Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2022 r., III FZ 328/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2022 r., III FZ 328/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2286/20 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 25 września 2020 r. nr 1401-IEW1.4261.16.2020.3.MG w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2020 r. oraz odstąpienia od ustalenia opłaty prolongacyjnej postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 18 maja 2021 r., III SA/Wa 2286/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 25 września 2020 r., 1401-IEW1.4261.16.2020.3.MG, w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za luty 2020 r. oraz odstąpienia od ustalenia opłaty prolongacyjnej.

3 Skargę kasacyjna od wymienionego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

4 Zarządzeniem z 7 lipca 2021 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawie wezwał organ do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. W wyznaczonym terminie wpis sądowy nie został uiszczony, dlatego postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną organu.

5 Postanowieniem z 9 grudnia 2021 r., III FZ 716/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wymienione wyżej postanowienie wskazując, że urzędowe potwierdzenie odbioru nie wskazuje jednoznacznie, że doszło do skutecznego doręczenia organowi wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. NSA zalecił, aby sąd pierwszej instancji w dalszym postępowaniu wyjaśnił wątpliwości co do skuteczności doręczenia tego wezwania.

6 Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Warszawie postanowieniem z 1 lutego 2022 r. odrzucił skargę kasacyjną organu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że sąd dodatkowo zweryfikował okoliczności doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w systemie EZD. Na tej podstawie stwierdził, że wezwanie to zostało skutecznie doręczone organowi 13 lipca 2021 r. Jakkolwiek z urzędowego potwierdzenia (UPO) nie wynika jednoznacznie, że w dniu 13 lipca 2021 r. organowi doręczono właśnie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, to jednak adnotacje z systemu EZD już takich wątpliwości nie budzą. Z wydruku systemu EZD wynika bowiem, że przedmiotowe wezwanie zostało doręczone do organu 13 lipca 2021 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej upływał 20 lipca 2021 r. i w tym terminie wpis sądowy od skargi kasacyjnej nie został uiszczony.

7 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, zarzucił naruszenie art. 220 § 1 i § 3 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego, pomimo nieskutecznego doręczenia na adres organu wezwania sądu do uiszczenia należnego wpisu.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Na wstępie należy wskazać, że w tej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało wysłane do organu w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z art. 74a § 10 p.p.s.a., w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2070), za urzędowym poświadczeniem odbioru. Datą doręczenia pisma jest wówczas data określona w UPO (art. 74a § 11 p.p.s.a.).

11 Zgodnie z art. 3 pkt 20 cyt. ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru.

12 Zgodnie zaś z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej jako: "rozporządzenie"), w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego, poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. Za udostępnienie nadawcy poświadczenia przedłożenia uważa się w szczególności jego przekazanie do pozostającej w dyspozycji odbiorcy poświadczenia skrytki w ramach systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego służącego do obsługi doręczeń.

13 Z przywołanych uregulowań wynika, że poświadczenie przedłożenia tworzone jest z chwilą doręczenia dokumentu adresatowi, nie zaś z chwilą wysłania go przez nadawcę. Urzędowe poświadczenie przedłożenia w skutkach procesowych ma więc taki sam charakter jak "papierowe" zwrotne potwierdzenie odbioru. Ustalenie daty doręczenia przesyłki drogą elektroniczną następuje na podstawie urzędowego poświadczenia przedłożenia, które stanowi jednocześnie urzędowe poświadczenie odbioru.

14 W orzecznictwie wyjaśniono, że urzędowe poświadczenie odbioru (przedłożenia) stanowi niezaprzeczalny dowód doręczenia w obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi (por. wyroki NSA: z 15 marca 2017 r., I OSK 1729/15; z 17 marca 2022 r., II OSK 880/21; a także postanowienie NSA z 27 kwietnia 2022 r., III OZ 264/22). To po stronie organu leży obowiązek i ryzyko odpowiedniego skonfigurowania swoich systemów informatycznych tak, aby umożliwić odbiór pism przesyłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji, podmiot publiczny ma obowiązek udostępnić elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę.

15 W tej sprawie nie budzi wątpliwości, że 13 lipca 2021 r. WSA w Warszawie doręczył organowi pismo na elektroniczną skrzynkę podawczą. Wątpliwość dotyczyła tego, czy pismem tym było wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Jak bowiem stwierdził NSA w wydanym wcześniej w tej sprawie postanowieniu z 9 grudnia 2021 r., III FZ 716/21, nie można tego stwierdzić na podstawie znajdującego się w aktach sądowych UPP (k. 77). Z tego względu NSA zalecił sądowi pierwszej instancji podjęcie czynności mających na celu wyjaśnienie tej wątpliwości.

16 Wypełniając to zalecenie, WSA w Warszawie zarządzeniem z 31 stycznia 2022 r. dołączył do akt sprawy następujące dokumenty: (-) wydruk z systemu EZD, zawierający informacje w zakresie wysyłki do organu pisma z 13 lipca 2021 r., wskazujący na załączenie do pisma załącznika w postaci wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; (-) wydruk z systemu EZD dotyczący niniejszej sprawy w zakresie wysyłanej korespondencji; (-) wydruk z systemu EZD raportu UPP wskazujący na doręczenie organowi korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; (-) raport dotyczący potwierdzenia prawidłowego wysłania do organu korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (k. 111-115 akt sądowych).

17 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że dołączone dokumenty rozwiewają wątpliwości w kwestii doręczenia organowi wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Zauważyć trzeba, że przy pozycji opisanej jako korespondencja wychodząca 13 lipca 2021 r. do cyt. "Dyrektor lzby Administracji Skarbowej w Warszawie, tryb: UPP ODPIS ZARZADZENIA O WPIS SK - .xml", widnieje zielona kontrolka świadcząca o doręczeniu dokumentu. Z wydruku wynika także, że do korespondencji prawidłowo załączono załącznik w postaci odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, co zgodnie z zasadami stosowanego systemu informatycznego, dodatkowo potwierdza również tzw. kotylion koloru czerwonego (k. 113a). Ponadto, jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, z systemu EZD wynika, że w tej sprawie 13 lipca 2021 r. nie została wysłana ani doręczona organowi żadna inna korespondencja, prócz przedmiotowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wraz z załącznikiem. Uwzględniając treść powołanych dokumentów, ich daty i nazwy, nie sposób zatem podzielić sugestii organu jakoby UPP, dające się powiązać z konkretnym dokumentem w EZD, mogło dotyczyć innej korespondencji niż wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie. Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja, że brak odnotowania wpływu tej korespondencji w organie mógł być wynikiem błędnym działaniem wewnętrznego systemu "SZD" lub błędów w systemie ePUAP. Jak już wyżej wspomniano, po stronie organu leży obowiązek i ryzyko odpowiedniego skonfigurowania systemów informatycznych tak, aby umożliwić odbiór pism przesyłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

18 Z tych względów nieuzasadnione są zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia art. 220 § 1 i § 3 w zw. z art. 178 p.p.s.a.

19 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.