Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r., III FZ 45/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2024 r., III FZ 45/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Ł. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 746/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi Ł. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2023 r., nr 2201-IEE.7113.2.115.2023.WK w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. I SA/Gd 746/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (WSA) odmówił przywrócenia terminu w sprawie z wniosku Ł. S. (skarżący) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 2201-IEE.7113.2.115.2023.WK w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

3 Z uzasadnienia postanowienia WSA wynika, że Ł. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podpisaną przez M. S. Zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do wykazania, że pełnomocnik strony skarżącej spełnia wymogi art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej p.p.s.a.

4 W odpowiedzi pełnomocnik strony wskazał, że jest ojcem skarżącego oraz załączył pełnomocnictwo sporządzone w formie aktu notarialnego, udzielone przez Ł. S. do reprezentowania K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej zwana Spółką).

5 Następnie postanowieniem z dnia 18 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę stwierdzając, że pełnomocnik strony nie uzupełnił braku formalnego skargi, gdyż z załączonego pełnomocnictwa nie wynikało, aby był umocowany do reprezentowania Ł. S.

6 W piśmie nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 października 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz dołączył nowe pełnomocnictwo. Uzasadniając go pełnomocnik wskazał, że uzupełniając brak formalny skargi omyłkowo wpisał i załączył błędne pełnomocnictwo. Wnioskujący podał, że dysponuje kilkoma pełnomocnictwami syna i nie zauważył, że złożone pełnomocnictwo notarialne dotyczyło Spółki a nie skarżącego syna.

7 Zażalenie na wyżej wymienione postanowienie WSA z 14 listopada 2023 r. wniósł pełnomocnik skarżącego.

8 W uzasadnieniu zażalenia zarzucono, że odmowa przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi - przez sąd pierwszej instancji, wpłynęła realnie na prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzucono naruszenie art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2023, poz. 775 t.j., dalej: Kpa), art. 10 Kpa, art. 64 § 2 w zw. z art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 92 Kpa w zw. z art. 151 PostAdmU.

9 Ponadto podniesiono, że udzielone umocowanie (pełnomocnictwo) obejmowało reprezentowanie strony w całym postępowaniu, a więc nie tylko przed organem pierwszej instancji. Podano, że w aktach sprawy znajdowały się już dwa pełnomocnictwa Ł. S. dla jego ojca M. S. w przedmiotowej sprawie poświadczone notarialnie i doręczone zarówno do Dyrektora ZUS jak i do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, który winien je przekazać wraz z dokumentacją w przedmiotowej sprawie.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

13 Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania zobowiązanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Równocześnie z ww. wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminu nie nastąpił z jej winy (por. post. NSA z 23.8.2013 r., II OZ 663/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA").

14 Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

15 W orzecznictwie i literaturze utrwalił się pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. NSA z 11.5.2022 r., I GZ 134/22 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Natomiast w sprawach, w których stronę reprezentuje pełnomocnik, oceny kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiego można wymagać od tego pełnomocnika.

16 Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że nie może być postrzegane jako brak zawinionego działania - załączenie niewłaściwego pełnomocnictwa przez pełnomocnika skarżącego. Omyłka, której dopuścił się pełnomocnik była bowiem konsekwencją niezweryfikowania treści składanego do sądu dokumentu, co wskazuje na niedochowanie wymaganej należytej staranności. Skoro zatem pełnomocnik posiadał pełnomocnictwa o różnej treści, to należyta dbałość w zakresie prowadzenia sprawy swojego syna wymagała weryfikacji treści dokumentu. Doprowadzenie do omyłkowego wysłania pełnomocnictwa nie umocowującego pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy w niniejszej sprawie, nie mogło być postrzegane jako działanie niezawinione.

17 Ponadto, odnosząc się do zarzutu zażalenia dotyczącego pełnomocnictwa, Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że pełnomocnictwo powinno dotyczyć sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym (B. Dauter, w: Dauter i in., Komentarz PPSA, 2019, art. 46, teza 15). Tak więc nie zwalnia od obowiązku złożenia pełnomocnictwa sytuacja, gdy pełnomocnik przedtem złożył to pismo w postępowaniu przed organami administracji publicznej.

18 Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określają w sposób wyczerpujący kwestie prawne uchybienia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz instytucję przywrócenia terminu. Ponieważ instytucje te zostały kompleksowo uregulowane w p.p.s.a. nie znajduje podstaw żądanie odpowiedniego stosowania przepisów Kpa w tym zasad prawa. Tym samym WSA nie mógł naruszyć wskazanych w zażaleniu przepisów Kpa.

19 W oparciu o argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie sposób było uznać, że skarżący dochował należytej staranności. Zatem brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. W zażaleniu nie wskazano okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu i zakwestionować zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia.

20 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.