Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., III FZ 598/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., III FZ 598/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 479/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 20 maja 2021 r. sygn. akt I SA/GI 479/20 Sąd odrzucił skargę skarżącego wskazując, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lipca 2020 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1 132,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia skargi.

3 W odpowiedzi na wezwanie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Wniosek skarżącego został załatwiony odmownie postanowieniem referendarza sądowego z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt l SPP/Gl 230/20, które następnie Sąd utrzymał w mocy postanowieniem z 15 lutego 2021 r. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 19 lutego 2021 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 16 lipca 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.132,00 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe doręczone zostało 26 lutego 2021 r. Należny wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz' 2325 ze zm, dalej: P.p.s.a.), odrzucił skargę.

4 Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.

5 1) art. 220 § 3 p.p.s.a.w zw. z art. 243 p.p.s.a. w zw. z art. 244 $§ 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarga podlega odrzuceniu ze względu na nieuiszczenie wpisu, mimo, że do dnia wydania skarżonego postanowienia nie został rozpoznany ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy co w konsekwencji narusza prawo stron do sądu.

6 2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw.. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy' tj. odrzucenie skargi, z uwagi na niewykonanie zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nieuiszczenie opłaty, podczas gdy skarżący nie otrzymał precyzyjnego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w postaci uiszczenia wpisu od skargi;

7 Mając na uwadze podniesione zarzuty na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 §1 i 2 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości'.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

11 W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

12 Wyjaśnienia wymaga, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy była przedmiotem rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, i nie zostało mu ono przyznane. W związku z tym zasadnie został on wezwany do uiszczenia wpisu sądowego.

13 Należy podkreślić, że ponowne wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wpływa na obowiązek wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie o sygnaturze akt III RN 144/02 oraz postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13).

14 Podkreślić trzeba, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżąca nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Odmienne postępowanie Sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować może nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę

15 Odnosząc się natomiast do braku precyzji zarządzenia wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, to zawiera ono wszystkie niezbędne informacje dotyczące kwoty wymaganego wpisu, terminu jego uiszczenia, numeru rachunku bankowego, na który należy wnieść stosowna opłatę oraz pouczenie o konsekwencjach niezastosowania się do zarządzenia w wyznaczonym terminie. Podnoszony w zażaleniu fakt, jakoby strona skarżąca nie wiedziała, jaki podać tytuł wpłaty i jaką sygnaturę, wskazać należy, że zgodnie z zarządzeniem (k. 22 akt sądowych) widnieje na nim oznaczenie sygnatury, pod którą prowadzona jest sprawa.

16 Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.