Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., II FSK 1082/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r., II FSK 1082/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Sędzia WSA (del.) Artur Adamiec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 630/16 w sprawie ze skargi E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku od środków transportowych za 2013 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 28 września 2016 roku, sygn.akt I SA/Gd 630/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2016 roku w przedmiocie podatku od środków transportowych.

3 Jak wynika z uzasadnienia Sądu I instancji spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy środki transportu skarżącej spółki były wykorzystywane dla przewozu kombinowanego, w sposób uprawniający do zwrotu zapłaconego podatku od tego środka. Jak wskazała spółka w ramach prowadzonej działalności przewozi głównie ładunki w kontenerach pomiędzy terminalami kontenerowymi a odbiorcami na terenie kraju. Kontener w ramach przewozu korzysta zarówno z transportu drogowego jak i kolejowego. W ocenie strony taki sposób wykonywania przewozu wyczerpuje definicję transportu kombinowanego. Jeżeli ładunek pomiędzy punktem nadania i odbioru korzysta z dwóch różnych gałęzi transportu to jest to przewóz kombinowany. Regułą jest wykorzystanie tylko jednej jednostki ładunkowej (palety, kontenera lub innego urządzenia transportowego) na całej trasie przewozu oraz wykorzystanie transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej bądź morskiej na głównej trasie przejazdu. Trasy dowozowe i odwozowe do/z miejsca przeznaczenia i nadania środka transportu wykonywane są za pomocą transportu drogowego, jako docierającego do największej liczby lokalizacji. Z powyższego, zdaniem skarżącej wynika, że istotą transportu kombinowanego jest korzystanie z dwóch różnych gałęzi transportu przez ładunek, a nie środek transportu.

4 W ocenie sądu strona skarżąca jest częścią łańcucha transportu kombinowanego i zajmuje się obsługą kontenerów w transporcie, czyli transportuje je wykorzystując ciągniki i naczepy, przy czym przewóz koleją dotyczy wyłącznie kontenerów, co determinuje stanowisko Sądu o braku podstaw do żądania przez spółkę zwrotu podatku od środków transportowych na podstawie art.11a ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2017 poz.1785 t.j – dalej w skrócie "u.p.o.l.")

5 Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła skargę kasacyjną żądając zmiany zaskarżonego wyroku w całości poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji i wydanie decyzji o zwrocie podatku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

6 1.prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 roku w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, polegającą na przyjęciu, że przedmiotowe rozporządzenie nie ma zastosowania do ważenia będącego podstawą nałożenia kary, a w szczególności, nie rozważeniu znaczenia prawnego zwrotu "wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu".

7 2.prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art.11a ust.1-4 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że warunkiem koniecznym dla uznania transportu kombinowanego przy transporcie kontenerowym jest przewożenie środków transportu drogą kolejową.

8 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji transportu kombinowanego, a w świetle powszechnego znaczenia tego pojęcia należy go rozumieć jako przewóz ładunków wykorzystując więcej niż jedną gałąź transportu na trasie przewozu ładunku. Z powyższego wynika, że istotą transportu kombinowanego jest korzystanie z dwóch różnych gałęzi transportu przez ładunek, a nie środek transportu. Tym samym organy w sposób niedopuszczalny zawężają interpretację przepisu art.11 a ust.1 u.p.o.l. poprzez dodanie nie wynikającego z treści przepisu warunku , że środek transportu musi być przewożony koleją.

9 Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

10 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

11 Stosownie do treści art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 poz.1369, dalej w skrócie "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Art.185 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. A jak wynika z treści art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W świetle przywołanych przepisów należy stwierdzić, że żądanie skargi kasacyjnej co do zakresu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, a mianowicie zmiany zaskarżonego wyroku, uchylenie decyzji obu instancji i wydanie decyzji o zwrocie podatku nie znajduje umocowania w powołanych przepisach. Wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne.

