Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r., II FSK 139/09
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r., II FSK 139/09Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Hanna Kamińska (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2008 r. sygn. akt I SA/Go 416/08 w sprawie ze skargi Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 22 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 II FSK 139/09
UZASADNIENIE
3 1. Agencja Mienia Wojskowego Oddział Terenowy w G. (dalej, jako strona lub skarżąca albo podatnik), pismem z 12 grudnia 2008 r, wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7
4 października 2008 r. sygn. I SA/Go 416/08. Wyrokiem tym Sąd I instancji
5 uchylił decyzję SKO w Z. z 22 stycznia 2008 r. o uchyleniu decyzji
6 Burmistrza B. z 23 listopada 2007 r. w przedmiocie określenia
7 podatku od nieruchomości za 2006 r.
8 Zakwestionowany wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego:
9 2. Burmistrz B., decyzją z dnia 23 listopada 2007r., określił skarżącej
10 wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości od działki nr [...] za
11 2006r. Organ wskazał, iż w złożonej przez skarżąca deklaracji w części F
12 "Informacje o podmiotach zwolnionych" zostały wykazane powierzchnie
13 gruntów i budynków, które wg podatnika podlegają zwolnieniu. Po ustaleniu
14 przez skarżącą, że PP Porty Lotnicze nie przedstawiły decyzji Prezesa Urzędu
15 Lotnictwa Cywilnego, zatwierdzającej przebieg granic części lotniczej lotniska,
16 skarżąca, 15 maja 2007 r. złożyła korektę deklaracji podatku za 2006r.
17 Jednocześnie wniosła o rozłożenie na raty zaległości podatkowych. Skarżąca,
18 3 lipca 2007r., ponownie złożyła korektę deklaracji za 2006r. nie
19 uwzględniając w nich części działki nr [...] o pow. 320 ha, budynków o
20 powierzchni 18 m2 i budowli o wartości 17.879.581,32 zł. Jednocześnie
21 wyjaśniła, iż nieruchomość w granicach działki nr [...] o powierzchni 320 ha
22 wraz z budynkami i budowlami jest, od 1 stycznia 2006r., w posiadaniu PP
23 Porty Lotnicze z/s w W. bez tytułu prawnego. Skarżąca powołała się
24 na art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
25 lokalnych (tj. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm., dalej także jako u.p.o.l) i
26 wskazała, iż PP Porty Lotnicze wykorzystują wymienioną nieruchomość na
27 swoje potrzeby gospodarcze i to one są zobowiązane od dnia 1 stycznia
28 2006r. do składania deklaracji podatkowej i opłacania zobowiązań
29 podatkowych od tych nieruchomości. Uzasadnieniu wskazano, ze PP Porty
30 Lotnicze poinformowały skarżącą, iż władają częścią lotniczą lotniska na
31 1
32 II FSK 139/09
33 podstawie art. 2 pkt. 6, art. 65 i 81 ustawy Prawo Lotnicze (tj. z 2006 r. Dz.U. Nr 100, poz 696) . Nadto, w umowie dzierżawy z 20 września 2007r. stwierdzono, że PP Porty Lotnicze od 1 stycznia 2006r. są w posiadaniu i władaniu nieruchomości. W ocenie organu podatkowego, skarżąca nie wykazała aby grunty, budynki i budowle, które zostały zadeklarowane, jako podlegające zwolnieniu w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., znajdowały się w obszarze części lotniczej lotniska użytku publicznego. Organ wskazał, iż nie ma żadnego potwierdzenia, aby w okresie 2006r, Prezes ULC wydał decyzję w sprawie ustalenia i zatwierdzenia granic części lotniczej lotniska cywilnego w B.
34 3. Strona, w odwołaniu od tej decyzji, zarzuciła naruszenie: a/ art. 6 i art. 7
35 ustawy z 30 maja 1996r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia
36 Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1
37 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; b/ art. 4 i art. 5 ustawy o podatkach i
38 opłatach lokalnych; c/ naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 4
39 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz 60 ze zm., dalej także jako
40 Ordynacja); d/ naruszenie art. 133 Ordynacji podatkowej poprzez nie
41 wezwanie do udziału w sprawie PP Porty Lotnicze w W., które jako
42 samoistny posiadacz nieruchomości bez tytułu prawnego winien być stroną
43 postępowania podatkowego. Strona wywodziła, ze nie jest posiadaczem
44 działki nr [...], ponieważ to PP Porty Lotnicze posiadały tą nieruchomość
45 - najpierw w posiadaniu samoistnym, później - w zależnym. Do odwołania
46 skarżąca dołączyła decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 28
