Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FSK 1187/12

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FSK 1187/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 884/11 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 23 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: "WSA") w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 884/11, oddalił skargę M. B. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (dalej: "SKO") w przedmiocie odmowy zawieszenie postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.).

3 Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że wnioskiem z dnia 3 czerwca 2011 r. Skarżąca wystąpiła o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. dotyczącego nieruchomości w T.. Skarżąca wskazała na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie stwierdzenia bezskuteczności czynności zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków.

4 Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Wójt Gminy D. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania podatkowego. Organ stwierdził, że toczące się przed WSA postępowanie sądowe dotyczące stwierdzenia bezskuteczności czynności zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dla działki położonej w obrębie T. nie ma wpływu na wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r.

5 Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca złożyła zażalenie, w którym zarzuciła, iż wydane postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zdaniem Skarżącej, organ podatkowy nie rozpatrzył należycie złożonego wniosku, przez co wydał niewłaściwe rozstrzygnięcie.

6 Postanowieniem z dnia 23 września 2011 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że WSA rozpatrzył już wskazywaną przez Skarżącą sprawę. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 578/11 Sąd odrzucił skargę na czynność materialno-techniczną Starosty w przedmiocie dokonania zamian danych w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że w sprawie należało odmówić zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r., ponieważ wniosek Skarżącej o zmianę danych w rejestrze gruntów nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "o.p."). Kolejno organ wskazał, że Wójt Gminy prawidłowo powołał podstawę prawną, wskazując przepisy art. 201 § 1 pkt 2, § 2 oraz § 3 o.p., w uzasadnieniu postanowienia.

7 W skardze do WSA Skarżąca zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie art. 121, art. 122, art. 124, art. 194 § 3 i art. 217 § 2 o.p.

8 W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

9 WSA uznał, skargę za nieusprawiedliwioną. Sąd, po krótkiej wzmiance na temat zasad kontroli sądowoadministracyjnej, wskazał, iż spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie podatkowe dotyczące ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego uzależnione jest od rozstrzygnięcia kwestii bezskuteczności czynności materialno - technicznej w zakresie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, znajdującej się na etapie sądowo administracyjnym w związku ze złożoną na tę czynności skargą do WSA. Inaczej mówiąc, czy ustalenie wysokości tego podatku zależne jest od wyniku postępowania sądowo administracyjnego odnoszącego się do zakwestionowania przez podatnika zmiany dokonanej w ewidencji gruntów i budynków.

10 W kolejnym fragmencie uzasadnienia WSA wskazał, że rozstrzygniecie sądowoadministracyjne w zakresie czynności materialno technicznej dotyczącej zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. dla ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego.

11 Następnie WSA odniósł się do powoływanej przez Skarżącą przyczyny zawieszenia i wskazał, że z akt sprawy wynika, iż na etapie podejmowania przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia 11 sierpnia 2011 r. o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego, jak i postanowienia wydanego w wyniku wniesionego zażalenia przez SKO z dnia 23 września 2011 r., WSA nie prowadził postępowania w sprawie stwierdzenia bezskuteczności zmian dokonanych w ewidencji gruntów i budynków, bowiem postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 578/11 odrzucił skargę podatniczki z powodu naruszenia przez skarżącą 14-dniowego terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którego zachowanie jest warunkiem nieodzownym do merytorycznego rozpatrzenia skargi w przedmiocie stwierdzenia bezskuteczności czynności materialno - technicznej w zakresie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Dalej WSA wspomniał, że skarga kasacyjna na powołany wyżej wyrok została oddalona orzeczeniem NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1835/11. Jednocześnie zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie powyższe zagadnienie zostało już raz rozpatrzone i rozstrzygnięte w prawomocnym postanowieniu WSA z dnia 14 lutego 2011 r. odrzucającym skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1269/10.

12 Nie budzi zatem wątpliwości w przekonaniu WSA teza organów podatkowych o braku podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego na 2010 r., skoro w dacie rozstrzygania wniosku o zawieszenie postępowania sprawa o sygn. akt II SA/Bd 578/11, stanowiąca w ocenie Skarżącej kwestię prejudycjalną, zakończona została przez WSA, poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi.

13 W skardze kasacyjnej Skarżąca (zastępowana przez pełnomocnika – adwokata) wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

14 W oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania tj.:

15 - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne ustalenia stanu faktycznego,

16 - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 254 § 1 o.p. przez niewłaściwe zastosowanie,

17 - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,

18 - art. 47 w zw. z art. 41 ust. 1 karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 2007 r. Nr 303, poz. 1, dalej: Karta Praw Podstawowych UE)

19 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

20 W pismach procesowych z dnia 25 maja 2012 r., 30 maja 2012 r., 6 lipca 2012 r. oraz 8 kwietnia 2014 r. podpisanych przez męża Skarżącej przedstawione zostały uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

21 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

22 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

23 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że NSA jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu I instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że NSA jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1(34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.).

24 Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

25 Należy zauważyć, że w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną to strona składająca ten środek zaskarżenia wskazuje zakres kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy. NSA będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się WSA (por. np. wyroki NSA: z 30 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1289/04; z 13 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 365/07; z 13 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 906/08; z 30 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 777/11, dostępne w systemie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejnym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest, nie tylko sformułowanie podstaw kasacyjnych ale także ich uzasadnienie, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie (por. wyrok NSA z 3 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1663/09 oraz z 26 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1667/09 dostępne w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Te ogólne uwagi były konieczne wobec dostrzeżonych niedociągnięć skargi kasacyjnej.

26 Pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego.

27 Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że w myśl przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a w razie gdy wskutek uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.

28 Jest to przepis procesowy, który co do zasady mógłby uzasadniać błędne ustalenie stanu sprawy, a także wadliwość uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną kwestionowania ustaleń, jeżeli uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA 2010/3/39).

29 W rozpoznawanej sprawie WSA stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia zawarł w uzasadnieniu wyroku. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie stanu sprawy nie mógł zostać zatem uwzględniony.

30 Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia. Wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. wyroki NSA z 28 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 900/09, z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1713/10, z 30 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 745/11, dostępne w systemie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

31 Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd I instancji, dokonano też jego oceny. To, że Skarżąca nie zgadza się z tą oceną nie oznacza jeszcze, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Za pomocą tego przepisu nie można bowiem zwalczać przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska, co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego.

32 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 254 § 1 o.p. przez niewłaściwe zastosowanie.

33 Nie inaczej jest też w przypadku zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sam fakt, że autor skargi kasacyjnej wskaże na naruszenie przepisów tej rangi, nie oznacza samo w sobie, że zarzuty te, zasługują na uwzględnienie. Normy konstytucyjne, mające ze swej istoty dosyć ogólny charakter - w oparciu o przyjęty przez ustawodawcę system wartości wskazują szczególnie istotne dobra, wymagające ochrony na poziomie ustawy zasadniczej. Stąd też formułowanie zarzutów dotyczących naruszenia tej rangi przepisów, powinno być szczególne wyważone i starannie uzasadnione. Nie czyni temu w najmniejszym chociaż stopniu rozpoznawana skarga kasacyjna, w której brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia i uzasadnienia postawionych w tym zakresie zarzutów.

34 Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł również odnieść się do zarzutu naruszenia art. 47 w zw. z art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE. Wnoszący skargę kasacyjną nie uzasadnił bowiem, w jaki konkretny sposób normy te zostały przez WSA naruszone.

35 Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.