Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r., II FSK 1114/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r., II FSK 1114/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA: Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt . I SA/Op 85/08 odrzucające skargę w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 20 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Op 85/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w O. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 20 lutego 2008 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

3 W uzasadnieniu Sąd wskazał, że od skargi wniesionej przez radcę prawnego A. P. - S. nie został uiszczony wpis stały, w kwocie 100,00 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 - dalej: rozporządzenie, w związku z art. 231 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), a wobec tego skarga, na podstawie art. 221, podlega odrzuceniu.

4 Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając w całości powyższe postanowienie i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

5 - art. 221 p.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. z 2007 r. Dz.U. Nr 11, poz. 74 ze zm. - dalej: u.s.u.s., poprzez odrzucenie skargi, co do której nie istniał obowiązek uiszczenia opłaty sądowej przez skarżącego;

6 - art. 114 ust. 4 u.s.u.s., przez niezastosowanie, mimo że skarżący na podstawie tego przepisu jest zwolniony od opłat sądowych, w tym również opłat od wniesienia skargi.

7 W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w art. 114 ust. 4 u.s.u.s. przewidziano ustawowe, całkowite i podmiotowe zwolnienie skarżącego od opłat sądowych (vide: postanowienie SN z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt IUZ 24/06).

8 Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o:

9 - uchylenie zaskarżonego postanowienia,

10 - zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

13 W sprawie niniejszej należy uznać, iż nie istniała podstawa uiszczenia wpisu od skargi.

14 W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzono zasadę, że koszty postępowania obciążają strony w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem (art. 199 p.p.s.a.). Koszty sądowe (takie jak wpis i opłata kancelaryjna), co do zasady, obciążają więc podmiot, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 p.p.s.a.).

15 Wskazane powyżej przepisy nie eliminują jednak zwolnień od ponoszenia opłat sądowych przyznanych stronom na podstawie niniejszej ustawy oraz przepisów szczególnych, ulokowanych w innych ustawach, poza tą ustawą, na co wskazuje zarówno treść art. 199 jak i art. 214 p.p.s.a.

16 Pełnomocnik skarżącego powołał się na art. 114 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Oznacza to, że zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych dotyczy nie jakiejkolwiek działalności skarżącego, lecz działalności określonej w powołanej ustawie.

17 Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. skarżący wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą. Uszczegółowienie tych zadań, z których niewątpliwie wynika zakres prowadzonej przez Zakład działalności w rozumieniu art. 114 ust. 4 ustawy, zawierają przepisy art. 68-71. Stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.s.u.s. do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z czym nieodzownie łączy się dochodzenie nieopłaconych składek lub opłaconych w zaniżonej wysokości oraz nienależnie pobranych, w trybie egzekucyjnym.

18 Znajduje to także potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej: u.p.e.a.) nakazujących wierzycielowi, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (np. art. 6 § 1 u.p.e.a.), a także wprowadzających regulację, z której wynika, iż w ściśle określonych sytuacjach (art. 19 § 4 u.p.e.a.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym własnych wierzytelności.

19 Przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. umarzające postępowanie egzekucyjne wszczęte z wnioski skarżącego jako wierzyciela składek z tytułu ubezpieczeń społecznych. Prowadzi to do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot mieszczący się w zakresie określonym w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych - skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 114 ust. 4 u.s.u.s

20 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

21 Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści