, które w normalnym ciągu zdarzeń życiowych pojawiają się sporadycznie lub niespodziewanie. W tym kontekście mieści się też choroba, jednakże nie w całym swoim przebiegu, lecz w przypadku nagłego zachorowania w tej fazie przebiegu, która odpowiada wymogom zdarzenia nagłego, nieprzewidywalnego. Co do zasady, choroby stanowią naturalny aspekt życia człowieka wywołując każdorazowo stres związany z zachorowaniem, nie usprawiedliwiają jednak zawsze dysfunkcji
78 w zakresie wykonywania obowiązków dotyczących np. czynności procesowych. Choroba tylko w aspekcie nagłości zdarzenia, bądź wyjątkowych okoliczności jej przebiegu, może być rozpatrywana w kategorii przyczyn zwalniających od negatywnych skutków zaniedbania w dochowaniu terminu.
79 W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej w dniu 18 kwietnia 2014 r.,
80 a więc w czasie objętym zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do stawienia się
81 w sądzie w sprawach wymienionych w tym zaświadczeniu, sporządził wniosek
82 o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 kwietnia 2014 r. przed Sądem Okręgowym w Łodzi w sprawie X GC 1037/13. Wniosek ten przesłał pełnomocnikowi powoda, a w dniu 22 kwietnia 2014 r. złożył osobiście w sądzie.
83 Te niesporne w sprawie okoliczności jednoznacznie wskazują na zdolność pełnomocnika strony skarżącej do aktywności zawodowej. O ile zapalenie oskrzeli stanowić może usprawiedliwienie niestawiennictwa na rozprawach, co potwierdza zaświadczenie z dnia 18 kwietnia 2014 r., to nie sposób uznać, że usprawiedliwia niesporządzenie odwołania, choćby w formie wymagającej poszerzenia zawartej w nim argumentacji. Na marginesie można dodać, że pełnomocnik strony skarżącej być może mógł także skorzystać z pomocy innego jej pełnomocnika, gdyż w tym czasie radca prawny P.M. reprezentował skarżącą spółkę w postępowaniu dotyczącym odmowy zwrotu oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r.
84 Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości.
85 O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od strony skarżącej na rzecz organu administracji orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
86 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
87 [pic]
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 145 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 162 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 223 (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 228 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 185 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 203