47 listopada 2007r. o zatwierdzeniu przebiegu granicy części lotniczej lotniska
48 Z. – B.
49 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., decyzją z 22
50 stycznia 2008 r. na podstawie art. 23 § 2 Ordynacji, uchyliło decyzję organu I
51 instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO
52 wskazało w uzasadnieniu, że Agencja Mienia Wojskowego jest osobą prawną
53 działającą na podstawie przepisów ustawy z 30 maja 1996r. o
54 gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji
55 Mienia Wojskowego. Agencja dysponuje trzema rodzajami mienia: własnym o
56 którym mowa w art. 8 ustawy; powierzonym, o którym mowa w art. 6 ustawy i
57 przyjętym na przechowanie lub użyczonym na podstawie umów, o których
58 IIFSK 139/09
59 mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że nie podziela stanowiska skarżącej, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 2006r. ciąży na podmiocie który nieruchomością (częścią działki nr [...] położonej w obrębie N.) faktycznie władał bez tytułu prawnego tj. na PP Porty Lotnicze z siedzibą w W. Nadto organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji opodatkował część znajdujących się we władaniu skarżącej gruntów i budynków jako tzw. pozostałe. Wyjaśnienia wymaga wątpliwość, od kiedy część działki będącej przedmiotem postępowania użytkowana przez PP Porty Lotnicze, spełniała definicję lotniska użytku publicznego. Zdaniem organu podatkowego, decydujące znaczenie ma wydana przez Prezesa ULC decyzja zatwierdzająca przebieg granicy części lotniczej lotniska oraz okoliczność, czy decyzja ma charakter konstytutywny, czy jedynie deklaratoryjny.
60 5. W skardze do Sądu I instancji, Agencja Mienia Wojskowego, zarzuciła: 1)
61 naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 w zw. z ust. 3 oraz art. 3 ust. 1
62 pkt 4b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, iż Agencja
63 Mienia Wojskowego jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia podatku od
64 nieruchomości, art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w
65 zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia
66 Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego poprzez przyjęcie, iż
67 Agencja Mienia Wojskowego jest w każdym wypadku w zakresie
68 powierzonego jej przez Skarb państwa mienia przedsiębiorcą; 2) naruszenie
69 prawa procesowego tj. art. 234 Ordynacji poprzez rozstrzygnięcie na
70 niekorzyść strony wnoszącej odwołanie. W ocenie skarżącej, PP Porty
71 Lotnicze od 1 stycznia 2006 r. władało nieruchomością bez tytułu prawnego,
72 zaś dysponuje nieruchomością w ogóle - od 31 grudnia 2004 r., co ma wpływ
73 na przydanie przymiotu podatnika. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy nie
74 odniósł się do tego zarzutu.
75 6. Skarżąca, w piśmie z 11 kwietnia 2008 r., zarzuciła naruszenie art. 23 ust. 4 w
76 zw. z art. 19 ust. 1 i 3a oraz art. 20 ustawy o gospodarowaniu niektórym
77 składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego
78 poprzez przyjęcie, że prowadzenie działalności gospodarczej, o której mowa w
79 art. 23 ust. 4 odnosi się do całego zasobu nieruchomości Skarbu Państwa
80 7. IIFSK 139/09
81 będącego w władaniu AMW, a nie tylko do gospodarowania mieniem określonym w art. 23 tej ustawy.
