Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., III OZ 99/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., III OZ 99/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 558/20 o odrzuceniu skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 558/20 odrzucił skargę B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania.

3 W uzasadnieniu postanowienia podał, że Burmistrz Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwrócił B.K. jego pismo z dnia 3 lutego 2020 r. dotyczące zbycia części nieruchomości, wskazując, że sprawy związane ze zbyciem części nieruchomości wspólnej rozpoznawane są przez sądy powszechne.

4 Na skutek zażalenia B.K. na powyższe postanowienie sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

5 Postanowienie organu odwoławczego zostało doręczone stronie w dniu 12 maja 2020 r., wraz z pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia.

6 B.K. w dniu 6 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

7 Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niedopuszczalną. Wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie bieg tak określonego terminu do wniesienia skargi nie rozpoczął swojego biegu. Wynika to z treści art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), zgodnie z którym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Dopiero na mocy art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynały swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei w świetle art. 76 w/w ustawy 14 maja 2020 r. w zakresie art. 68 weszła ona w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, które miało miejsce w dniu 15 maja 2020 r.

8 W związku z powyższym Sąd uznał, że termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie rozpoczął swojego biegu z dniem 12 maja 2020 r., lecz dopiero w dniu 24 maja 2020 r. i upływał w dniu 23 czerwca 2020 r. Skarżący skargę wniósł natomiast dopiero w dniu 6 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie w/w terminu do jej wniesienia.

9 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

10 Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia B.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Stosownie do treści art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

14 Dla zastosowania w/w przepisów należy w pierwszej kolejności poddać analizie poruszoną przez Sąd pierwszej instancji kwestię biegu terminów procesowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych w związku z sytuacją związaną z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.

15 Wskazać należy, iż zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten został dodany do w/w ustawy przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r., która w tym dniu weszła w życie. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 433) i obowiązywał od dnia 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 490). Stan epidemii ogłoszono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Skoro norma zawarta w art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" z tą okolicznością wiążąc skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, to przyjąć należy, że od dnia 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych. Wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie biegły w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu (por. postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II FZ 365/20). Fakt wejścia w życie powyższej regulacji z dniem 31 marca 2020 r. oznacza, że od tego momentu na przyszłość możliwe jest powoływanie się na skutki prawne, które norma ta wiąże z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19", a zwłaszcza brak podstaw do twierdzenia, że doszło do sytuacji działania prawa wstecz w sposób niezgodny z zasadami demokratycznego państwa prawnego. W polskim porządku prawnym obowiązuje norma dopuszczająca możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie (art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów – t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1461). Retrospektywne wiązanie skutków prawnych z wcześniejszym faktem "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19" pozostaje w związku z potrzebą gwarancji prawa do sądu w sytuacji nadzwyczajnej i jako takie nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego.

16 Na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) – z dniem 16 maja 2020 r. został uchylony w całości art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a zatem przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 tej ustawy, stanowiący że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres – utracił moc. W świetle art. 68 ust. 6 w/w ustawy z dnia 14 maja 2020 r., terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 24 maja 2020 r.

17 W związku z powyższym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, tj. dodatkowo przy uwzględnieniu treści art. 83 § 2 P.p.s.a. (24 maja 2020 r. wypadał w niedzielę), termin dla B.K. do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania rozpoczął swój bieg w dniu 25 maja 2020 r. W konsekwencji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, określony w art. 53 § 1 P.p.s.a., upłynął w dniu 24 czerwca 2020 r., a nie – jak przyjął to Sąd pierwszej instancji – w dniu 23 czerwca 2020 r.

18 Skarga B.K. została złożona do Sądu w dniu 6 lipca 2020 r. Termin do wniesienia skargi określony w art. 53 § 1 P.p.s.a. nie został zatem przez skarżącego zachowany. Odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. było zatem prawidłowe.

19 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.