Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r., II FSK 1082/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r., II FSK 1082/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 630/10 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 630/10, oddalił skargę B. P. – nazywanej dalej "Skarżącą", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 września 2010 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r.

3 Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r. Burmistrz Miasta S. ustalił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. Decyzja obejmowała okres od sierpnia do grudnia 2007 r.

4 Rozpoznawszy odwołanie Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027, z późń. zm.) podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z danymi zawartymi w powyższej ewidencji Skarżąca wraz trzema innymi osobami od dnia 27 lipca 2007 r. była współwłaścicielem nieruchomości podlegającej opodatkowaniu. Ponadto, do dnia 6 lipca 2007 r. nieruchomość ta była zajęta przez Gminę S. i na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", nie podlegała opodatkowaniu.

5 Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję organu odwoławczego. Podniesiono w niej, że – wbrew twierdzeniom organów podatkowych – Urząd Miejski w 2007 r. wciąż był posiadaczem nieruchomości. W dniu 13 marca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, w sprawie o sygn. akt I OSK 311/06, zobowiązujący Gminę do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jej właścicielom, w tym Skarżącej. Niemniej jednak dopiero w grudniu 2007 r. Gmina, jako właściciel nieruchomości, wystąpiła do Sądu Rejonowego o zmianę wpisu właściciela w księdze wieczystej. Postanowienie o dokonaniu wpisu zostało wydane przez Sąd Rejonowy w dniu 31 stycznia 2008 r. Tym samym przez cały 2007 r. właścicielem nieruchomości pozostawała Gmina. Inną okolicznością potwierdzającą, w ocenie Skarżącej, że Gmina w 2007 r. wciąż zajmowała sporną nieruchomości, był na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie (sygn. akt I ACa 896/09) z dnia 10 listopada 2009 r. – nakazano w nim bowiem Gminie wydanie nieruchomości Skarżącej.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako niezasadną. Wskazując na uregulowanie zawarte w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. sąd zwrócił uwagę, że kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, kto był właścicielem nieruchomości w okresie od sierpnia do grudnia 2007 r. oraz czy w tym czasie sporną nieruchomością władał posiadacz samoistny. W ocenie sądu, zważywszy na treść art. 21 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego, organy podatkowe związane były danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie były uprawnione do poczynienia własnych ustaleń – tym bardziej, że ustalenia te były zgodne z istniejącym stanem prawnym. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.) i zgodnie z treścią tego przepisu stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Na poparcie swojego stanowiska sąd pierwszej instancji wskazał na bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

7 Sąd pierwszej instancji opisawszy instytucję posiadania samoistnego ocenił, że nie sposób było uznać Gminy za posiadacza samoistnego nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.) – po jej stronie zabrakło bowiem woli posiadania nieruchomości dla siebie (animus). Jak sąd zauważył, już w dniu 4 lipca 2007 r. Gmina wyraziła wolę przekazania nieruchomości, na co wskazuje protokół z dnia 5 lipca 2007 r. Wcześniej natomiast Gmina podjęła szereg innych czynności wskazujących na brak po jej stronie elementu woli, mianowicie: opróżniła pomieszczenia, wypowiedziała umowy o media oraz powiadomiła Skarżącą o zamiarze wydania nieruchomości i oddania kluczy do budynku. O braku woli świadczyć miało także postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2010 r. o zezwoleniu na złożenie klucza do budynku w depozycie sadowym. Odnosząc się do przywołanego w skardze wyroku z dnia 10 listopada 2009 r. sąd stwierdził, że wbrew temu co podniosła Skarżąca, Sąd Apelacyjny nie przyznał, iż Gmina była posiadaczem samoistnym. Z wyroku tego wynika jedynie, że Gmina władała nieruchomością i znajdowała się ona w jej posiadaniu.

8 W ocenie sądu pierwszej instancji, bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostawało także postanowienie Sądu Rejonowego o dokonaniu wpisu do księgi wieczystej. Wpis w księdze wieczystej – dotyczący zmiany właściciela – nie ma bowiem charakteru konstytutywnego, co wynika z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361, z późn. zm.).

9 Tym samym, organy podatkowo prawidłowo ustaliły, że to na Skarżącej ciążył obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za okres od sierpnia do grudnia 2007 r.

10 W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

11 Podniesiono w niej, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że Gmina nie była posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości, a obowiązek podatkowy ciąży na Skarżącej.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

13 Skarga kasacyjna w sposób oczywisty pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu.

14 Odnosząc się do zawartego w niej jedynego zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 u.p.o.l. przez "błędną wykładnię", trzeba podkreślić, że absolutnie nie przystaje on do okoliczności wskazanych w jego uzasadnieniu. Rzecz w tym, że autor skargi kasacyjnej w swoim wywodzie starał się wykazać, że skarżąca "co najwyżej, uznana być może za nieposiadającego właściciela" (tak w konkluzji na s. 3). W żadnym fragmencie skargi kasacyjnej nie wyjaśniono, do czego miałby się sprowadzać błąd wykładni (art. 174 pkt 1 ab initio P.p.s.a.). Zamieszczona w skardze argumentacja odpowiada raczej temu, co określa się mianem błędu subsumcji, czyli nieprawidłowemu podciągnięciu pewnego stanu faktycznego pod wzorzec dający się wyprowadzić z obowiązującej normy prawnej (art. 174 pkt 1 in fine P.p.s.a.). Przepisy regulujące zagadnienie podatku od nieruchomości nie mogłyby zatem, gdyby podzielić ocenę autora skargi kasacyjnej co do stanu faktycznego, znaleźć zastosowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Z treści skargi kasacyjnej można by również wnosić, że w istocie jej autor poddaje w wątpliwość ocenę sądu administracyjnego pierwszej instancji w przedmiocie elementu psychicznego (animus) posiadania. Zauważa on, że według pełnomocnika Gminy, miasto S. nadal czuje się właścicielem (s. 2). Inaczej zapatruje się na tę kwestię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zdaniem którego "Gminie S. należy odmówić statusu posiadacza samoistnego [...], ponieważ zabrakło po jej stronie elementu psychicznego (animus) – s. 6 pisemnych motywów zapadłego wyroku. Rozumowanie ujawnione w tych motywach dotyczy zresztą wyłącznie stanu faktycznego sprawy (konsekwencji prawnych wypisu z ewidencji gruntów, posiadania samoistnego i woli tego posiadania oraz zamiaru władania rzeczą dla siebie), a nie sposobu wykładni przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kwestionując tezę Sądu, nie powołano żadnych przepisów prawa procesowego w celu wykazania wadliwości oceny leżącej u podstaw zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Tymczasem zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co w związku z art. 176 tej ustawy oznacza konieczność zakwalifikowania i rozpoznania postawionych zarzutów w takiej postaci, w jakiej je sformułowano.

15 Wobec tych ustaleń, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.