82 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
83 8. W uzasadnieniu zakwestionowanego skargą kasacyjną orzeczenia, Sąd
84 wskazał, że wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji
85 podatkowej jest uwarunkowane koniecznością przeprowadzenia dodatkowego
86 postępowania dowodowego w znacznym rozmiarze, a nie koniecznością
87 odmiennej oceny już zgromadzonych dowodów. W ocenie Sądu I instancji,
88 organ podatkowy, w zaskarżonej decyzji, nie wskazał okoliczności
89 faktycznych jakie organ I instancji winien ustalić, ponieważ za taką okoliczność
90 nie można uznać zobowiązania organu I instancji do wyjaśnienia "jaki
91 charakter ma decyzja Prezesa ULC zatwierdzająca przebieg granicy części
92 lotniczej lotniska". Sąd zaznaczył, że organ nie wskazał również, dlaczego nie
93 zastosował art. 229 Ordynacji podatkowej. Według Sądu, nawet jeżeli organ I
94 instancji "sprawy dostatecznie nie wyjaśnił", to możliwość skorzystania przez
95 organ odwoławczy z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej jest zastrzeżona tylko
96 do sytuacji, w której postępowanie dowodowe należy prowadzić w całości lub
97 w znacznej części. Organ podatkowy nie wskazał, że przesłanki te w
98 przedmiotowej sprawie wystąpiły, ponieważ wskazania okoliczności
99 faktycznych nie można utożsamiać ze wskazaniem czynności jakie organ ma
100 dokonać. Fakt, iż decyzja Prezesa ULC o zatwierdzeniu granic części lotniczej
101 lotniska, wydana została dopiero w 2007r. - już po rozstrzygnięciu organu I
102 instancji - nie stanowił podstawy do przyjęcia, że postępowanie dowodowe nie
103 zostało przeprowadzone przez organ I instancji - czy też nie było ono
104 przeprowadzonego w znacznej części. Dlatego należało dokonać oceny
105 prawnej tego stanu faktycznego. Sąd wskazał nadto, że przy ocenie czy w
106 odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości przysługuje zwolnienie określone
107 w art. 7 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wydana przez
108 Prezesa ULC decyzja o zatwierdzeniu części lotniczej lotniska jest jednym z
109 dowodów na okoliczność, że nieruchomość (w całości lub w części) znajduje
110 się na obszarze części lotniczej lotniska użytku publicznego. Definicja części
111 lotniczych lotnisk użytku publicznego znajduje się w art. 2 pkt 6 ustawy z 3
112 lipca 2002 r. Dlatego też należało dokonać wyjaśnienia, czy nieruchomość ta
113 podlegać będzie ustawowemu zwolnieniu o jakim mowa wyżej w kierunku
114 9. II FSK 139/09
115 spełnienia przesłanek wynikających z ustawowej definicji "obszaru części lotniczych lotnisk użytku publicznego" - na co nie wskazał organ II instancji, uchylając decyzję organu I instancji, ograniczając wskazania do wyjaśnienia charakteru decyzji Prezesa ULC. Zdaniem Sądu, w postępowaniu wyjaśnione zostało, że Przedsiębiorstwo Państwowe Porty Lotnicze z siedzibą w W. było w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości m.in. w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2006r, co warunkuje możliwość zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Sądu, istnieje wątpliwość w zakresie, czy cała nieruchomość nr [...] była wykorzystana na część lotniczą lotniska, oraz, czy w całości była w posiadaniu podmiotu zarządzającego lotniskiem: tych okoliczności nie badano w postępowaniu. W sytuacji, w której nieruchomość w całości lub w części byłaby w posiadaniu skarżącej - byłaby ona podatnikiem tego podatku na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a cyt ustawy, jako że posiadanie nieruchomości Skarbu Państwa wynika z innego tytułu prawnego, a nie na podstawie art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Sądu I instancji, wskazania dokonane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji naruszają również art. 234 Ordynacji, ponieważ w sytuacji, w której organ stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało określone w wysokości niższej niż to wynika z przepisów prawa podatkowego, zwraca sprawę organowi podatkowemu pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji, co następuje w trybie art. 230 Ordynacji podatkowej.
116 9. W skardze kasacyjnej SKO zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także jako p.p.s.a..), poprzez uwzględnienie skargi w oparciu o przesłanki niemające istotnego wpływu na wynik sprawy, tj.: a) art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej - przez uznanie, że organ podatkowy drugiej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, nie wskazał okoliczności faktycznych, jakie organ pierwszej instancji winien zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, oraz że naruszając przepis art. 233 § 2 Ordynacji organ podatkowy drugiej instancji naruszył też art. 122, art. 125 § 1 i art. 127 Ordynacji podatkowej, b) art. 234 Ordynacji
117 II FSK139/09