12 Jak stanowi treść art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

13 Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 roku w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, polegającą na przyjęciu, że przedmiotowe rozporządzenie nie ma zastosowania do ważenia będącego podstawą nałożenia kary, a w szczególności, nie rozważeniu znaczenia prawnego zwrotu "wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu". W rozstrzyganej sprawie nie oceniano bowiem kwestii nakładania jakichkolwiek kar w ramach wykonywania transportu drogowego. Wskazywany w skardze kasacyjnej przepis nie stanowił też podstawy rozstrzygnięcia ani organów, ani Sądu I instancji.

14 Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art.11 a ust.1-4 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że warunkiem koniecznym dla uznania transportu kombinowanego przy transporcie kontenerowym jest przewożenie środków transportu drogą kolejową.

15 Zgodnie z treścią art.11 a ust.1 u.p.o.l. podatnikom wykorzystującym środki transportu, o których mowa w art.8 pkt.1-6 tej ustawy, dla wykonywania przewozów w transporcie kombinowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje zwrot zapłaconego podatku od środków transportowych wykorzystywanych w tym transporcie. Wskazany przepis wyznaczający zakres przedmiotowy opodatkowania ma istotne znaczenie ze względu na to, że określony w art. 11a ust. 1 u.p.o.l. zwrot może dotyczyć wyłącznie wymienionych w tym przepisie środków transportowych. A tymi środkami są: samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton; samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton; ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton; ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton; przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; autobusy. Przedstawiony katalog środków transportowych ma charakter zamknięty.

16 Pojęcie transportu kombinowanego zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 13 tej ustawy, jest to przewóz rzeczy, podczas którego samochód ciężarowy, przyczepa, naczepa z jednostką ciągnącą lub bez jednostki ciągnącej, nadwozie wymienne lub kontener 20-stopowy lub większy korzysta z drogi w początkowym lub końcowym odcinku przewozu, a na innym odcinku z usługi kolei, żeglugi śródlądowej lub transportu morskiego. Zważywszy na ostatnie zdanie art. 11a ust. 3 u.p.o.l., zwrot podatku od środków transportowych wykorzystywanych w transporcie kombinowanym został ograniczony jedynie do transportu drogowo-kolejowego. Jedynie dokument potwierdzający wykonanie transportu koleją stanowi podstawę sporządzenia wniosku o zwrot zapłaconego podatku od środków transportowych. Jak trafnie to ocenił sąd pierwszej instancji zwrot podatku dotyczy wszystkich środków transportowych podlegających opodatkowaniu, z wyjątkiem autobusów. Warto podkreślić, że zwrot może dotyczyć jedynie części podatku przypadającej na środki transportowe wykorzystywane w transporcie kombinowanym. Istotne jest również, że zwrot podatku przysługuje wyłącznie od jazd wykonywanych koleją przez środek transportowy stanowiący przedmiot opodatkowania wskazany w art. 8 pkt 1-6 u.p.o.l.

17 Jak trafnie to ocenił sąd pierwszej instancji kontener nie jest środkiem transportowym, o którym mowa w art. 8 pkt 1-6 u.p.o.l., dlatego też jego przewóz, nawet dokonywany w formie transportu kombinowanego za pośrednictwem kolei, nie uzasadnia zwrotu podatku od środków transportowych. To pojazd, od którego został zapłacony podatek, musi być przewożony, przynajmniej na jednym z odcinków transportu, za pośrednictwem kolei. Stwierdzenie to miało decydujący wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że należące do skarżącej pojazdy, za które spółka opłaciła należny podatek od środków transportowych, nie przemieszczały się na terenie kraju korzystając z transportu kolejowego. Jedynie kontenery pokonywały część drogi, przewożone koleją. W takiej sytuacji, skoro same środki transportu nie były przewożone koleją, a jedynie przez kolej transportowany był ładunek (kontenery), to nie uczestniczyły one w transporcie kombinowanym, w sposób uprawniający od uzyskania zwrotu zapłaconego od niego podatku.

18 Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej nie miały usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 184 p.p.s.a.