Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2023 r., III FZ 679/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2023 r., III FZ 679/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 18/22, w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2021 r. nr 0401-IEW.4123.14.2021 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 7 października 2022 r., I SA/Bd 18/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną H. J. w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 6 grudnia 2021 r., nr 0401-IEW.4123.14.2021, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było nieusunięcie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

3 Na powyższe postanowienie, pismem z 17 listopada 2022 r. skarżący złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stwierdzony w niniejszej sprawie brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, brak uiszczenia wpisu, uniemożliwiają nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, w sytuacji gdy nie były to braki istotne, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia skarżącego prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego, prawa do kontroli przez sąd działalności administracji publicznej i zamknięcia drogi dochodzenia swoich praw wbrew art. 45 ust 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucji).

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

6 Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W § 2 tego artykułu wskazano natomiast, że poza ww. wymaganiami, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

7 Do skargi kasacyjnej należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Dyspozycja art. 46 § 3 p.p.s.a. dotyczy także pełnomocnictwa substytucyjnego, którego wykazanie polega na przedstawieniu oryginału (uwierzytelnionego odpisu) dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego oraz dokumentu pełnomocnictwa udzielonego osobie, która wystawiła pełnomocnictwo substytucyjne, chyba że dokument pełnomocnictwa w oryginale (uwierzytelnionym odpisie) został wcześniej złożony do akt sprawy.

8 W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna skarżącego wniesiona przez adwokat A. B., będącą substytutem adwokata M. L. nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Sąd dysponował jedynie dołączonym do skargi pełnomocnictwem głównym udzielonym adwokatowi M. L. oraz kserokopią (złożoną ze skargą kasacyjną) pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego adwokat A. B. Między innymi z tych względów Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – w dwóch egzemplarzach, oryginału pełnomocnictwa substytucyjnego z 25 lipca 2022 r. do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, albo jego uwierzytelnienie poprzez złożenie brakującego podpisu pełnomocnika pod uwierzytelnieniem, ewentualnie złożenia uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł.

9 Wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi strony 4 sierpnia 2022 r., a zatem termin wyznaczony do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej upływał 11 sierpnia 2022 r. W odpowiedzi na ww. wezwania, pismem z 10 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Przy czym w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej.

10 Z tego względu, sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował dyspozycję art. 178 p.p.s.a i skargę kasacyjną odrzucił. Zgodnie bowiem z treścią art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

11 Bez wpływu na zasadność zaskarżonego orzeczenia pozostaje argumentacja zażalenia odnosząca się do rzekomego pozbawienia skarżącego prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego, czy też do naruszenia zasady prawa do sądu wyrażonej w art. 45 ust 1 Konstytucji. Skarżący miał zagwarantowany udział w postępowaniu sądowym pod warunkiem dopełnienia warunków skutecznego złożenia skargi kasacyjnej, tj. prawidłowego uzupełnienia braków formalnych (zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie p.p.s.a.). Nie można zatem wiązać ograniczenia prawa do sądu z obowiązkiem wypełnienia przez stronę czy też jej pełnomocnika obowiązków nałożonych przez sąd zgodnie z obowiązującą procedurą. Prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, dlatego też w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 77 ust 2 Konstytucji. Za oczywiście bezzasadne należy też uznać odwołanie się do domniemanego naruszenia art. 184 Konstytucji.

12 Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym co do jej konstrukcji i winna odpowiadać standardom przewidzianym przepisami p.p.s.a. Zwłaszcza, że jest sporządzana stosownie do wymogu art. 175 § 1 p.p.s.a. przez profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie adwokata).

13 Dlatego też argument zażalenia sugerujący, że "Braki te nie miały charakteru istotnego, w związku z czym nie powinny powodować odrzucenia skargi kasacyjnej" jest całkowicie chybiony.

14 Reasumując stwierdzić należy, że skarżący (działając przez profesjonalnego pełnomocnika), pomimo wezwania przez Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, nie zastosował się w zakreślonym do tego terminie i nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej.

15 W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie skarżącego.