118 podatkowej - przez uznanie, że organ podatkowy drugiej instancji wydał decyzję na niekorzyść strony, c) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - przez uchylenie się od rozpatrzenia i dokonania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wyczerpujący przez organy podatkowe, w kwestii czy w przedmiotowej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości jest Agencja Mienia Wojskowego, czy PP "Porty Lotnicze", 2) art. 141 § 4 i art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji publicznej i niedokonanie przez Sąd oceny prawnej, pomimo tego, że zdaniem WSA w przedmiotowej sprawie potrzeba taka zachodzi, 3) art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nierozważanie możliwości uchylenia uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji. SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz organu administracji publicznej kosztów postępowania. Zdaniem Kolegium, podatnikiem podatku od nieruchomości nie mogą być jednocześnie dwa podmioty. Z tego też powodu PP "Porty Lotnicze" nie są podatnikiem podatku od nieruchomości, dla których podatnikiem jest Agencja Mienia Wojskowego. W ocenie SKO, Sąd nie wskazał, w jaki sposób Kolegium naruszyło przepis art. 127 Ordynacji podatkowej stanowiący, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Wprawdzie z wywodu WSA wynika, że Sąd wiąże ten zarzut z zarzutem naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji, ale nie sposób doszukać się uzasadnienia tego stanowiska w treści wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku. Wbrew ocenie Sądu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało okoliczności faktyczne, które organ podatkowy pierwszej instancji ma zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. od kiedy część działki będącej przedmiotem postępowania podatkowego przez PP "Porty Lotnicze" spełnia definicję lotniska użytku publicznego oraz - w szczególności - czy decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego zatwierdzająca przebieg granicy części lotniska ma charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny. Co do naruszenia zawartego w art. 234 Ordynacji podatkowej zakazu reformationis in peius, SKO uznało, że jest on chybiony, ponieważ sporną decyzją jest decyzja kasacyjna - zgodnie z
119 IIFSK 139/09
120 żądaniem odwołania złożonego przez Agencję Mienia Wojskowego. Organ I instancji może skorzystać z wywodu prawnego organu odwoławczego, lub przeprowadzić własny - odmienny, ale musi uzasadnić tę część decyzji. W opinii Kolegium, Sąd w zaskarżonym wyroku nie wykazał, aby opisane przez niego naruszenie przepisów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. (o ile rzeczywiście miało miejsce) stanowiło o konieczności uchylenia decyzji Kolegium. Uzasadniając zarzut naruszenia przez WSA art. 141 § 4 i art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniającego skargę powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, a ponadto, w razie potrzeby, ocenę prawną, o której mowa w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem SKO, uzasadnienie wyroku nie przedstawia niezbędnych i jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu podatkowego, tylko podaje, że organ ten powinien dokonać oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie określenia strony w postępowaniu podatkowym.
121 10. Podatnik nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną
122 11. Na rozprawie przed NSA pełnomocnik SKO - rpr. W. K. - popierał
123 skargę kasacyjną.
124 12. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
125 Przedmiotem kontroli (pod względem zgodności z prawem) Sądu pierwszej instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji., którą - w wyniku rozpatrzenia odwołania Agencji Mienia Wojskowego OT w G. od decyzji Burmistrza B., określającej skarżącej Agencji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r.. - uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
126 W uchylonej decyzji organu pierwszej instancji określono zobowiązanie w podatku od nieruchomości od działki nr [...], obręb K., która stanowi własność Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego w W. OT w G. oraz od znajdujących się na niej budynków i budowli.
127 7
128 II FSK 139/09
129 Strona zadeklarowała do opodatkowania tylko część tej nieruchomości o powierzchni 653183 m2 oraz znajdujące się na niej budynki (wg stawek dla gruntów i budynków "pozostałych"), wywodząc, że pozostałe grunty o powierzchni 3200000 m2 oraz znajdujące się na nich budynki i budowle podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który przewiduje zwolnienie dla budynków, budowli i zajętych pod nie gruntów na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego z uwagi na faktyczne wykorzystywanie tych gruntów, budynków i budowli przez PP Porty Lotnicze z siedzibą w W. na cele lotniska Z. B.
130 W związku z zakwestionowaniem tego zwolnienia, bowiem Agencja nie przedstawiła stosownej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o przebiegu granicy części lotniczej lotniska, wymaganej art. 68 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. nr 130, poz. 1112), Agencja ostatecznie w postępowaniu przez organem pierwszej instancji zajęła stanowisko, że nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od części działki nr [...] o powierzchni 3200000 m2 zajętej na cele lotniska i pozostającej w samoistnym posiadaniu PP Porty Lotnicze (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.).
131 Organ podatkowy pierwszej instancji nie uwzględnił tego stanowiska i określił zobowiązanie podatkowe od tej części działki oraz znajdujących się na niej budynków i budowli wg stawek przewidzianych dla przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (od gruntów nie zajętych pod lotnisko oraz znajdujących się na nich budynków i budowli wg stawek przewidzianych dla "pozostałych" przedmiotów opodatkowania).
132 W odwołaniu od tej decyzji Agencja wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Przede wszystkim wskazała, ze organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że PP Porty Lotnicze nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, którą samoistnie posiadało bez tytułu prawnego do dnia 20 września 2007 r., kiedy to zawarto umowę dzierżawy gruntu wraz ze znajdującymi się na nim obiektami.
133 IIFSK 139/09
134 Samorządowe Kolegium Odwoławcze przede wszystkim uznało za niezasadne zarzuty kwestionujące obowiązek podatkowy strony, stwierdzając, że:
135 1) Agencja, której na mocy art. 6 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o
136 gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o
137 Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. nr 90, poz. 405) powierzono wykonywanie
138 prawa własności w odniesieniu do mienia stanowiącego własność Skarbu
139 Państwa jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1
140 pkt 1 u.p.o.l.;
141 2) podatek należy obliczać wg najwyższych stawek przewidzianych dla
142 gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności
143 gospodarczej, bowiem art. 23 ust. 4 ww. ustawy z 30 maja 1996 r. stanowi
144 wprost, że Agencja prowadzi działalność gospodarczą jako przedsiębiorca;
145 3) organ pierwszej instancji niezasadnie opodatkował część znajdujących się
146 we władaniu Agencji gruntów i budynków wg stawek przewidzianych dla
147 "pozostałych" przedmiotów opodatkowania.
148 4) Ponadto SKO uznało, że wyjaśnienia wymagają następujące kwestie:
149 a) od kiedy część działki opodatkowana w nin. sprawie, będąca w użytkowaniu
150 PP Poty Lotnicze spełnia definicją lotniska użytku publicznego, przy czym
151 decydująca w tym zakresie jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego
152 zatwierdzająca przebieg granicy części lotniczej lotniska,
153 b) wyjaśnienia wymaga, czy decyzja ta ma charakter konstytutywny, czy
154 deklaratoryjny.
155 Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezesa ULC z 28 listopada 2007 r., zatwierdzająca przebieg granicy części lotniczej lotniska Z. B., którą objęto część działki nr [...] oddaną PP Portom Lotniczym w dzierżawę na mocy umowy z 20 września 2007 r., jednakże należy bezspornie wyjaśnić, czy tego rodzaju decyzja nie była wydana wcześniej, ponieważ jest faktem powszechnie znanym, że w tym miejscu wcześniej funkcjonowało lotnisko.
156 Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na decyzję odwoławczą, uznając że została ona wydana z naruszeniem art. 122, 125 § 1, 233 § 2, 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 234 § 2 Ordynacji w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.
157 IIFSK 139/09
158 Sąd uznał, że SKO nie wyjaśniło w decyzji, dlaczego uznało Agencję za podatnika podatku od nieruchomości od gruntów i budowli znajdujących się w samoistnym posiadaniu PP Portów Lotniczych, nie wyjaśniło że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji, bowiem z decyzji wynika jedynie, że organ pierwszej instancji ma jedynie ustalić, czy decyzja Prezesa ULG ma charakter konstytutywny czy deklaratywny. Ponadto Kolegium orzekło na niekorzyść strony odwołującej się uznając, że wszystkie grunty, budynki i budowle podlegające opodatkowaniu powinny być opodatkowane wg stawki najwyższej.
159 Kolegium wywodzi w skardze kasacyjnej przede wszystkim, że wytknięte przez Sąd uchybienia decyzji odwoławczej nie miały wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Kolegium w decyzji odwoławczej wyczerpująco wyjaśniono, dlaczego podatnikiem podatku od nieruchomości jest skarżąca Agencja, a nie PP Porty Lotnicze. Podatnikiem nie mogą być jednocześnie dwa podmioty, stąd wystarczające jest wykazanie, że obowiązek podatkowy spoczywa na Agencji. Stanowisko to nie jest uzasadnione, bowiem stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w samoistnym posiadaniu, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Zatem organ odwoławczy rozpatrując odwołanie strony, w którym wskazywano na obowiązek podatkowy ciążący na PP Portach Lotniczych na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. powinien rozważyć i ocenić, czy materiał dowodowy potwierdza, że części działki nr [...] znajdowała się w samoistnym posiadaniu Portów, czy ewentualnie okoliczność ta wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
160 Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast ani do okoliczności faktycznych sprawy w tym zakresie, ani do stanu prawnego.
161 Nie jest też uzasadnione twierdzenie SKO, że w decyzji odwoławczej wykazano, że występują podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem organ nie wskazał, dlaczego rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, co narusza art. 233 § 2 Ordynacji.
162 10
163 II FSK 139/09
164 Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się pismo PP Porty Lotnicze potwierdzające wykorzystywanie spornego gruntu dla potrzeb cywilnej komunikacji lotniczej (k. 194 i 213), wyjaśnienia wymagała ewentualnie kwestia wydania decyzji przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego zatwierdzającej przebieg granicy części lotniczej lotniska Z. B. W aktach sprawy (dot. lat 2006 i 2007) znajdowały się jednak decyzje Prezesa ULC z 8 stycznia 2004 i 28 listopada 2007 r., zatwierdzające przebieg części lotniczej lotniska oraz z dnia 10 listopada 2009 r. dot. rejestracji lotniska cywilnego, które powinny być uwzględnione przez organ przy dokonywaniu ustaleń faktycznych.
165 Jak trafnie zauważa WSA znaczenie tych decyzji dla załatwienia sprawy to zagadnienie prawne, a nie faktyczne, zatem przesądzenie tej okoliczności nie mogło stanowić przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 233 § 2 Ordynacji Reasumując organ nie wskazał w decyzji żadnych innych okoliczności wymagających przeprowadzenia postępowania dowodowego - poza koniecznością wyjaśnienia, czy była wcześniej (przed decyzją z dnia 28 listopada 2007 r.) wydana decyzja Prezesa ULC dot. granic lotniska (w sytuacji, gdy akta sprawy zawierały w tej kwestii dane). Niewątpliwie wyjaśnienie takiej okoliczności nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, zatem trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że z uzasadnienia decyzji SKO nie wynika, aby istniały przesłanki do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji, tj. uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi B.
166 Powyższą wątpliwość Kolegium powinno było wyjaśnić we własnym zakresie, jeżeli jego zdaniem kwestia ta miała istotny wpływ na wynik sprawy i nie została przedstawiona w decyzji organu pierwszej instancji.
167 Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.
168 Przede wszystkim wydając decyzję kasacyjną (zakładając, że istniałyby ku temu powody) organ odwoławczy powinien wskazać w jakim zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia i jakie znaczenie dla załatwienia sprawy mogą mieć przeprowadzone uzupełniające dowody. Nie powinien natomiast wyrażać swojego stanowiska odnośnie do sposobu rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii mających znaczenie dla załatwienia
169 11
170 IIFSK 139/09
171 sprawy, skoro uznał, że bez postępowania dowodowego nie można sprawy rozstrzygnąć.
172 W niniejszej sprawie dotyczy to stanowiska SKO wyrażonego w decyzji odnośnie do tego, kto jest w nin. sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości oraz jakie stawki powinny być zastosowane do poszczególnych przedmiotów opodatkowania.
173 Nieuzasadnione jest stanowisko SKO, iż Sąd dostrzegając wady uzasadnienia decyzji powinien ograniczyć się do uchylenia samego uzasadnienia, a nie całej decyzji. Niezależnie od bezzasadności poglądu co do wadliwości samego uzasadnienia decyzji (skoro - co wyżej wyjaśniono brak było przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 233 § 2 Ordynacji), bezpodstawne jest stanowisko o możliwości uchylenia przez Sąd samego uzasadnienia zaskarżonego aktu. Taka ewentualność nie została przewidziana w art. 145 § 1 P.p.s.a. Niewątpliwie uchylenie decyzji w części, o którym mowa w tym przepisie nie odnosi się do jej uzasadnienia, lecz dotyczy decyzji rozstrzygających o różnych kwestiach, które da się wyodrębnić i wydzielić bez wzruszenia pozostałej części rozstrzygnięcia (wraz z jego uzasadnieniem). W sytuacji, gdy Sąd stwierdza brak podstaw do wydania decyzji kasacyjnej sprawa wymaga rozpoznania przez organ odwoławczy. Sąd nie może w takim przypadku zamieszczać w wyroku oceny prawnej okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy, bowiem naruszyłoby to tok instancji, zatem bezpodstawny był zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 141 § 4 i art. 153 P.p.s.a. Wobec tego, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
174 12
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 125 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 127
- Ordynacja podatkowa, art. 133
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 229
- Ordynacja podatkowa, art. 230
- Ordynacja podatkowa, art. 233 (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 234
- Prawo lotnicze, art. 68
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 3
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 7
Cytowane w
Cytowane w 8 orzeczeniach.
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2025 r., I OSK 2308/21
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2025 r., I OSK 1104/22
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2024 r., III OSK 4345/21
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., I OSK 2088/22
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r., I OSK 196/21
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2022 r., I SA/Wa 1160/19
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2016 r., I OSK 1828/14
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 września 2011 r., I SA/Go 605/11